promienica

Promienica (actinomycosis) to przewlekła choroba infekcyjna wywołana przez bakterie z rodzaju Actinomyces, najczęściej Actinomyces israelii. Są to Gram-dodatnie beztlenowe bakterie, które normalnie kolonizują jamę ustną, przewód pokarmowy i drogi rodne, ale mogą powodować zakażenia oportunistyczne.

Choroba charakteryzuje się tworzeniem ropni, przetok oraz ziarniniaków, które zawierają charakterystyczne żółte ziarna siarkowe (sulfur granules). Promienica może dotyczyć różnych lokalizacji anatomicznych, z czego najczęstsze są: twarzowo-szyjna (55%), brzuszno-miedniczna (20%) i płucna (15%).

Diagnostyka promienicy opiera się na obrazie klinicznym, badaniach mikrobiologicznych (hodowla beztlenowa) oraz badaniach histopatologicznych. Ze względu na powolny wzrost bakterii w hodowlach, ostateczne rozpoznanie często jest opóźnione. Leczenie wymaga długotrwałej antybiotykoterapii (zwykle 6-12 miesięcy) z zastosowaniem penicyliny jako leku pierwszego wyboru. W przypadkach zaawansowanych konieczne może być również leczenie chirurgiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa (Penicillinum Crystallisatum TZF) w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań jest wskazana w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez patogeny wrażliwe na penicyliny β-laktamowe. Wskazania obejmują zakażenia układu oddechowego (np. zapalenie migdałków, płuc, oskrzeli, ropniak płuc), zakażenia układu sercowo-naczyniowego (zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia, posocznica), zakażenia ośrodkowego układu nerwowego (meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, neurokiła), a także zakażenia skóry, tkanek miękkich, kości i szpiku. Dawkowanie zależy od ciężkości zakażenia i wynosi od 1 000 000 j.m. do 5 000 000 j.m. podawanych wielokrotnie na dobę, z koniecznością monitorowania klinicznego i laboratoryjnego, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie posiewu i antybiogramu w celu potwierdzenia wrażliwości patogenu, a w stanach zagrożenia życia dopuszcza się terapię empiryczną. Lek stosuje się wyłącznie w warunkach umożliwiających nadzór medyczny ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji.
Actinomyces israelii, alergia na antybiotyki β-laktamowe, antybiogram, antytoksyna błonicza, Bacillus anthracis, bariera krew-mózg, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, Borrelia burgdorferi, choroba z Lyme, ciężkie zakażenie, Clostridium, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, kiła, kiła ośrodkowego układu nerwowego, Listeria monocytogenes, listerioza, Neisseria gonorrhoeae, neurokiła, oporność bakterii, paciorkowiec grupy A, pastereloza, Pasteurella multocida, posocznica, profilaktyka okołoporodowa, promienica, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, ropniak płuc, roztwór do wstrzykiwań, rzeżączka, sepsa, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, zakażenie gardła, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tetracyclinum TZF 250 mg

Tetracyklina w dawce 250 mg (Tetracyclinum TZF) to antybiotyk bakteriostatyczny o szerokim spektrum działania, skuteczny wobec licznych bakterii Gram-ujemnych (m.in. Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, Yersinia pestis) oraz Gram-dodatnich (Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae), a także niektórych pierwotniaków (Entamoeba spp., Plasmodium falciparum). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka na poziomie rybosomu bakteryjnego, co zatrzymuje namnażanie patogenów i umożliwia układowi odpornościowemu zwalczenie infekcji. Wrażliwość bakterii na tetracyklinę może być zmienna, szczególnie w przypadku szczepów Gram-ujemnych takich jak Escherichia coli czy Klebsiella spp., a także wśród Gram-dodatnich, gdzie obserwuje się narastającą oporność, zwłaszcza u Streptococcus pneumoniae.
Oporność na tetracyklinę jest zjawiskiem nabytym, związanym z obecnością plazmidów R, które ograniczają penetrację leku do komórki bakteryjnej i mogą być przenoszone między szczepami, co sprzyja rozprzestrzenianiu się oporności. Szczepy oporne na tetracyklinę często wykazują oporność krzyżową na inne antybiotyki z tej grupy oraz na penicyliny i makrolidy, co komplikuje leczenie zakażeń wieloopornych. W praktyce klinicznej istotny jest synergizm farmakodynamiczny między tetracykliną a makrolidami, który może być wykorzystany w terapii skojarzonej, zwiększając skuteczność działania przeciwbakteryjnego.
Actinomyces, ameboza, angina paciorkowcowa, antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, atypowe zapalenie płuc, Bacillus anthracis, Bacteroides, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, balantidioza, Balantidium coli, Bartonella bacilliformis, Borrelia recurrentis, Brucella, bruceloza, Calymmatobacterium granulomatis, Chlamydia psittaci, Chlamydia trachomatis, cholera, Clostridium, dżuma, Entamoeba, Enterobacter aerogenes, Escherichia coli, framboezja, Francisella tularensis, Fusobacterium fusiforme, gorączka Oroya, gorączka powrotna, Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, infekcja dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, jaglica, kiła, Klebsiella, lek przeciwbakteryjny, malaria, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, ornitoza, paciorkowiec alfa-hemolizujący, pierwotniaki, Plasmodium falciparum, plazmid R, promienica, Propionibacterium acnes, psitakoza, Rickettsia, riketsjozy, rybosom bakteryjny, rzeżączka, shigella, Streptococcus faecalis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synergizm działania, synteza białka, trądzik, Treponema pallidum, Treponema pertenue, tularemia, układ odpornościowy, Ureaplasma urealyticum, Vibrio cholerae, wąglik, wrzód miękki, Yersinia pestis, zakażenie szpitalne, zapalenie płuc, ziarniniak pachwinowy
Leksykon chorób i schorzeń
Aktynomikoza – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rokowanie w promienicy jest generalnie korzystne, zwłaszcza przy wczesnym rozpoznaniu i wdrożeniu odpowiedniej antybiotykoterapii. Najlepsze wyniki obserwuje się w postaci szyjno-twarzowej, natomiast rokowanie pogarsza się w postaciach piersiowej, brzusznej i uogólnionej, szczególnie przy zajęciu ośrodkowego układu nerwowego (OUN). W przypadku promienicy płucnej, pozytywny wynik leczenia uzyskuje około 86,8% pacjentów, a niepowodzenie lub nawrót występuje u 13,2% (8,8% niepowodzenie, 4,4% nawrót). Brak odpowiedzi na antybiotykoterapię po 1 miesiącu jest silnym, niezależnym czynnikiem prognostycznym niekorzystnego wyniku (skorygowany OR 49,2; 95% CI 3,34-724,30). W promienicy OUN śmiertelność wynosi około 11%, a interwencja chirurgiczna wraz z leczeniem przeciwdrobnoustrojowym znacząco poprawia przeżywalność (skorygowany OR 0,14; 95% CI 0,04-0,28; p=0,039). Wiek ≥65 lat oraz stan immunologiczny również wpływają na rokowanie, szczególnie w postaci OUN.
analiza wieloczynnikowa, antybiotykoterapia, blizna, długotrwała antybiotykoterapia, iloraz szans, nawrót choroby, nawrót objawów, niedobór odporności, odpowiedź na leczenie, ośrodkowy układ nerwowy, promienica, promienica brzuszna, promienica płucna, promienica szyjno-twarzowa, śmiertelność, terapia przeciwdrobnoustrojowa, wizyta kontrolna, zabieg chirurgiczny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doxycyclinum Polfarmex 100 mg

Doksycyklina, antybiotyk z grupy tetracyklin (kod ATC J01AA02), wykazuje szerokie spektrum działania bakteriostatycznego poprzez hamowanie syntezy białka na poziomie rybosomu. Jest skuteczna przeciwko licznym patogenom Gram-ujemnym (np. Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, Vibrio cholerae), Gram-dodatnim (Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus), bakteriom atypowym (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis), krętkom (Treponema pallidum) oraz pierwotniakom (Plasmodium falciparum, Entamoeba spp.). Wskazania kliniczne obejmują m.in. rzeżączkę, atypowe zapalenia płuc, kiłę, malarię oraz zakażenia układu moczowo-płciowego i oddechowego. Doksycyklina jest zatem lekiem o szerokim zastosowaniu w terapii zakażeń bakteryjnych i pierwotniakowych.
Actinomyces, atypowe zapalenie płuc, Bacillus anthracis, Bacteroides, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Balantidium coli, Bartonella bacilliformis, Borrelia recurrentis, Brucella, bruceloza, Campylobacter granulomatis, Chlamydia psittaci, Chlamydia trachomatis, cholera, Clostridioides difficile, Clostridium, Clostridium tetani, czerwonka bakteryjna, doksycyklina, dżuma, Entamoeba, enterokok, Escherichia coli, frambezja, Fusobacterium fusiforme, gorączka Oroya, gorączka powrotna, gronkowiec złocisty, Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, jaglica, kiła, Klebsiella, krętek blady, malaria, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, oporność na antybiotyki, paciorkowce alfa-hemolizujące, paciorkowiec ropotwórczy, Pasteurella pestis, Pasteurella tularensis, pierwotniaki, Plasmodium falciparum, pneumokok, promienica, Propionibacterium acnes, Rickettsia, rzeżączka, shigella, Staphylococcus aureus, Streptococcus faecalis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białka bakteryjnego, tetracykliny, trądzik, Treponema pallidum, Treponema pertenue, tularemia, Ureaplasma urealyticum, Vibrio cholerae, wąglik, wrzód miękki, Yersinia pestis, zakażenie szpitalne, zakażenie układu moczowego, zapalenie płuc, ziarniniak pachwinowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ospen 1500 1 500 000 j.m.

Fenoksymetylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Ospen 1500, należy do grupy penicylin wrażliwych na β-laktamazę (kod ATC: J01CE02) i wykazuje silne działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Spektrum jej aktywności obejmuje liczne patogeny Gram-dodatnie i Gram-ujemne, w tym paciorkowce grup A, C, G, H, L i M, Streptococcus pneumoniae, wrażliwe na penicyliny gronkowce, Neisseria spp. (w tym N. meningitidis i N. gonorrhoeae), a także bakterie odpowiedzialne za rzadziej występujące zakażenia, takie jak Erysipelothrix rhusiopathiae, Listeria spp., Corynebacterium diphtheriae, Bacillus anthracis, Actinomycetes spp., Streptobacillus spp., Pasteurella multocida oraz Spirillum minus. Ponadto fenoksymetylopenicylina działa na krętki (Leptospira spp., Treponema pallidum, Borrelia burgdorferi) oraz bakterie beztlenowe (Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp., Clostridium spp., Fusobacterium spp.).
Actinomycetes, angina paciorkowcowa, Bacillus anthracis, bakteria beztlenowa, benzylopenicylina, błonica, borelioza, Borrelia, Clostridium, corynebacterium, działanie przeciwbakteryjne, efekt bakteriobójczy, enterokok, Erysipelothrix rhusiopathiae, fenoksymetylopenicylina potasowa, Fusobacterium, gronkowiec, kiła, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, krętek, krętek blady, laseczka beztlenowa, lek przeciwzakaźny, Leptospira, leptospiroza, Listeria, listerioza, maczugowiec, Neisseria, paciorkowiec, pastereloza, Pasteurella multocida, penicylina wrażliwa na β-laktamazę, penicylinaza, Peptococcus, Peptostreptococcus, pneumokok, pozaszpitalne zapalenie płuc, promienica, różyca, rzeżączka, Spirillum minus, Staphylococcus, Streptobacillus, Streptococcus pneumoniae, synteza ściany komórkowej bakterii, Treponema, wąglik, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, ziarenkowiec beztlenowy, β-laktamaza
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Penicillinum procainicum L TZF 1 200 000 j.m.

Benzylopenicylina prokainowa lecytynowana, należąca do grupy penicylin wrażliwych na β-laktamazy (kod ATC: J01CE09), wykazuje bakteriobójcze działanie poprzez hamowanie biosyntezy ściany komórkowej bakterii. Mechanizm ten polega na blokowaniu aktywności transpeptydazy, co uniemożliwia tworzenie wiązań krzyżowych w peptydoglikanie, prowadząc do aktywacji hydrolaz i lizy komórki bakteryjnej. Lek nie przenika do wnętrza komórek, dlatego jest nieskuteczny wobec drobnoustrojów wewnątrzkomórkowych. Benzylopenicylina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, szczególnie wobec bakterii Gram-dodatnich, takich jak paciorkowce (grupy A, C, G, H, L, M), pneumokoki (Streptococcus pneumoniae), Treponema pallidum (bardzo wysoka wrażliwość, co czyni ją lekiem pierwszego wyboru w leczeniu kiły), a także niektórych bakterii Gram-ujemnych przy wysokich stężeniach osiągalnych po podaniu dożylnym (np. Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella, Shigella).
Actinomyces bovis, Aerobacter aerogenes, Alcaligenes faecalis, antybiogram, Bacillus anthracis, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, benzylopenicylina prokainowa, benzylpenicillinum procainicum, biosynteza ściany komórkowej, błonica, Clostridium, Corynebacterium diphtheriae, drobnoustrój wewnątrzkomórkowy, Escherichia coli, hydrolaza komórkowa, kiła, krętek blady, laseczka beztlenowa, Leptospira, leptospiroza, Listeria monocytogenes, liza komórki bakteryjnej, mechanizm bakteriobójczy, Neisseria gonorrhoeae, paciorkowiec, penicylina, penicylinaza, pierścień β-laktamowy, pneumokok, promienica, Proteus mirabilis, rzeżączka, Salmonella, shigella, Staphylococcus, Streptobacillus moniliformis, transpeptydaza, Treponema pallidum, wąglik, β-laktam
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF, zawierający benzylopenicylinę potasową w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m., jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na benzylopenicylinę. Lek ten znajduje zastosowanie w terapii zakażeń dróg oddechowych (zapalenie migdałków, płuc, oskrzeli, ropniak płuc), zakażeń serca (zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia), posocznicy, a także w zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego, takich jak meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i kiła neuroinfekcyjna. Benzylopenicylina wykazuje dobrą penetrację do płynu mózgowo-rdzeniowego w stanach zapalnych, co czyni ją lekiem z wyboru w tych wskazaniach. Ponadto, jest skuteczna w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich, rzeżączki (wrażliwe szczepy), zakażeń narządów płciowych, zapalenia kości i szpiku, zapalenia stawów, ostrego rzutu gorączki reumatycznej oraz chorób takich jak błonica, wąglik, borelioza, tężec, listerioza, pastereloza i promienica.
Actinomyces, antybiotykoterapia, bariera krew-mózg, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, Clostridium, drobnoustrój wrażliwy na benzylopenicylinę, Fusobacterium, gronkowiec, kiła narządu wzroku, kiła ośrodkowego układu nerwowego, listerioza, meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, Neisseria gonorrhoeae, neuroborelioza, paciorkowiec, pastereloza, penicylina krystaliczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, pneumokok, posocznica, promienica, ropniak płuc, rzeżączka, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie stawów
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 1000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF to preparat zawierający benzylopenicylinę potasową, dostępny w dawkach 1 000 000, 3 000 000 oraz 5 000 000 j.m. (1 mln j.m. = 600 mg benzylopenicyliny potasowej) w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Ze względu na krótki okres półtrwania, podawanie odbywa się zwykle co 4-6 godzin, a w ciężkich zakażeniach, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznica, co 2 godziny. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od rodzaju zakażenia i stanu pacjenta, z dawkami sięgającymi do 24 mln j.m./dobę w ciężkich infekcjach paciorkowcowych, pneumokokowych, gronkowcowych oraz innych wskazaniach, takich jak borelioza (18-24 mln j.m./dobę) czy listerioza (15-20 mln j.m./dobę). U dzieci dawkowanie jest uzależnione od wieku i masy ciała, z maksymalną dawką do 24 mln j.m./dobę, a u noworodków stosuje się schematy dawkowania co 8-12 godzin. W niewydolności nerek dawki i odstępy między nimi należy dostosować do klirensu kreatyniny, z dawkami maksymalnymi od 500 000 do 1 500 000 j.m. i wydłużonymi przerwami między podaniami.
benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, gorączka reumatyczna, kiła narządu wzroku, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klindamycyna, klirens kreatyniny, listerioza, niewydolność nerek, paciorkowiec grupy B, posocznica, promienica, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, róża, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, zakażenie Clostridium, zakażenie gardła, zakażenie gronkowcowe, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie pneumokokowe, zakażenie tkanek miękkich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ospen 1000 1 000 000 j.m.

Fenoksymetylopenicylina potasowa, obecna w preparatach OSPEN 1000 (1 000 000 IU, 654 mg) oraz OSPEN 1500 (1 500 000 IU, 981 mg), jest doustnym antybiotykiem z grupy penicylin wrażliwych na β-laktamazę (kod ATC: J01CE02). Mechanizm działania polega na bakteriobójczym hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii wrażliwych, aktywnie namnażających się. Spektrum działania obejmuje liczne bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, w tym paciorkowce grup A, C, G, H, L i M, Streptococcus pneumoniae, gronkowce niewytwarzające penicylinazy, Neisseria spp., a także krętki (Treponema, Borrelia, Leptospira) oraz bakterie beztlenowe (Peptococcus, Peptostreptococcus, Clostridium, Fusobacterium). Fenoksymetylopenicylina jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak angina paciorkowcowa, zapalenie migdałków, zatok i ucha środkowego, a także wczesnej boreliozy.
Actinomycetes, angina paciorkowcowa, Bacillus anthracis, bakteria beztlenowa, benzylopenicylina, białko wiążące penicylinę, błonica, borelioza, Borrelia, Clostridium, corynebacterium, działanie przeciwbakteryjne, efekt bakteriobójczy, enterokok, enzym β-laktamaza, Erysipelothrix rhusiopathiae, Fusobacterium, hamowanie syntezy ściany komórkowej, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja systemowa, kiła, krętek, krętek blady, lek przeciwzakaźny, Leptospira, leptospiroza, Listeria, Neisseria, oporność bakteryjna, paciorkowiec, Pasteurella multocida, penicylina wrażliwa na β-laktamazę, Peptococcus, Peptostreptococcus, pierścień β-laktamowy, pneumokok, pozaszpitalne zapalenie płuc, promienica, różyca, Spirillum minus, Streptobacillus, Streptococcus pneumoniae, tężec, Treponema, wąglik, zapalenie migdałków, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zgorzel gazowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Penicillinum Crystallisatum TZF 1000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF to preparat zawierający benzylopenicylinę potasową w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, dostępny w dawkach 1 000 000, 3 000 000 oraz 5 000 000 j.m. Lek jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na penicylinę, w tym poważnych infekcji układu oddechowego (np. zapalenie migdałków, płuc, oskrzeli, ropniak płuc), sercowo-naczyniowego (zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia, posocznica), ośrodkowego układu nerwowego (meningokokowe zapalenie opon, kiła OUN i narządu wzroku), skóry i tkanek miękkich, kości i stawów oraz wybranych zakażeń przenoszonych drogą płciową (rzeżączka, kiła). Benzylopenicylina wykazuje dobrą penetrację do tkanek, w tym przez barierę krew-mózg, co czyni ją skuteczną w leczeniu infekcji neurologicznych. Wskazane jest potwierdzenie wrażliwości patogenów badaniami mikrobiologicznymi, a w sytuacjach zagrożenia życia szybkie wdrożenie terapii empirycznej z późniejszą korektą.
Actinomyces, Bacillus anthracis, bariera krew-mózg, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, choroba z Lyme, ciężkie zakażenie, Clostridium, drobnoustrój wrażliwy na benzylopenicylinę, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, gronkowiec, kiła, Listeria monocytogenes, listerioza, Neisseria gonorrhoeae, neurokiła, paciorkowiec, paciorkowiec grupy A, pastereloza, Pasteurella multocida, penicylina krystaliczna, pneumokok, posocznica, posocznica noworodkowa, profilaktyka okołoporodowa, promienica, ropniak płuc, rzeżączka, sepsa, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Penicillinum Crystallisatum TZF 1000000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Penicillinum Crystallisatum TZF, jest antybiotykiem β-laktamowym z grupy penicylin wrażliwych na β-laktamazy (kod ATC: J01CE01). Mechanizm działania polega na bakteriobójczym hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej bakterii poprzez blokadę enzymu transpeptydazy, co prowadzi do lizy komórek bakteryjnych. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczny wobec wielu bakterii Gram-dodatnich (np. paciorkowce grup A, C, G, H, L, M, pneumokoki, Corynebacterium diphtheriae, Bacillus anthracis, Clostridium spp., Listeria monocytogenes) oraz niektórych Gram-ujemnych (Neisseria gonorrhoeae, niektóre szczepy Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella, Shigella). Szczególnie wysoka jest wrażliwość Treponema pallidum, co czyni benzylopenicylinę lekiem z wyboru w leczeniu kiły. Wymagane są wysokie dawki dożylne dla uzyskania skuteczności wobec niektórych pałeczek Gram-ujemnych.
Actinomyces bovis, Bacillus anthracis, benzylopenicylina potasowa, beta-laktam, beta-laktamaza, biosynteza ściany komórkowej, błonica, botulizm, Clostridium, Corynebacterium diphtheriae, działanie bakteriobójcze, Escherichia coli, gronkowiec, kiła, lek przeciwbakteryjny, Leptospira, leptospiroza, Listeria monocytogenes, liza komórki bakteryjnej, Neisseria gonorrhoeae, paciorkowiec, patogen wewnątrzkomórkowy, penicylinaza, pneumokok, promienica, Proteus mirabilis, riketsja, rzeżączka, Salmonella, shigella, tężec, transpeptydaza, Treponema pallidum, wąglik, zgorzel gazowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF zawiera benzylopenicylinę potasową i jest dostępny w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. (1 mln j.m. = 600 mg benzylopenicyliny potasowej). Ze względu na krótki okres półtrwania, lek podaje się w dawkach podzielonych co 4-6 godzin, a w ciężkich zakażeniach, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy posocznica, co 2 godziny. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, np. w ciężkich zakażeniach paciorkowcowych i pneumokokowych zaleca się 12-24 mln j.m./dobę, a w zakażeniach gronkowcowych 5-24 mln j.m./dobę. W przypadku noworodków dawki wynoszą od 25 000 do 50 000 j.m./kg mc., z różnicowaniem częstotliwości podawania w zależności od wieku i masy ciała. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki są odpowiednio redukowane, np. przy klirensie kreatyniny <10 ml/min maksymalna dawka wynosi 500 000 j.m. co 8 godzin, z dawką uzupełniającą po hemodializie 500 000 j.m.
benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, cellulitis, Clostridium, dawkowanie pediatryczne, Enterococcus, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, gronkowce, hemodializa, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klindamycyna, klirens kreatyniny, listerioza, niewydolność nerek, paciorkowce, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce grupy A, paciorkowce grupy B, pneumokoki, posocznica, profilaktyka okołoporodowa, promienica, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, ropniak, róża zakaźna, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, tężec, wąglik, zakażenia dróg oddechowych, zakażenia tkanek miękkich, zakażenie gardła, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie opon meningokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polcylin 250 mg/ml

Fenoksymetylopenicylina potasowa, substancja czynna preparatu Polcylin, jest naturalną penicyliną beta-laktamową o mechanizmie bakteriobójczym polegającym na hamowaniu syntezy peptydoglikanu ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie z białkami wiążącymi penicylinę (PBP). Kluczowym parametrem farmakodynamicznym warunkującym skuteczność terapii jest czas utrzymywania stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Fenoksymetylopenicylina wykazuje wysoką skuteczność wobec paciorkowców, pneumokoków, Corynebacterium diphteriae, Pasteurella multocida, beztlenowych ziarenkowców (Peptococci, Peptostreptococci), Actinomyces, wrzecionowców (Fusobacterium), Capnocytophaga canimorsus oraz Borrelia burgdorferi i Borrelia Vincenti, co czyni ją lekiem z wyboru w zakażeniach wywołanych przez te patogeny. W przypadku Haemophilus influenzae, szczególnie szczepów niewytwarzających beta-laktamaz, konieczne jest stosowanie wyższych dawek leku dla osiągnięcia efektu terapeutycznego.
antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza, beztlenowy paciorkowiec, beztlenowy ziarenkowiec, białko wiążące penicylinę, borelioza, cefalosporyna, chlamydia, Clostridium difficile, Corynebacterium diphteriae, działanie bakteriobójcze, enterokok, fenoksymetylopenicylina potasowa, gronkowiec, Haemophilus influenzae, inhibitor beta-laktamaz, legionella, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, mykoplazma, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, paciorkowiec, Pasteurella multocida, penicylina naturalna, peptydoglikan, pierścień beta-laktamowy, Polcylin, promienica, Pseudomonas, spektrum przeciwbakteryjne, synteza ściany komórkowej bakterii, terapia empiryczna, wrzecionowiec
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF dostępny jest w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. (1 mln j.m. odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej) w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Dawkowanie zależy od ciężkości zakażenia, wrażliwości drobnoustroju, stanu klinicznego, wieku i masy ciała pacjenta. Ze względu na krótki okres półtrwania, lek podaje się zwykle co 4-6 godzin, a w ciężkich zakażeniach, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznica, co 2 godziny. Dawkowanie dobowe waha się od 2 mln j.m. do 24 mln j.m., w zależności od rodzaju zakażenia (np. zakażenia paciorkowcowe i pneumokokowe: 12-24 mln j.m./dobę; zakażenia gronkowcowe: 5-24 mln j.m./dobę; borelioza: 18-24 mln j.m./dobę). U noworodków i dzieci dawki są dostosowane do masy ciała, z maksymalną dawką do 24 mln j.m./dobę. W przypadku niewydolności nerek dawki i odstępy między nimi należy odpowiednio modyfikować, np. przy klirensie kreatyniny <10 ml/min dawka maksymalna wynosi 500 000 j.m. co 8 godzin, z dawką uzupełniającą po hemodializie 500 000 j.m.
aminoglikozyd, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, cellulitis, Clostridium, Enterococcus, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, hemodializa, kiła narządu wzroku, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klirens kreatyniny, listerioza, meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niewydolność nerek, paciorkowcowe zapalenie wsierdzia, paciorkowiec β-hemolizujący, posocznica, promienica, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, ropniak, róża, Streptococcus agalactiae, tężec, wąglik, wlew ciągły, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie gronkowcowe, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie paciorkowcowe grupy B, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna preparatu Penicillinum Crystallisatum TZF, jest antybiotykiem β-laktamowym z grupy penicylin wrażliwych na β-laktamazy (kod ATC: J01CE01). Mechanizm jej działania polega na hamowaniu transpeptydazy, co uniemożliwia tworzenie wiązań krzyżowych w ścianie komórkowej bakterii, prowadząc do aktywacji hydrolaz i lizy komórki bakteryjnej. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące bakterie Gram-dodatnie (m.in. paciorkowce grup A, C, G, H, L, M, pneumokoki, Corynebacterium diphtheriae, Bacillus anthracis, Clostridium spp., Listeria monocytogenes) oraz niektóre bakterie Gram-ujemne (Neisseria gonorrhoeae, Leptospira spp.). Szczególnie wysoka wrażliwość obserwowana jest wobec krętka bladego (Treponema pallidum), co czyni benzylopenicylinę lekiem z wyboru w leczeniu kiły.
antybiotyk β-laktamowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, benzylopenicylina potasowa, biosynteza ściany komórkowej, błonica, Clostridium, Corynebacterium diphtheriae, drobnoustrój wewnątrzkomórkowy, Escherichia coli, gronkowiec, hydrolaza komórkowa, kiła, krętek blady, laseczka beztlenowa, lek przeciwbakteryjny, leptospiroza, listerioza, liza komórki, mechanizm bakteriobójczy, mechanizm oporności, mukopolisacharyd, paciorkowiec, pałeczka Gram-ujemna, patogen wewnątrzkomórkowy, penicylina wrażliwa na β-laktamazy, penicylinaza, pneumokok, promienica, Proteus mirabilis, rzeżączka, Salmonella, shigella, transpeptydaza, wąglik
Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina – Wskazania do stosowania

Benzylopenicylina, będąca naturalną penicyliną beta-laktamową, występuje głównie w dwóch formach: potasowej (Penicillinum Crystallisatum TZF, Penicryl) oraz benzatynowej (Debecylina). Benzylopenicylina potasowa charakteryzuje się szybkim uzyskaniem wysokiego stężenia antybiotyku, co czyni ją lekiem z wyboru w ciężkich zakażeniach, takich jak posocznica, ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia, ropnie czy zakażenia układowe wywołane przez pneumokoki, paciorkowce, meningokoki i inne wrażliwe drobnoustroje. Preparaty dostępne są w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. i stosowane są także w leczeniu zakażeń skóry, tkanek miękkich, kości i stawów, a także w terapii kiły i rzeżączki. Benzylopenicylina potasowa jest również rekomendowana w profilaktyce okołoporodowej zakażeń paciorkowcowych grupy B oraz w leczeniu neuroboreliozy i innych zakażeń OUN.
antybiogram, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, benzylopenicylina, benzylopenicylina benzatynowa, benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, choroba reumatyczna, choroba weneryczna, gorączka reumatyczna, kiła, kiła ośrodkowego układu nerwowego, kłębuszkowe zapalenie nerek, lekowrażliwość, listerioza, neuroborelioza, oporność bakteryjna, pastereloza, penicylina naturalna, posocznica, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka okołoporodowa, promienica, ropień mózgu, ropniak płuc, rzeżączka, tężec, wąglik, zakażenie Clostridium, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie paciorkowcowe grupy B, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie opon meningokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie stawu, zapalenie wsierdzia, zgorzel gazowa
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clindamycin Mylan 300 mg

Klindamycyna, należąca do linkozamidów (kod ATC: J01FF01), jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym bakterie tlenowe i beztlenowe. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu, co przy standardowych dawkach klinicznych skutkuje efektem bakteriostatycznym. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest %T>MIC, czyli czas, w którym stężenie leku przekracza minimalne stężenie hamujące (MIC) dla danego patogenu. Oporność na klindamycynę najczęściej wynika z modyfikacji miejsca docelowego (mutacje lub metylacja rRNA 23S) lub aktywnego wypompowywania antybiotyku. Istotne jest zjawisko indukowalnej oporności wywołanej przez makrolidy oraz całkowita oporność krzyżowa z linkomycyną. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla wrażliwości i oporności, np. dla Staphylococcus spp. wrażliwość przy ≤0,25 mg/l, oporność >0,5 mg/l, a dla beztlenowców Gram-dodatnich ≤4 mg/l i >4 mg/l odpowiednio. Występowanie oporności jest zmienne geograficznie i wymaga uwzględnienia lokalnych danych epidemiologicznych.
Actinomyces, angina paciorkowcowa, antybiotyk makrolidowy, antybiotyk przeciwbakteryjny, atypowe zapalenie płuc, Bacteroides, bakterie tlenowe i beztlenowe, bakteryjne zapalenie pochwy, beztlenowiec Gram-dodatni, błonica, Campylobacter, Chlamydia trachomatis, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Corynebacterium diphtheriae, działanie bakteriostatyczne, Enterococcus faecium, Gardnerella vaginalis, gronkowiec oporny na metycylinę, indukowalna oporność, jaglica, klindamycyna, lekowrażliwość drobnoustrojów, linkozamid, metylacja nukleotydów, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja miejsca docelowego, MRSA, MSSA, mycoplasma pneumoniae, oporność bakterii, oporność krzyżowa, oporność nabyta, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec zieleniący, podjednostka 50S rybosomu, promienica, Propionibacterium acnes, różyca, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, spektrum przeciwbakteryjne, stężenie graniczne, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białek bakteryjnych, toksoplazmoza, Toxoplasma gondii, trądzik pospolity, zakażenie okołoporodowe, zakażenie przewodu pokarmowego, zgorzel gazowa
Leksykon chorób i schorzeń
Aktynomikoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Promienica (actinomycosis) to przewlekła infekcja bakteryjna wywołana przez bakterie Actinomyces, charakteryzująca się tworzeniem ropni, ziarniniaków i przetok z żółtymi ziarnistościami siarkowymi. Najczęściej zajmuje okolice szyjno-twarzową, jamę brzuszną, klatkę piersiową oraz miednicę. Diagnostyka jest utrudniona ze względu na niespecyficzny przebieg i często mylona z nowotworami lub gruźlicą. Podstawą leczenia jest długotrwała antybiotykoterapia, zwykle penicylina G w dawce 10-20 mln j./dobę dożylnie przez 4-6 tygodni, a następnie doustna amoksycylina lub penicylina V przez 6-12 miesięcy. W przypadku alergii na penicylinę stosuje się tetracykliny, erytromycynę lub klindamycynę. Leczenie chirurgiczne jest wskazane przy masywnych ropniach, przetokach, niedrożnościach lub niepowodzeniu terapii antybiotykowej. Monitorowanie odpowiedzi na leczenie odbywa się klinicznie i za pomocą badań obrazowych.
Actinomyces, amoksycylina, angiogeneza, antybiotykoterapia, choroba ziarniniakowata, działanie niepożądane, eozynofilia, erytromycyna, gruźlica, infekcja bakteryjna, klindamycyna, leczenie chirurgiczne, leukopenia, martwicze zapalenie płuc, nadkażenie, nowotwór złośliwy, penicylina G, penicylina V, pokrzywka, promienica, promienica brzuszna, promienica płucna, promienica szyjno-twarzowa, remisja, ropień, ropień mózgu, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia tlenem hiperbarycznym, tetracyklina, wkładka wewnątrzmaciczna, ziarnistości siarkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Penicryl 5000 000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa, należąca do penicylin wrażliwych na beta-laktamazy (ATC: J01CE01), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Zgodnie z wytycznymi EUCAST (wersja 12.0, od 01.01.2022), kliniczne wartości graniczne MIC dla benzylopenicyliny różnią się w zależności od gatunku drobnoustroju, np. Staphylococcus aureus i Staphylococcus lugdunensis wykazują wrażliwość przy MIC ≤0,125 mg/L, Streptococcus pneumoniae przy MIC ≤0,06 mg/L, a Neisseria gonorrhoeae przy MIC ≤0,06 mg/L. Wartości graniczne PK-PD ustalono na ≤0,25 mg/L dla wrażliwości i >2 mg/L dla oporności. Większość gronkowców produkuje penicylinazy, co skutkuje opornością na benzylopenicylinę, a obecne metody diagnostyczne nie pozwalają na wiarygodne wykrycie penicylinazy u wszystkich gatunków gronkowców.
antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, bakteria beztlenowa, benzylopenicylina potasowa, beta-laktamaza, białko wiążące penicylinę, błonica, borelioza, Borrelia, chlamydia, Clostridioides difficile, Clostridium perfringens, Clostridium tetani, Corynebacterium diphteriae, efekt bakteriobójczy, enterokok, Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości, gonokok, Haemophilus influenzae, kiła, lekowrażliwość, Leptospira interrogans, leptospiroza, Listeria monocytogenes, mechanizm działania, meningokok, Moraxella catarrhalis, mykoplazma, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, oporność na metycylinę, paciorkowiec zieleniejący, Pasteurella multocida, patogen atypowy, penicylinaza, pneumokok oporny na penicylinę, promienica, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzeżączka, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza ściany komórkowej bakterii, tężec, Treponema pallidum, wartość graniczna MIC, wrzecionowiec, zgorzel gazowa
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Proxacin 500 500 mg

Cyprofloksacyna, substancja czynna leku Proxacin 500, jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, działającym bakteriobójczo poprzez hamowanie topoizomerazy typu II (gyrazy DNA) oraz topoizomerazy IV, co prowadzi do zaburzenia replikacji i naprawy DNA bakterii. Skuteczność terapeutyczna zależy od parametrów farmakokinetycznych, takich jak stosunek Cmax/MIC oraz AUC/MIC, które determinują efektywność kliniczną. Oporność na cyprofloksacynę rozwija się głównie przez mutacje w genach kodujących gyrazę i topoizomerazę IV, zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej, mechanizmy efflux oraz oporność plazmidową (geny qnr). Wartości graniczne EUCAST definiują wrażliwość bakterii, np. Enterobacteriaceae i Pseudomonas spp. są wrażliwe przy MIC ≤ 0,5 mg/l, a oporne przy MIC > 1 mg/l, co ma kluczowe znaczenie przy doborze terapii, zwłaszcza w kontekście regionalnych różnic w oporności.
bakteriemia, bakteryjna waginoza, chlamydioza, cyprofloksacyna, efflux, fluorochinolon, gen qnr, gyraza DNA, listerioza, MIC, minimalne stężenie hamujące, MRSA, mukowiscydoza, oporność krzyżowa, oporność plazmidowa, patogen oportunistyczny, promienica, Pseudomonas aeruginosa, rzeżączka, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, szczep metycylinooporny, topoizomeraza IV, topoizomeraza typu II, transkrypcja, wąglik, zakażenie szpitalne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doxycyclinum TZF 100 mg

Doksycyklina, będąca antybiotykiem z grupy tetracyklin (kod ATC: J01AA02), wykazuje bakteriostatyczny mechanizm działania poprzez hamowanie syntezy białka na poziomie rybosomu bakteryjnego. Preparat DOXYCYCLINUM TZF zawiera 100 mg doksycykliny w formie kapsułek twardych. Lek charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego obejmującym bakterie Gram-ujemne (m.in. Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, Yersinia pestis), Gram-dodatnie (m.in. Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus) oraz liczne patogeny atypowe i pierwotniaki (m.in. Chlamydia trachomatis, Mycoplasma pneumoniae, Plasmodium falciparum). Wrażliwość na doksycyklinę jest zmienna w przypadku niektórych bakterii Gram-ujemnych, takich jak Escherichia coli czy Klebsiella spp.
Actinomyces, angina paciorkowcowa, atypowe zapalenie płuc, Bacillus anthracis, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, balantidioza, Balantidium coli, Bartonella bacilliformis, Borrelia recurrentis, Brucella, bruceloza, Campylobacter granulomatis, Chlamydia psittaci, Chlamydia trachomatis, cholera, Clostridium, czerwonka bakteryjna, dżuma, endocarditis, Escherichia coli, gorączka Oroya, gorączka powrotna, gronkowiec złocisty, Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, hamowanie syntezy białka, hyklan doksycykliny, kiła, Klebsiella, krętek blady, laseczka tężca, laseczka wąglika, malaria, malinica, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, oporność na doksycyklinę, paciorkowiec zieleniący, Pasteurella tularensis, pełzakowica, Plasmodium falciparum, plazmid R, płonica, pneumokok, pozaszpitalne zapalenie płuc, promienica, Propionibacterium acnes, Rickettsia, riketsjoza, rybosom bakteryjny, rzeżączka, Staphylococcus aureus, Streptococcus faecalis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, tetracyklina, trądzik, Treponema pallidum, Treponema pertenue, tularemia, Ureaplasma urealyticum, Vibrio cholerae, wrzód miękki, Yersinia pestis, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zakażenie skóry, zakażenie układu moczowego, zapalenie płuc, zarodziec sierpowaty, zgorzel gazowa, ziarniniak pachwinowy