egzenteracja oczodołu
Egzenteracja oczodołu to rozległy zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym usunięciu zawartości oczodołu, w tym gałki ocznej, mięśni zewnątrzgałkowych, tkanki tłuszczowej, a często także powiek i części kości tworzących oczodół. Jest to procedura radykalna, stosowana głównie w zaawansowanych przypadkach nowotworów złośliwych oczodołu, gałki ocznej lub struktur przyległych, które naciekają tkanki oczodołu.
Głównym wskazaniem do egzenteracji są nowotwory złośliwe, takie jak czerniak złośliwy gałki ocznej, rak płaskonabłonkowy spojówki z naciekiem oczodołu, mięsaki oczodołu oraz nowotwory przerzutowe. Zabieg wykonuje się również w przypadku rozległych urazów oczodołu z nieodwracalnym uszkodzeniem struktur gałki ocznej oraz w ciężkich, opornych na leczenie infekcjach oczodołu.
Procedura egzenteracji oczodołu wiąże się z trwałym i nieodwracalnym usunięciem narządu wzroku, co ma znaczący wpływ na jakość życia pacjenta. Po zabiegu powstaje ubytek, który może być zaopatrzony czasowo opatrunkiem, a docelowo protezą oczodołową. W zależności od rozległości zabiegu i przyczyny jego wykonania, pacjent może wymagać dalszego leczenia, takiego jak radioterapia czy chemioterapia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak oka – Leczenie
Rak oka, w tym najczęstszy czerniak naczyniówki, wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego uwzględniającego typ, wielkość, lokalizację i stadium nowotworu oraz stan pacjenta. Radioterapia, zwłaszcza brachyterapia z wskaźnikiem kontroli miejscowej sięgającym 95-98%, oraz terapia wiązką protonową stanowią podstawę leczenia zachowawczego, umożliwiając zachowanie gałki ocznej i funkcji wzroku. Chirurgia, w tym enukleacja, jest wskazana przy dużych guzach lub zaawansowanych zmianach pozagałkowych. Dodatkowo stosuje się terapię laserową (np. termoterapię transpupilarna 810 nm), krioterapię, chemioterapię systemową i miejscową, a także nowoczesne metody, takie jak terapia celowana i immunoterapia (np. tebentafusp, zatwierdzony w 2022 r. dla przerzutowego czerniaka naczyniówki), które poprawiają przeżywalność i kontrolę choroby. Wczesne wykrycie i regularna obserwacja co 3-6 miesięcy są kluczowe dla optymalizacji wyników leczenia i monitorowania nawrotów.
brachyterapia, chemioterapia miejscowa, chemioterapia systemowa, czerniak naczyniówki, czerniak oka, czerniak spojówki, czerniak tęczówki, egzenteracja oczodołu, enukleacja, guz przerzutowy, immunoterapia, inhibitory punktów kontrolnych, krioterapia, naczyniówka, nowotwór złośliwy oka, rak płaskonabłonkowy, resekcja miejscowa, siatkówczak, stereotaktyczna radiochirurgia, tebentafusp, terapia celowana, terapia genowa, terapia laserowa, terapia wiązką protonową - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych – Leczenie
Nowotwory jamy nosowej i zatok przynosowych stanowią rzadką grupę nowotworów głowy i szyi, wymagającą kompleksowego, multidyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Leczenie opiera się na kombinacji chirurgii, radioterapii i chemioterapii, dostosowanej do typu histologicznego, lokalizacji i stopnia zaawansowania guza oraz stanu pacjenta. Chirurgia, często pierwsza linia terapii w wczesnych stadiach, obejmuje techniki od małoinwazyjnej chirurgii endoskopowej po bardziej rozległe zabiegi, takie jak maksillektomia czy resekcja podstawy czaszki. Radioterapia, stosowana jako terapia adjuwantowa, przedoperacyjna lub definitywna, wykorzystuje zaawansowane metody, takie jak IMRT, terapia protonowa czy radioterapia stereotaktyczna, z kursem trwającym zwykle 6-7 tygodni. Chemioterapia, najczęściej z użyciem cisplatyny, pełni rolę uzupełniającą, stosowaną neoadjuwantowo, adjuwantowo lub paliatywnie, w cyklach co 3-4 tygodnie przez około 6 miesięcy. Radiochemioterapia jest wskazana w zaawansowanych przypadkach lub przy obecności przerzutów do węzłów chłonnych.
