chlorowodorek dopaminy
Chlorowodorek dopaminy to syntetyczna postać dopaminy, neurotransmitera występującego naturalnie w organizmie człowieka. Jest stosowany jako lek w formie dożylnej, głównie w stanach nagłych i w intensywnej terapii.
Działanie chlorowodorku dopaminy zależy od zastosowanej dawki. W niskich dawkach (1-3 μg/kg/min) pobudza receptory dopaminergiczne D1 i D2, co powoduje rozszerzenie naczyń nerkowych i trzewnych, zwiększając przepływ krwi przez nerki. W średnich dawkach (3-10 μg/kg/min) stymuluje receptory β1-adrenergiczne, zwiększając siłę skurczu mięśnia sercowego. W wysokich dawkach (>10 μg/kg/min) aktywuje receptory α-adrenergiczne, prowadząc do skurczu naczyń obwodowych i wzrostu oporu naczyniowego.
Główne wskazania do stosowania chlorowodorku dopaminy obejmują wstrząs kardiogenny, ostrą niewydolność serca oraz stany hipotensji niereagujące na uzupełnienie objętości krwi krążącej. Lek może być również stosowany w celu poprawy perfuzji nerkowej i zwiększenia diurezy.
Należy zachować ostrożność podczas stosowania chlorowodorku dopaminy ze względu na możliwe działania niepożądane, które obejmują zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, obkurczenie naczyń obwodowych oraz martwicę tkanek w przypadku wynaczynienia. Przeciwwskazaniami do stosowania leku są m.in. guz chromochłonny, tachyarytmie oraz niekorygowana hipowolemia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Działania niepożądane
Dopamina w postaci chlorowodorku (1% – 10 mg/ml oraz 4% – 40 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego, nerwowego, oddechowego oraz przewodu pokarmowego. Najczęstsze objawy to skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardia, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwężenie naczyń, bóle głowy, duszność, nudności i wymioty. Rzadziej obserwuje się zaburzenia przewodzenia komorowego, bradykardię, rozszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic oraz jeżenie włosów. Szczególnie niebezpieczne są komorowe zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia, oraz zgorzel u pacjentów z chorobą naczyniową. Wynaczynienie dopaminy może powodować martwicę tkanek, wymagającą natychmiastowego podania fentolaminy (5-10 mg w 10-15 ml 0,9% NaCl).
azotemia, ból dławicowy, bradykardia, chlorowodorek dopaminy, choroba wieńcowa, fentolamina, hipoperfuzja narządów, jeżenie włosów, kołatanie serca, martwica tkanek, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność lewokomorowa, niewydolność nerek, obrzęk płuc, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, roztwór soli fizjologicznej, skurcz oskrzeli, skurcz pozazatokowy, tachykardia, wynaczynienie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodzenia komorowego, zaburzenie przewodzenia śródkomorowego, zaburzenie rytmu komorowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zespół QRS, zwężenie naczyń - Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Dawkowanie i sposób podawania
Dopamina (chlorowodorek dopaminy) jest dostępna w postaci roztworu do infuzji w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 4% (40 mg/ml), które wymagają rozcieńczenia przed podaniem. U dorosłych, osób starszych oraz dzieci powyżej 12. roku życia dawka początkowa wynosi 1-5 μg/kg mc./min, z możliwością zwiększania co 10-30 minut o 1-5 μg/kg mc./min do dawki maksymalnej 20-50 μg/kg mc./min, przy czym przeciętna dawka to 20 μg/kg mc./min. W zaawansowanej niewydolności krążenia dopuszcza się dawki przekraczające 50 μg/kg mc./min, jednak wiąże się to z wyższym ryzykiem działań niepożądanych. U pacjentów z ciężką, oporną na leczenie przewlekłą niewydolnością krążenia zaleca się rozpoczynanie terapii od 0,5-2 μg/kg mc./min, z dalszym stopniowym zwiększaniem dawki o 1-3 μg/kg mc./min do momentu uzyskania zwiększonej diurezy, będącej wskaźnikiem poprawy funkcji układu krążenia. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania dopaminy u dzieci poniżej 12. roku życia nie zostały ustalone, co wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Tigecycline Viatris 50 mg
Tigecycline Mylan to lek zawierający 50 mg tygecykliny w każdej fiolce, po rekonstytucji stężenie wynosi 10 mg/ml. Produkt ma postać liofilizowanego proszku o barwie pomarańczowej do pomarańczowoczerwonej, rozpuszczanego w 5,3 ml 0,9% roztworu chlorku sodu, 5% roztworu glukozy lub roztworze Ringera z mleczanem. Po przygotowaniu roztwór ma pH 4,0-6,0 i osmolarność 240-320 mOsm/kg. Do podania dożylnego należy rozpuścić proszek z jednej lub dwóch fiolek (50 mg lub 100 mg tygecykliny) w 100 ml płynu infuzyjnego. Roztwór powinien mieć barwę żółtą do pomarańczowej, a przed podaniem należy wykluczyć obecność cząstek stałych i zmiany barwy. Tygecyklinę podaje się dożylnie przez odrębny przewód lub łącznik typu Y, z obowiązkowym przepłukaniem przewodu roztworem chlorku sodu lub glukozy przed i po infuzji.
