immunologiczna małopłytkowość poheparynowa
Immunologiczna małopłytkowość poheparynowa, określana również jako HIT (heparin-induced thrombocytopenia), jest poważnym powikłaniem terapii heparynowej. Jest to reakcja immunologiczna, w której przeciwciała skierowane są przeciwko kompleksowi heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4), co prowadzi do aktywacji płytek krwi, ich agregacji oraz usuwania z krążenia.
Wyróżnia się dwa typy HIT: typ I (nieimmunologiczny), który występuje wcześnie, charakteryzuje się łagodnym przebiegiem i samoistnie ustępuje, oraz typ II (immunologiczny), który jest poważniejszym stanem i może rozwinąć się 5-14 dni po rozpoczęciu terapii heparyną. HIT typu II wiąże się z ryzykiem wystąpienia zakrzepicy żylnej i tętniczej, co stanowi paradoksalny efekt leku przeciwzakrzepowego.
Diagnostyka HIT opiera się na ocenie klinicznej (skala 4T), badaniach laboratoryjnych wykrywających przeciwciała anty-PF4/heparyna oraz testach funkcjonalnych płytek. Leczenie obejmuje natychmiastowe odstawienie heparyny i zastosowanie alternatywnych leków przeciwzakrzepowych, takich jak inhibitory trombiny (argatroban, dabigatran) lub inhibitory czynnika Xa (fondaparynuks).
Profilaktyka HIT polega na monitorowaniu liczby płytek krwi podczas terapii heparynowej, szczególnie u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie terapeutyczne znacząco zmniejszają ryzyko poważnych powikłań zakrzepowych, które mogą zagrażać życiu pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Enoksaparyna sodowa, aktywny składnik preparatu Neoparin Forte, jest heparyną drobnocząsteczkową uzyskiwaną przez zasadową depolimeryzację estru benzylowego heparyny z błony śluzowej jelit świń. Charakteryzuje się wysoką aktywnością anty-Xa i działaniem przeciwzakrzepowym. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub ich pochodne, immunologiczną małopłytkowość poheparynową (HIT) stwierdzoną w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał krążących, aktywne klinicznie krwawienia oraz stany zwiększonego ryzyka krwawienia, takie jak niedawno przebyty udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, nieprawidłowości naczyniowe, tętniaki oraz poważne zmiany naczyniowe w OUN. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie wysokodawkowych preparatów zawierających 12 000 j.m. (120 mg) lub 15 000 j.m. (150 mg) enoksaparyny w pojedynczej dawce, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych.
aktywność anty-Xa, dawka terapeutyczna, depolimeryzacja heparyny, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, funkcja nerek, heparyna drobnocząsteczkowa, HIT, immunologiczna małopłytkowość poheparynowa, incydent zakrzepowy, krwawienie klinicznie istotne, krwawienie śródczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, LMWH, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na enoksaparynę, Neoparin Forte, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, porażenie, procedura inwazyjna, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK-AM 4 000 j.m. (40 mg)/0,4 ml
Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę niefrakcjonowaną, inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH) oraz substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko małopłytkowości poheparynowej (HIT), zwłaszcza u pacjentów z potwierdzoną immunologiczną HIT w ciągu ostatnich 100 dni lub obecnością przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4. Enoksaparyna jest również przeciwwskazana w przypadku aktywnego, klinicznie istotnego krwawienia oraz stanów zwiększających ryzyko krwotoków, takich jak niedawno przebyty udar krwotoczny, aktywne owrzodzenia żołądka lub jelit, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, malformacje naczyniowe, tętniaki oraz poważne nieprawidłowości naczyń w obrębie rdzenia i mózgu. Ponadto, stosowanie enoksaparyny jest przeciwwskazane przy planowanym lub niedawno wykonanym znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, jeśli lek był podawany w ciągu ostatnich 24 godzin, ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego i potencjalnego porażenia.
choroba von Willebranda, choroba wrzodowa, czynnik krzepnięcia, enoksaparyna sodowa, hemofilia, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, immunologiczna małopłytkowość poheparynowa, koagulopatia, krwawienie klinicznie istotne, krwiak okołordzeniowy, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na lek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, owrzodzenie żołądka, pochodna heparyny, przeciwciała przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, udar krwotoczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hemostazy, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clexane
Enoksaparyna sodowa, zawarta w produkcie leczniczym Clexane, nie powinna być stosowana zamiennie z innymi heparynami drobnocząsteczkowymi ze względu na różnice w procesie wytwarzania, masie cząsteczkowej, aktywności anty-Xa i anty-IIa, jednostkach dawkowania oraz profilu bezpieczeństwa i skuteczności klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko małopłytkowości poheparynowej (HIT), która jest przeciwwskazaniem bezwzględnym u pacjentów z immunologiczną HIT w wywiadzie w ciągu ostatnich 100 dni lub obecnością przeciwciał krążących. U pacjentów z HIT w wywiadzie powyżej 100 dni bez przeciwciał stosowanie enoksaparyny wymaga ostrożności i dokładnej oceny korzyści do ryzyka, a w razie potrzeby rozważenia alternatywnych terapii, takich jak danaparoid lub lepirudyna.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, aktywność przeciwtrombinowa, choroba nowotworowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, defekt układu krzepnięcia, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, immunologiczna małopłytkowość poheparynowa, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, lepirudyna, liczba płytek krwi, małopłytkowość poheparynowa, nadciśnienie tętnicze, przeciwciała krążące, retinopatia cukrzycowa, sól sodowa danaparoidu, udar niedokrwienny, zabieg kardiochirurgiczny, zabieg neurochirurgiczny, zabieg okulistyczny, zaburzenie hemostazy