zakażenie Shigella
Zakażenie Shigella (szigeloza) to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego wywoływana przez bakterie z rodzaju Shigella. Główne gatunki odpowiedzialne za infekcje u ludzi to S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii i S. sonnei. Bakterie te wywołują czerwonkę bakteryjną, charakteryzującą się biegunką z domieszką krwi i śluzu.
Zakażenie szerzy się drogą fekalno-oralną, głównie poprzez spożycie skażonej wody lub żywności, bezpośredni kontakt z chorymi lub poprzez muchy przenoszące bakterie. Dawka zakaźna jest bardzo niska – wystarczy 10-100 komórek bakteryjnych, by wywołać chorobę. Szczególnie narażone są osoby przebywające w warunkach o niskim standardzie sanitarno-higienicznym.
Objawy pojawiają się po 1-3 dniach od zakażenia i obejmują: wysoką gorączkę, bóle brzucha, nudności, wymioty oraz biegunkę wodnistą, która może przejść w biegunkę z domieszką krwi i śluzu. W ciężkich przypadkach może dojść do powikłań takich jak odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek, toksyczne rozdęcie okrężnicy czy zespół hemolityczno-mocznicowy.
Diagnostyka obejmuje badanie kału i posiew mikrobiologiczny. W leczeniu stosuje się przede wszystkim nawodnienie i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych. Antybiotykoterapia (fluorochinolony, azytromycyna, cefalosporyny III generacji) jest wskazana w ciężkich przypadkach. Oporność na antybiotyki wśród szczepów Shigella jest narastającym problemem. Profilaktyka polega głównie na przestrzeganiu zasad higieny osobistej, bezpiecznym przygotowywaniu posiłków i dostępie do czystej wody.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Biseptol 120 100 mg + 20 mg
Biseptol, zawierający kotrimoksazol (sulfametoksazol + trimetoprim), dostępny jest w trzech dawkach: 120 mg (100 mg + 20 mg), 480 mg (400 mg + 80 mg) oraz 960 mg (800 mg + 160 mg). Dawkowanie powinno być dostosowane do rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek, mierzonej klirensem kreatyniny. Standardowa dawka u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 960 mg kotrimoksazolu podawana 2 razy na dobę, z czasem terapii zależnym od wskazań (np. 10-14 dni w zakażeniach dróg moczowych, 14 dni w zaostrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli, 5 dni w zakażeniach Shigella). W przypadku niepowikłanego ostrego zapalenia dróg moczowych możliwe jest leczenie jednorazową dawką 1920-2880 mg kotrimoksazolu. U dzieci dawka wynosi 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kg masy ciała na dobę, podzielona na 2 dawki co 12 godzin, z maksymalnym dawkowaniem nieprzekraczającym dawek dla dorosłych. W leczeniu i profilaktyce Pneumocystis jirovecii stosuje się dawki 90-120 mg/kg/dobę podzielone co 6 godzin przez 21 dni lub profilaktycznie 960 mg/dobę u dorosłych i 900 mg/m² powierzchni ciała u dzieci, z maksymalną dawką dobową 1920 mg.
biegunka podróżnych, biseptol, dializa otrzewnowa, enteropatogenny szczep E. coli, hemodializa, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, niepowikłane zapalenie dróg moczowych, niewydolność nerek, ostre zapalenie ucha środkowego, pałeczka Shigella, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe zapalenie oskrzeli, zachłyśnięcie, zakażenie dróg moczowych, zakażenie Shigella, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon substancji czynnych
Sulfametoksazol – Dawkowanie i sposób podawania
Sulfametoksazol, najczęściej stosowany w połączeniu z trimetoprymem (kotrimoksazol), wykazuje zróżnicowane dawkowanie w zależności od wskazań klinicznych i postaci leku. U dorosłych standardowa dawka w zakażeniach dróg moczowych, przewodu pokarmowego i zaostrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli wynosi 960 mg kotrimoksazolu (800 mg sulfametoksazolu) dwa razy na dobę, natomiast w postaci zawiesiny doustnej Biseptol – 20 ml co 12 godzin (200 mg sulfametoksazolu/5 ml). W ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć o 50% lub podać 30 ml zawiesiny co 12 godzin. W terapii dożylnej (Trimesolphar) stosuje się 2 ampułki (10 ml) co 12 godzin, co odpowiada 800 mg sulfametoksazolu na dawkę. W leczeniu Pneumocystis jirovecii zalecana dawka lecznicza wynosi 75-100 mg sulfametoksazolu/kg mc./dobę podawana co 6 godzin przez 14-21 dni, a profilaktycznie 800 mg sulfametoksazolu raz na dobę przez 7 dni. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do wieku, masy ciała lub powierzchni ciała, z maksymalną dawką dobową 1600 mg sulfametoksazolu, a u pacjentów z niewydolnością nerek dawka powinna być modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny, z całkowitym przeciwwskazaniem przy klirensie <15 ml/min.