amfoterycyna B, amikacyna, chlorek potasu, chlorowodorek dopaminy, chlorowodorek lidokainy, chlorowodorek ranitydyny, diazepam, dobutamina, ezomeprazol, gentamycyna, guma bromobutylowa, haloperidol, kwas solny, L-arginina, łącznik typu Y, liofilizowany krążek, metoklopramid, mleczan, morfina, niezgodność farmaceutyczna, norepinefryna, omeprazol, osmolarność, piperacylina z tazobaktamem, płyn infuzyjny, propofol, proszek do sporządzania roztworu do infuzji, rekonstytucja, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór Ringera, teofilina, tobramycyna, trwałość chemiczna i fizyczna, tygecyklina, wlew dożylny, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tigecycline Fresenius Kabi 50 mg
Tigecycline Fresenius Kabi to proszek do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 50 mg tygecykliny w fiolce, co po rozpuszczeniu w 5,3 ml rozpuszczalnika daje stężenie 10 mg/ml. Do rozpuszczenia można użyć 0,9% roztworu chlorku sodu, 5% roztworu glukozy lub płynu Ringera z mleczanami. Po rozpuszczeniu 5 ml roztworu (zawierającego 50 mg tygecykliny) należy dodać do 100 ml worka do infuzji. W przypadku dawki 100 mg stosuje się roztwory z dwóch fiolek. Roztwór powinien mieć barwę żółtą do pomarańczowej; zmiana barwy lub obecność cząstek stałych dyskwalifikuje preparat do podania. Podanie odbywa się dożylnie przez odrębny przewód lub łącznik typu Y, z obowiązkowym przepłukaniem przewodu 0,9% roztworem chlorku sodu lub 5% roztworem glukozy przed i po infuzji.
amfoterycyna B, amikacyna, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorowodorek dopaminy, chlorowodorek lidokainy, chlorowodorek ranitydyny, diazepam, dobutamina, ezomeprazol, gentamycyna, haloperydol, infuzja dożylna, kompleks lipidowy amfoterycyny, kwas solny, łącznik typu Y, metoklopramid, morfina, niezgodność farmaceutyczna, noradrenalina, omeprazol, piperacylina z tazobaktamem, płyn Ringera z mleczanami, propofol, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, stabilność chemiczna, teofilina, tobramycyna, tygecyklina, warunki aseptyczne, zgodność farmaceutyczna - Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Wskazania do stosowania
Dopamina chlorowodorek, dostępna w postaci roztworu do infuzji w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 4% (40 mg/ml), jest stosowana w leczeniu zaburzeń hemodynamicznych w różnych stanach wstrząsowych. Wskazania obejmują wstrząs kardiogenny po zawale mięśnia sercowego, wstrząs pourazowy, septyczny, zaburzenia hemodynamiczne po operacjach kardiochirurgicznych, zaostrzenie przewlekłej zastoinowej niewydolności serca oraz wstrząs prowadzący do niewydolności nerek. Dopamina poprawia kurczliwość mięśnia sercowego, zwiększa rzut serca, stabilizuje ciśnienie tętnicze oraz poprawia perfuzję narządową, co jest kluczowe w stabilizacji pacjentów w stanach zagrożenia życia. W niskich dawkach wykazuje działanie rozszerzające naczynia nerkowe, poprawiając filtrację kłębuszkową i funkcję nerek.