brachyterapia, brodawczak odwrócony, chemioradioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia paliatywna, chirurgia endoskopowa, cisplatyna, czerniak, docetaksel, egzenteracja oczodołu, fluorouracyl, immunoterapia, inhibitor punktu kontrolnego, karboplatyna, komórka nowotworowa, maksillektomia, nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych, onkolog medyczny, osteoradionekroza, paklitaksel, radiochemioterapia, radioterapia stereotaktyczna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rehabilitacja mowy, rinektomia, terapia celowana, terapia protonowa, typ histologiczny nowotworu - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Sebaceous carcinoma to rzadki, agresywny nowotwór złośliwy skóry, rozwijający się w gruczołach łojowych, najczęściej lokalizujący się na powiekach (75% przypadków), głowie, szyi i tułowiu, głównie u osób powyżej 60. roku życia. Charakteryzuje się szybkim rozprzestrzenianiem i wysokim ryzykiem nawrotów, a jego diagnostyka jest utrudniona ze względu na kliniczne podobieństwo do łagodnych schorzeń okulistycznych, takich jak gradówka czy przewlekłe zapalenie powiek. Potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji skóry z zastosowaniem specjalistycznych barwień histologicznych, a ocena zaawansowania choroby obejmuje badania obrazowe (TK, MRI) oraz mapowanie biopsyjne spojówki w przypadku lokalizacji ocznej. Diagnostyka powinna również uwzględniać wykluczenie zespołu Muir-Torre, związanego z defektami naprawy DNA i zwiększonym ryzykiem nowotworowym.
badanie fizykalne, biopsja skóry, blepharitis, chalazion, chemioterapia, chirurgia Mohsa, choroba nawrotowa, choroba przerzutowa, egzenteracja oczodołu, gruczoł łojowy, immunoterapia, inwazja oczodołu, jęczmień, krioterapia, przerzut do węzłów chłonnych, radioterapia, rak gruczołów łojowych, resekcja, rezonans magnetyczny, stadium zaawansowania nowotworu, terapia celowana, tomografia komputerowa, wywiad kliniczny, zespół Muir-Torre - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Leczenie
Rak sebacytowy to agresywny nowotwór skóry wywodzący się z gruczołów łojowych, najczęściej lokalizujący się na powiekach oraz skórze głowy i szyi. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia mikrograficzna Mohsa (MMS), która umożliwia precyzyjne usunięcie guza z oceną marginesów w czasie rzeczywistym, co znacząco redukuje ryzyko nawrotów miejscowych (około 11%) i przerzutów regionalnych (6-8%) w porównaniu do szerokiego wycięcia miejscowego (WLE) z marginesem 5-6 mm, które wiąże się z 5-letnią śmiertelnością na poziomie 18% oraz nawrotami w 30-37% przypadków. W przypadku rozległego zajęcia powiek lub naciekania tkanek oczodołu konieczna może być egzenteracja oczodołu. Po resekcji często stosuje się chirurgię rekonstrukcyjną w celu przywrócenia funkcji i estetyki. Radioterapia pełni rolę uzupełniającą, szczególnie w guzach T3 po egzenteracji, przy dodatnich marginesach lub przerzutach do węzłów chłonnych, a brachyterapia stanowi skuteczną opcję w leczeniu oczodołowym. Krioterapia i miejscowe stosowanie mitomycyny C mogą być rozważane w wybranych przypadkach, zwłaszcza przy zajęciu spojówki.
biopsja węzła wartowniczego, brachyterapia, całkowita remisja, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, chemoredukcja, chirurgia Mohsa, chirurgia rekonstrukcyjna, egzenteracja oczodołu, ekspresja PD-L1, gruczoł łojowy, immunoterapia, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, komórka NK, krioterapia, limfadenektomia, limfocyt T, margines chirurgiczny, mitomycyna C, naciekanie okołonerwowe, niestabilność mikrosatelitarna, pembrolizumab, przerzut do węzłów chłonnych, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana