szigelloza
Szigelloza (czerwonka bakteryjna) to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella. Wyróżnia się cztery gatunki bakterii: S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii oraz S. sonnei, różniące się zjadliwością i rozmieszczeniem geograficznym.
Rezerwuarem bakterii jest człowiek, a do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, głównie przez spożycie skażonej wody lub żywności. Bakterie przenikają przez błonę śluzową jelita grubego, gdzie namnażają się i wywołują stan zapalny. Objawy pojawiają się po 1-3 dniach od zakażenia i obejmują: biegunkę z domieszką śluzu i krwi, bóle brzucha, gorączkę, nudności i wymioty.
Diagnostyka opiera się na badaniu kału, w którym identyfikuje się bakterie Shigella metodami hodowlanymi lub molekularnymi. Leczenie obejmuje nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz antybiotykoterapię (np. ciprofloksacyna, azytromycyna) w cięższych przypadkach. Zapobieganie polega na przestrzeganiu zasad higieny osobistej, bezpiecznym przygotowywaniu posiłków oraz dostępie do czystej wody.
Szigelloza jest chorobą podlegającą obowiązkowemu zgłaszaniu w wielu krajach. W rejonach o niskim standardzie sanitarnym może powodować epidemie. Szczególnie narażone są dzieci poniżej 5. roku życia, u których przebieg choroby może być cięższy. Poważne powikłania obejmują zespół hemolityczno-mocznicowy, zapalenie stawów reaktywne oraz zespół Reitera.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego, charakteryzująca się biegunką (wodnistą lub krwawą), gorączką, bólem brzucha, nudnościami i tenesmem. Dawka zakaźna wynosi zaledwie 10-200 organizmów, co podkreśla wysoką zakaźność patogenu. Przebieg choroby trwa zwykle 5-7 dni i w większości przypadków ustępuje samoistnie, jednak ciężkie postaci wymagają interwencji medycznej, w tym antybiotykoterapii. Diagnostyka opiera się na badaniu kału z posiewem i określeniem wrażliwości bakterii na antybiotyki, co jest kluczowe ze względu na rosnącą oporność szczepów. Leczenie obejmuje przede wszystkim odpowiednie nawodnienie doustne (np. Pedialyte) i uzupełnianie elektrolitów, a w ciężkich przypadkach stosuje się fluorochinolony, azytromycynę lub cefalosporyny III generacji. Leki przeciwbiegunkowe, takie jak loperamid, są przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań, w tym toksycznego rozdęcia okrężnicy.
azytromycyna, bakteria beztlenowa, bakterie shigella, bakteriemia, cefalosporyny trzeciej generacji, ceftriakson, ciprofloksacyna, difenoksylat z atropiną, doustne płyny nawadniające, droga fekalno-oralna, encefalopatia, fluorochinolony, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, krwawa biegunka, leczenie immunosupresyjne, loperamid, niedożywienie, posiew kału, suplementacja cynku, szigelloza, tenesmus, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Leczenie
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella (szigelloza) zwykle ma przebieg samoograniczający, ustępując w ciągu 5-7 dni. Podstawą terapii jest odpowiednie nawodnienie i korekta zaburzeń elektrolitowych, szczególnie w przypadku biegunki i wymiotów. WHO rekomenduje stosowanie antybiotyków w ciężkich przypadkach oraz u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z upośledzoną odpornością, niemowlęta, osoby starsze czy pracownicy środowisk publicznych. Leki pierwszego wyboru to fluorochinolony (np. ciprofloksacyna 500 mg 2x/d przez 3 dni u dorosłych), a drugiego wyboru makrolidy (azytromycyna 500 mg w D1, następnie 250 mg/d przez 4 dni) oraz cefalosporyny III generacji (np. ceftriakson 1-2 g i.m. raz dziennie przez 3 dni). Dawkowanie u dzieci jest dostosowane wagowo (np. ciprofloksacyna 15 mg/kg 2x/d, maks. 1 g/d). Czas terapii antybiotykowej wynosi zwykle 3-5 dni. Suplementacja cynkiem przez 10-14 dni wspomaga skrócenie czasu trwania biegunki i zmniejsza liczbę luźnych stolców.
amoksycylina, ampicylina, antybiogram, antybiotyk, azytromycyna, bakterie shigella, beta-laktamy, biegunka, cefalosporyny, cefalosporyny III generacji, cefotaksym, ceftazydym, ceftriakson, choroby zakaźne, ciprofloksacyna, dieta lekkostrawna, difenoksylat z atropiną, doustne płyny nawadniające, dożylne podawanie płynów, drgawki, fluorochinolony, fosfomycyna, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, infekcja Shigella, loperamid, makrolidy, meropenem, objawy, odwodnienie, oporność bakterii, posiew kału, powikłania, przewód pokarmowy, sulfonamidy, suplementacja cynku, szczep wielolekooporny, szigelloza, tetracykliny, toksyczne rozdęcie okrężnicy, trimetoprim-sulfametoksazol, zaburzenia elektrolitowe, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Patofizjologia i mechanizm
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, jest ostrym zakażeniem jelitowym charakteryzującym się inwazją i namnażaniem się bakterii w komórkach nabłonka jelita grubego, co prowadzi do zapalenia okrężnicy i objawów dysenterii z obecnością krwi i śluzu w stolcu. Patogeneza opiera się na obecności dużego plazmidu wirulencji (~220 kb), kodującego system sekrecji typu III (T3SS) oraz białka efektorowe (IpaA, IpaB, IpaC, IpaD), które umożliwiają bakteriom inwazję, ucieczkę z fagosomu i rozprzestrzenianie się między komórkami. Niektóre szczepy, zwłaszcza S. dysenteriae typ 1, produkują toksynę Shiga o strukturze AB5, która hamuje syntezę białek w komórkach gospodarza i może prowadzić do powikłań pozajelitowych, takich jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS). Dodatkowo, Shigella wytwarza enterotoksyny ShET-1 i ShET-2, które nasilają objawy kliniczne poprzez indukcję wydzielania płynów i stanu zapalnego. Infekcja przebiega przez inwazję komórek M w jelicie, fagocytozę przez makrofagi z indukcją ich apoptozy i silną odpowiedź zapalną z udziałem IL-1, IL-18 oraz rekrutacją neutrofilów, co prowadzi do uszkodzenia bariery nabłonkowej i rozwoju objawów klinicznych.
apoptoza makrofagów, bakterie shigella, białka efektorowe, droga fekalno-oralna, dyzenteria bakteryjna, enterotoksyna, infekcja Shigella, interleukina-1, kaspaza-1, komórki M, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, plazmid wirulencji, reaktywne zapalenie stawów, system sekrecji typu III, system sekrecji typu VI, szigelloza, tkanka limfoidalna związana z błoną śluzową, toksyna shiga, wielolekooporność, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie spojówek, zespół hemolityczno-mocznicowy