chlorowodorek dopaminy, ciśnienie tętnicze, dopamina, filtracja kłębuszkowa, infuzja dożylna, kurczliwość mięśnia sercowego, niewydolność nerek, operacja kardiochirurgiczna, perfuzja narządowa, przewlekła zastoinowa niewydolność serca, roztwór do infuzji, rzut serca, sodu pirosiarczan, wstrząs kardiogenny, wstrząs pourazowy, wstrząs septyczny, zaburzenia hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dopaminum hydrochloricum WZF 1% 10 mg/ml
Dopaminum Hydrochloricum WZF w stężeniach 1% (10 mg/ml) i 4% (40 mg/ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, nerwowego, oddechowego oraz żołądkowo-jelitowego. Najczęściej obserwowane działania to bóle głowy, skurcze dodatkowe pozazatokowe, tachykardia, bóle dławicowe, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwężenie naczyń krwionośnych, duszność, nudności i wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne komorowe zaburzenia rytmu serca oraz ryzyko martwicy tkanek w wyniku wynaczynienia produktu, które wymaga interwencji z zastosowaniem fentolaminy (5-10 mg rozpuszczonej w 10-15 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej). Ponadto, u pacjentów z chorobą naczyniową istnieje ryzyko zgorzeli oraz podwyższenia ciśnienia tętniczego, a także zaburzeń przewodzenia komorowego, bradykardii i rozszerzenia zespołu QRS w EKG.
azotemia, ból dławicowy, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek dopaminy, dopaminum hydrochloricum, duszność, fentolamina, hipotensja, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu serca, martwica tkanek, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nudności i wymioty, piloerekcja, poszerzenie zespołu QRS, skurcz pozazatokowy, tachykardia, wynaczynienie leku, zaburzenie przewodzenia komorowego, zgorzel, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopaminum hydrochloricum WZF 1% 10 mg/ml
Dane toksykologiczne chlorowodorku dopaminy wskazują na istotne różnice międzygatunkowe w toksyczności ostrej, z LD50 wynoszącym 290 mg/kg mc. u myszy oraz 38,8 mg/kg mc. u szczurów po podaniu dożylnym. W badaniach podostrych obserwowano przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie pęcherza moczowego oraz wodonercze, co sugeruje wpływ leku na układ moczowo-płciowy i nerkowy. Wysokie dawki (570 mg/kg mc./dobę) powodowały zwiększenie masy serca, nerek i płuc oraz zmniejszenie masy śledziony, co może odzwierciedlać nadmierną stymulację receptorów β-adrenergicznych i dopaminergicznych oraz zaburzenia hematologiczne lub immunologiczne.
badania toksykologiczne, chlorowodorek dopaminy, dawka śmiertelna LD50, kardiotoksyczność, krwotok, martwica mięśnia sercowego, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, przerost nadnerczy, receptory dopaminergiczne, receptory β-adrenergiczne, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ moczowo-płciowy, wodonercze, wymioty oporne na leczenie, zastój krwi, zastój płucny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tigecycline AptaPharma 50 mg
Tigecycline AptaPharma jest dostępny w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającego 50 mg tygecykliny w 10 ml fiolce. Po rekonstytucji w 5,3 ml 0,9% roztworu chlorku sodu, 5% roztworu glukozy lub płynu Ringera z mleczanami, uzyskuje się roztwór o stężeniu 10 mg/ml i pH 5,0–6,5. Do infuzji dożylnej należy podać 5 ml roztworu (50 mg tygecykliny), a w przypadku dawki 100 mg – roztwory z dwóch fiolek rozcieńczone w 100 ml. Roztwór powinien być klarowny, pomarańczowy, bez widocznych cząstek stałych. Tygecyklinę podaje się dożylnie, stosując odrębny przewód lub łącznik typu Y, który należy przepłukać 0,9% roztworem chlorku sodu lub 5% roztworem glukozy przed i po infuzji. Nie zaleca się jednoczesnego podawania przez ten sam łącznik amfoterycyny B, diazepamu, inhibitorów pompy protonowej (esomeprazol, omeprazol) oraz roztworów o pH >7.
amfoterycyna B, amikacyna, chlorowodorek dopaminy, chlorowodorek lidokainy, chlorowodorek ranitydyny, diazepam, dobutamina, ezomeprazol, gentamycyna, haloperydol, infuzja dożylna, kompleks lipidowy amfoterycyny, łącznik typu Y, metoklopramid, morfina, noradrenalina, omeprazol, piperacylina z tazobaktamem, płyn Ringera z mleczanami, propofol, proszek liofilizowany, rekonstytucja, roztwór chlorku sodu, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, teofilina, tobramycyna, tygecyklina - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dopaminum hydrochloricum WZF 4%
Dopamina w postaci chlorowodorku wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jej silne działanie kardiowaskularne. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać hipowolemię oraz stosować lek wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu, podając go do dużej żyły lub układu żył centralnych, aby uniknąć wynaczynienia i powikłań martwiczych. W przypadku wynaczynienia wskazane jest ostrzyknięcie miejsca roztworem fentolaminy w dawce 5-10 mg rozpuszczonym w 10-15 ml 0,9% NaCl. Podawanie dopaminy powinno być stopniowo odstawiane, aby zapobiec nagłemu niedociśnieniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami naczyń (miażdżyca, choroba Raynauda, zapalenie błony wewnętrznej naczyń w cukrzycy, choroba Buergera), monitorując objawy niedokrwienia obwodowego i w razie potrzeby modyfikując dawkę lub stosując fentolaminę dożylnie.
chlorowodorek dopaminy, choroba Buergera, choroba Raynauda, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie tętna, ciśnienie tętnicze, fentolamina, hipowolemia, martwica tkanek, miażdżyca naczyń, niedociśnienie, niedokrwienie obwodowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pirosiarczyn sodu, skurcz oskrzeli, wynaczynienie, zapalenie błony wewnętrznej naczyń, zator tętniczy, żyły centralne - Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Dopamina, dostępna w preparatach Dopaminum Hydrochloricum WZF w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 4% (40 mg/ml), jest stosowana wyłącznie w stanach bezpośredniego zagrożenia życia i podawana dożylnie w warunkach szpitalnych, najczęściej na oddziałach intensywnej terapii. Preparaty te zawierają również substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn (odpowiednio 2,5 mg/ml i 10 mg/ml) oraz sód (0,63 mg/ml i 2,45 mg/ml). Ze względu na krytyczny stan kliniczny pacjentów, którzy otrzymują dopaminę, terapia wymaga stałego monitorowania funkcji życiowych i intensywnej opieki medycznej.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek dopaminy, dopaminum hydrochloricum, funkcje życiowe, intensywna opieka medyczna, interwencja medyczna, monitorowanie funkcji życiowych, nadzór medyczny, oddział intensywnej terapii, roztwór do infuzji, sodu pirosiarczyn, stan kliniczny, stan zagrożenia życia, substancja pomocnicza, wlew dożylny - Leksykon substancji czynnych
Dopamina – Przeciwwskazania stosowania
Chlorowodorek dopaminy, dostępny w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 4% (40 mg/ml) w postaci roztworu do infuzji (Dopaminum Hydrochloricum WZF), posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na dopaminę lub substancje pomocnicze, w tym pirosiarczyn sodu (2,5 mg/ml w 1% i 10 mg/ml w 4%), który może wywoływać reakcje alergiczne, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową. Pheochromocytoma stanowi krytyczne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i poważnych powikłań sercowo-naczyniowych. Ponadto, dopamina jest przeciwwskazana u pacjentów z migotaniem komór oraz niewyrównanymi tachyarytmiami, gdyż jej działanie β-adrenergiczne może nasilać arytmie, zwiększając automatyzm rozrusznikowy i przyspieszając przewodnictwo przedsionkowo-komorowe.
astma oskrzelowa, chlorowodorek dopaminy, choroba okluzyjna naczyń, dopamina, dopaminum hydrochloricum, duszność, działanie arytmogenne, działanie hemodynamiczne, guz chromochłonny nadnerczy, hipotermia, hipowolemia, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, krwawienie śródczaszkowe, miażdżyca naczyń, migotanie komór, nadczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność serca, pheochromocytoma, pirosiarczyn sodu, pokrzywka, powikłanie sercowo-naczyniowe, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, receptor β-adrenergiczny, roztwór do infuzji, substancja czynna, substancja pomocnicza, tachyarytmia, tyreotoksykoza, udar mózgu, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Dopaminum hydrochloricum WZF jest dostępny w postaci roztworu do infuzji w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 4% (40 mg/ml) i wskazany jest do leczenia zaburzeń hemodynamicznych w stanach wstrząsowych, takich jak wstrząs kardiogenny po zawale mięśnia sercowego, wstrząs pourazowy, septyczny, pooperacyjny po zabiegach kardiochirurgicznych, zaostrzenie przewlekłej zastoinowej niewydolności serca oraz stany prowadzące do niewydolności nerek. Substancją czynną jest chlorowodorek dopaminy, naturalny katecholaminowy neuroprzekaźnik, który dzięki różnym dawkom umożliwia modulację efektów hemodynamicznych, w tym poprawę perfuzji obwodowej i nerkowej oraz wsparcie funkcji mięśnia sercowego. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sód pirosiarczyn i sód, których stężenia różnią się w zależności od formy leku (1% lub 4%).
chlorowodorek dopaminy, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, deficyt tlenowy, dekompensacja, diureza, funkcja mięśnia sercowego, katecholaminowy neuroprzekaźnik, mikrokrążenie, niewydolność nerek, oliguria, operacja kardiologiczna, ostre uszkodzenie nerek, parametr hemodynamiczny, perfuzja obwodowa, posocznica, przepływ nerkowy, przewlekła zastoinowa niewydolność serca, roztwór do infuzji, rzut serca, spadek ciśnienia tętniczego, stan wstrząsowy, uogólnione zakażenie, wazodylatacja, wstrząs kardiogenny, wstrząs pourazowy, wstrząs septyczny, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie perfuzji tkankowej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dopaminum hydrochloricum WZF 1%
Przed rozpoczęciem terapii produktem Dopaminum Hydrochloricum WZF konieczne jest dokładne wyrównanie stanu hemodynamicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem korekty hipowolemii, aby zapobiec nieskuteczności leczenia i powikłaniom. Lek należy podawać wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu, do dużej żyły lub układu żył centralnych, unikając podawania dotętniczego i bolusów, co minimalizuje ryzyko wynaczynienia i powikłań naczyniowych. W przypadku wynaczynienia wskazane jest natychmiastowe ostrzyknięcie miejsca roztworem fentolaminy w dawce 5-10 mg rozpuszczonym w 10-15 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej, co ogranicza ryzyko martwicy. Odstawianie dopaminy powinno odbywać się stopniowo, aby uniknąć nagłego niedociśnienia i destabilizacji hemodynamicznej.
astma oskrzelowa, chlorowodorek dopaminy, choroba Buergera, choroba Raynauda, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie tętna, działanie niepożądane, fentolamina, hipowolememia, martwica tkanek, miażdżyca naczyń, nadwrażliwość na siarczyny, niedociśnienie, niedokrwienie obwodowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pirosiarczyn sodu, roztwór soli fizjologicznej, skurcz oskrzeli, wynaczynienie, zapalenie błony wewnętrznej naczyń, zator tętniczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności dopaminy chlorowodorku wykazały istotne różnice międzygatunkowe w wrażliwości na jej działanie toksyczne, z LD50 wynoszącym 290 mg/kg mc. u myszy oraz 38,8 mg/kg mc. u szczurów po dożylnym podaniu. Ostre zatrucie charakteryzowało się głównie objawami ze strony układu oddechowego, takimi jak masywny krwotok i zastój krwi w płucach. W badaniach podostrych zaobserwowano zmiany narządowe, w tym przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie pęcherza moczowego oraz wodonercze, co wskazuje na wpływ dopaminy na układ moczowo-płciowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (570 mg/kg mc./dobę) powodowało wzrost masy serca, nerek i płuc oraz zmniejszenie masy śledziony, sugerując potencjalne procesy adaptacyjne lub patologiczne oraz wpływ na układ immunologiczny.
chlorowodorek dopaminy, dawka śmiertelna dla 50% populacji, działanie emetyczne, krwotok, krwotok masywny, martwica mięśnia sercowego, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost prostaty, rozszerzenie pęcherza moczowego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ endokrynny, układ immunologiczny, układ moczowo-płciowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodonercze, zastój krwi w płucach