utrudnione wypróżnianie

Utrudnione wypróżnianie (zaparcia) to stan, w którym pacjent oddaje stolce rzadziej niż jest to dla niego typowe, a proces defekacji jest trudny lub niekompletny. Zgodnie z kryteriami rzymskimi IV, zaparcia diagnozuje się, gdy występują co najmniej dwa z następujących objawów: wysiłek podczas przynajmniej 25% defekacji, grudkowate lub twarde stolce, uczucie niepełnego wypróżnienia, uczucie przeszkody/blokady w odbycie lub odbytnicy, konieczność ręcznych manewrów ułatwiających defekację, oraz mniej niż trzy spontaniczne wypróżnienia tygodniowo.

Etiologia zaparć jest wieloczynnikowa i obejmuje przyczyny pierwotne (czynnościowe) oraz wtórne. Do przyczyn pierwotnych należą zaparcia z prawidłowym pasażem, zaparcia z opóźnionym pasażem oraz zaburzenia defekacji. Przyczyny wtórne mogą wynikać z chorób metabolicznych i endokrynologicznych (np. niedoczynność tarczycy, cukrzyca), neurologicznych (np. choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane), mechanicznych (np. guzy jelita grubego, zwężenia) oraz działania leków (np. opioidy, leki antycholinergiczne).

Diagnostyka utrudnionego wypróżniania obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne z badaniem per rectum, oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe, takie jak kolonoskopia (u pacjentów po 50. roku życia lub z objawami alarmowymi), badania laboratoryjne, badanie czasu pasażu jelitowego, defekografia czy manometria anorektalna. Leczenie obejmuje modyfikację stylu życia (odpowiednia dieta bogata w błonnik, nawodnienie, aktywność fizyczna), farmakoterapię (środki przeczyszczające osmotyczne, stymulujące, zmiękczające stolec) oraz w wybranych przypadkach leczenie chirurgiczne.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl