ziarnistości siarkowe
Ziarnistości siarkowe (ciałka siarkowe, ang. sulfur granules) to charakterystyczne formacje bakteryjne o żółtawym zabarwieniu, widoczne makroskopowo w wydzielinach ropnych. Ich średnica wynosi zazwyczaj 0,5-2 mm i mają typową ziarnistą konsystencję.
Ziarnistości siarkowe są patognomoniczne dla zakażeń wywołanych przez bakterie z rodzaju Actinomyces, głównie Actinomyces israelii, będąc kluczowym elementem diagnostycznym promienicy. Struktury te składają się z kolonii bakterii otoczonych materiałem zapalnym, w tym neutrofilami i białkami surowicy.
W badaniu mikroskopowym ziarnistości siarkowe wykazują charakterystyczną budowę – centralnie położone splątane nitki bakteryjne (tzw. filamentowa morfologia Actinomyces) oraz peryferyjnie ułożone maczugowate struktury, które można uwidocznić metodami barwienia, takimi jak metoda Grama czy PAS. Ich obecność w materiale klinicznym stanowi istotną wskazówkę diagnostyczną, pozwalającą na ukierunkowanie leczenia antybiotykami.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Promienica (actinomycosis) to przewlekła infekcja bakteryjna wywołana przez bakterie Actinomyces, charakteryzująca się tworzeniem ropni, ziarniniaków i przetok z żółtymi ziarnistościami siarkowymi. Najczęściej zajmuje okolice szyjno-twarzową, jamę brzuszną, klatkę piersiową oraz miednicę. Diagnostyka jest utrudniona ze względu na niespecyficzny przebieg i często mylona z nowotworami lub gruźlicą. Podstawą leczenia jest długotrwała antybiotykoterapia, zwykle penicylina G w dawce 10-20 mln j./dobę dożylnie przez 4-6 tygodni, a następnie doustna amoksycylina lub penicylina V przez 6-12 miesięcy. W przypadku alergii na penicylinę stosuje się tetracykliny, erytromycynę lub klindamycynę. Leczenie chirurgiczne jest wskazane przy masywnych ropniach, przetokach, niedrożnościach lub niepowodzeniu terapii antybiotykowej. Monitorowanie odpowiedzi na leczenie odbywa się klinicznie i za pomocą badań obrazowych.
Actinomyces, amoksycylina, angiogeneza, antybiotykoterapia, choroba ziarniniakowata, działanie niepożądane, eozynofilia, erytromycyna, gruźlica, infekcja bakteryjna, klindamycyna, leczenie chirurgiczne, leukopenia, martwicze zapalenie płuc, nadkażenie, nowotwór złośliwy, penicylina G, penicylina V, pokrzywka, promienica, promienica brzuszna, promienica płucna, promienica szyjno-twarzowa, remisja, ropień, ropień mózgu, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia tlenem hiperbarycznym, tetracyklina, wkładka wewnątrzmaciczna, ziarnistości siarkowe -
Leksykon chorób i schorzeń
Actinomycosis to przewlekła infekcja bakteryjna wywołana głównie przez Actinomyces israelii, charakteryzująca się powolnym przebiegiem i tworzeniem ropni, przetok oraz ziarniniaków. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak niska gorączka, utrata masy ciała, zmęczenie i brak apetytu, zależą od lokalizacji i zaawansowania zakażenia. Najczęstsza postać szyjno-twarzowa (50-70% przypadków) manifestuje się twardym guzem w okolicy żuchwy, przetokami wydzielającymi ropę z ziarnistościami siarkowymi oraz objawami miejscowymi jak szczękościsk i halitoza. Postać płucna (15-20%) objawia się przewlekłym kaszlem, krwiopluciem (40% pacjentów), bólem w klatce piersiowej i może prowadzić do ropniaka opłucnej. Postać brzuszna (10-20%) cechuje się przewlekłym bólem brzucha, masą w jamie brzusznej, biegunką lub zaparciami oraz ryzykiem niedrożności jelit. Actinomycosis miednicy związana jest z używaniem wkładek wewnątrzmacicznych i objawia się bólem, nieprawidłowym krwawieniem i guzami. Rzadkie formy obejmują zakażenie OUN z deficytami neurologicznymi i objawami oponowymi oraz pierwotną postać skórną po urazie.
Actinomyces israelii, antybiotykoterapia, bariera anatomiczna, deficyt neurologiczny, drgawki, gorączka, gruźlica, krwioplucie, martwica tkanek, mięśniak macicy, niedrożność jelit, nocne poty, objawy oponowe, przetoka, ropień mózgu, ropniak opłucnej, szczękościsk, upławy, wkładka wewnątrzmaciczna, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowych, ziarniniak, ziarnistości siarkowe