biegunka podróżnych, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, dializa otrzewnowa, enteropatogenny E. coli, hemodializa, klirens kreatyniny, koncentrat do roztworu, kotrimoksazol, niewydolność nerek, ostre zapalenie dróg moczowych, pacjent dializowany, Pneumocystis jirovecii, pneumocystoza, postać dożylna, przewlekłe zapalenie oskrzeli, stężenie leku w surowicy, stężenie sulfametoksazolu, stężenie sulfametoksazolu w surowicy, sulfametoksazol, trimetoprim, zaburzenie czynności nerek, zakażenie dróg moczowych, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie Shigella, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Zapobieganie i profilaktyka
Biegunka, definiowana jako częste oddawanie luźnych, wodnistych stolców, jest powszechnym problemem klinicznym, szczególnie u podróżnych do krajów o niskich standardach sanitarnych, gdzie częstość występowania wynosi od 20% do 70%. Profilaktyka opiera się na higienie rąk (mycie wodą z mydłem, stosowanie środków dezynfekujących), unikaniu zanieczyszczonej wody i żywności (picie wody przegotowanej lub chemicznie uzdatnionej, unikanie surowych warzyw i niepasteryzowanych produktów). W profilaktyce farmakologicznej bismuth subsalicylate (262 mg, 2 tabletki cztery razy dziennie, max 2-3 tygodnie) wykazuje redukcję ryzyka biegunki podróżnych o 50-65%. Profilaktyczne stosowanie antybiotyków, głównie rifaksyminy (200 mg 1-3 razy dziennie, max 2-3 tygodnie), jest zarezerwowane dla pacjentów z obniżoną odpornością lub poważnymi chorobami współistniejącymi ze względu na ryzyko oporności i działań niepożądanych. Probiotyki nie mają obecnie wystarczających dowodów na skuteczność w zapobieganiu biegunce podróżnych, choć wykazują korzyści w biegunce poantybiotykowej u dzieci.
antybiotykoterapia, azytromycyna, biegunka, biegunka poantybiotykowa, biegunka podróżnych, bismuth subsalicylate, chemioterapeutyk, choroba immunologiczna, doustne płyny nawadniające, enterotoksyczna E. coli, fluorochinolon, infekcja bakteryjna, irinotekan, karmienie piersią, Lactobacillus GG, loperamid, mikroflora jelitowa, odwodnienie, oporność bakterii, probiotyk, rifaksymina, Saccharomyces boulardii, szczepienie przeciwko rotawirusom, szczepionka przeciwko cholerze, szczepionka przeciwko durowi brzusznemu, Vibrio cholerae, zakażenie Shigella, zatrucie pokarmowe - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dyzenteria, zarówno amebowa, jak i bakteryjna, stanowi poważne wyzwanie kliniczne, zwłaszcza w krajach rozwijających się, gdzie rokowanie zależy od etiologii, szybkości wdrożenia leczenia, stanu immunologicznego pacjenta oraz dostępu do opieki medycznej. Przy prawidłowej terapii większość przypadków ustępuje w ciągu 10 dni, z pełnym powrotem do zdrowia w 2-4 tygodnie. Nieleczona choroba może prowadzić do poważnych powikłań, w tym śmierci, szczególnie u dzieci poniżej 5 roku życia, osób z niedożywieniem, odwodnieniem czy obniżoną odpornością. Modele kliniczne, takie jak CPM z AUC 0,84 (95% CI: 0,82-0,86) w badaniu GEMS, umożliwiają identyfikację pacjentów z wysokim ryzykiem zgonu, co pozwala na ukierunkowanie interwencji i efektywną alokację zasobów. W warunkach OIT biegunka występuje u 12,9% pacjentów i wiąże się z wydłużonym pobytem (średnio 14,8 vs 3,2 dni, p<0,001) oraz zwiększoną śmiertelnością (22,0% vs 8,7%, p<0,001).
amebiaza, badanie kohortowe, bakteriemia, biegunka krwotoczna, ciężkie niedożywienie, czułość testu, czynniki środowiskowe, dyzenteria, dyzenteria bakteryjna, etiologia infekcyjna, krwisty stolec, metoda PCR, model prognostyczny, nawodnienie, niedożywienie, oddział intensywnej terapii, odwodnienie, ostra biegunka, układ immunologiczny, wartość predykcyjna, współczynnik ryzyka, zachorowalność, zakażenie Shigella