pokrzywka indukowana fizycznie
Pokrzywka indukowana fizycznie (fizykalna) to grupa chorób skóry charakteryzująca się występowaniem bąbli pokrzywkowych i/lub obrzęku naczynioruchowego w odpowiedzi na określone bodźce fizyczne. W zależności od czynnika wywołującego wyróżnia się: dermografizm, pokrzywkę z zimna, pokrzywkę cieplną, pokrzywkę słoneczną, opóźnioną pokrzywkę z ucisku, obrzęk naczynioruchowy wibracyjny oraz pokrzywkę wodną (akwageniczną).
Diagnostyka pokrzywek indukowanych fizycznie polega na wykonaniu testów prowokacyjnych z zastosowaniem odpowiednich bodźców fizycznych. Intensywność odpowiedzi skórnej na bodźce różni się między pacjentami i może ulegać zmianom w czasie. U niektórych chorych współistnieją dwa lub więcej typy pokrzywki fizykalnej, a także mogą one występować jednocześnie z pokrzywką spontaniczną.
Leczenie pokrzywek indukowanych fizycznie obejmuje unikanie zidentyfikowanych czynników wywołujących oraz farmakoterapię. Leki pierwszego wyboru to nowoczesne przeciwhistaminowe drugiej generacji, które w przypadku braku skuteczności można stosować w dawkach zwiększonych (off-label). W przypadkach opornych rozważa się dołączenie omalizumabu, cyklosporyny A lub innych leków immunosupresyjnych. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, choć przebieg choroby może być przewlekły i znacząco obniżać jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Epidemiologia
Dermografizm jest najczęstszą formą pokrzywki indukowanej fizycznie, występującą u 2-5% populacji, a według niektórych źródeł nawet do 25%. Najczęściej dotyka młodych dorosłych, ze szczytem zachorowań w 2. i 3. dekadzie życia, z przewagą u kobiet (33% vs. 16% u mężczyzn). Występowanie dermografizmu zwiększa się w ciąży (zwłaszcza w II trymestrze), menopauzie, u dzieci atopowych, pacjentów z chorobą Behçeta, zespołem hipereozynofilowym, cukrzycą oraz zaburzeniami czynności tarczycy. Diagnostyka opiera się na teście prowokacyjnym, polegającym na mechanicznym podrażnieniu skóry i obserwacji reakcji w ciągu 5-7 minut, z wykorzystaniem narzędzi takich jak dermografometr, FricTest czy skin writometer. Patofizjologia wiąże się z nasilonym uwolnieniem IgE i IgM, będącym formą potrójnej odpowiedzi Lewisa.
alergiczne zapalenie skóry, alergolog, atopia, choroba Behçeta, cukrzyca, dermatolog, dermografizm, dermografometr, egzema, FricTest, immunoglobulina E, immunoglobulina M, lek przeciwhistaminowy, nadczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana fizycznie, pokrzywka z ucisku, pokrzywka z zimna, potrójna odpowiedź Lewisa, przeciwciało monoklonalne, skin writometer, stres psychologiczny, test prowokacyjny, wykwit skórny, wyprysk, zaburzenia czynności tarczycy, zespół hipereozynofilowy