analogi LHRH
Analogi LHRH (Luteinizing Hormone-Releasing Hormone) to syntetyczne odpowiedniki naturalnego hormonu uwalniającego hormon luteinizujący, znane również jako analogi GnRH (Gonadotropin-Releasing Hormone). Leki te stosowane są w terapii hormonalnej różnych schorzeń, głównie w onkologii i ginekologii.
Mechanizm działania analogów LHRH polega na początkowej stymulacji wydzielania gonadotropin (LH i FSH), a następnie – przy długotrwałym stosowaniu – na desensytyzacji receptorów przysadki mózgowej, co prowadzi do zahamowania wydzielania hormonów płciowych. Ten efekt wykorzystywany jest w leczeniu hormonozależnych nowotworów, takich jak rak prostaty u mężczyzn czy rak piersi u kobiet.
Do najczęściej stosowanych analogów LHRH należą: goserelina, leuprorelina, tryptorelina i buserelina. Leki te podawane są w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu (depot) lub implantów podskórnych. W onkologii stanowią one podstawę tzw. blokady androgenowej u pacjentów z rakiem prostaty, a także znajdują zastosowanie w leczeniu endometriozy, mięśniaków macicy czy zespołu policystycznych jajników u kobiet.
Wśród działań niepożądanych analogów LHRH wymienia się głównie objawy wynikające z niedoboru hormonów płciowych: u mężczyzn to uderzenia gorąca, zmniejszenie libido, impotencja, ginekomastia, a u kobiet – objawy przypominające menopauzę. Długotrwała terapia może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości, dlatego niekiedy wymaga suplementacji wapnia i witaminy D.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Binabic 50 mg
Binabic w dawce 50 mg bikalutamidu jest wskazany do leczenia zaawansowanego raka gruczołu krokowego, stosowany jako terapia skojarzona z analogami LHRH lub po kastracji chirurgicznej (orchidektomii). Substancja czynna, bikalutamid, jest niesteroidowym antyandrogenem blokującym receptory androgenowe w komórkach nowotworowych, co hamuje stymulację wzrostu guza przez testosteron. Tabletki powlekane o średnicy 6,5 mm zawierają 50 mg bikalutamidu oraz 62,7 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek jest przeznaczony wyłącznie do stosowania w zaawansowanym stadium choroby, obejmującym naciekanie poza gruczoł krokowy, przerzuty do węzłów chłonnych lub odległych narządów oraz progresję po wcześniejszym leczeniu.
analogi LHRH, bikalutamid, hormon luteinizujący, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, laktoza jednowodna, niesteroidowy antyandrogen, nietolerancja laktozy, orchidektomia, przerzuty do węzłów chłonnych, przerzuty odległe, receptor androgenowy, terapia skojarzona, zaawansowany rak gruczołu krokowego, zaawansowany rak prostaty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arimidex
Arimidex (anastrozol 1 mg) jest wskazany wyłącznie dla kobiet po menopauzie, co wymaga potwierdzenia statusu hormonalnego poprzez oznaczenie LH, FSH i/lub estradiolu. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z tamoksyfenem lub estrogenami, gdyż obniża to jego skuteczność. U pacjentek leczonych Arimidexem obserwuje się istotne obniżenie stężenia estrogenów, co może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zwiększonego ryzyka złamań. Przed terapią oraz w jej trakcie zaleca się wykonywanie badań densytometrycznych, a w przypadku osteoporozy lub wysokiego ryzyka jej wystąpienia – wdrożenie leczenia, np. bisfosfonianami. U pacjentek z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek (GFR <30 ml/min) należy zachować szczególną ostrożność i monitorować odpowiednie parametry, gdyż brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych grupach.
analogi LHRH, anastrozol, bisfosfoniany, densytometria, densytometria kości, estradiol, estrogen, gęstość mineralna kości, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, laktoza jednowodna, menopauza, niedobór hormonu wzrostu, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osteoporoza, rak piersi, tamoksyfen, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Pharmascience 500 mg
Lek Abiraterone Pharmascience stosowany jest w dawce 1000 mg (2 tabletki po 500 mg) raz na dobę, podawany doustnie na pusty żołądek (co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym). W terapii przerzutowego hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego (mHSPC) podaje się go w skojarzeniu z 5 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę, natomiast w przerzutowym opornym na kastrację raku gruczołu krokowego (mCRPC) – z 10 mg prednizonu lub prednizolonu. U pacjentów bez kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie obejmuje ocenę aminotransferaz (AlAT, AspAT) przed leczeniem, co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc, oraz kontrolę ciśnienia tętniczego, stężenia potasu i zastojów płynów co miesiąc, z częstszą obserwacją u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca. W przypadku hepatotoksyczności (AlAT lub AspAT >5x GGN) leczenie należy przerwać, a po poprawie wznowić dawką 500 mg/dobę; przy nawrocie lub ciężkiej hepatotoksyczności (>20x GGN) leczenie należy definitywnie zakończyć.
AlAT, aminotransferazy, analogi LHRH, AspAT, badania czynnościowe wątroby, ciśnienie tętnicze, gonadoliberyna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, klasyfikacja Childa-Pugha, mineralokortykosteroidy, nadciśnienie, obrzęk, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, stężenie potasu, toksyczność leku, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Glenmark 500 mg
Abirateron, będący aktywnym składnikiem leku Abiraterone Glenmark, jest selektywnym inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego dla biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu produkcji prekursorów testosteronu, DHEA i androstendionu, co prowadzi do znaczącej redukcji stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami. Abirateron stosowany jest w skojarzeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, co umożliwia obniżenie androgenów poniżej poziomów osiąganych wyłącznie przez standardową supresję androgenową. W badaniu fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% spadek PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając skuteczność terapii.
abirateronu octan, analogi LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, czynniki prognostyczne, dehydroepiandrosteron, docetaksel, inhibitor CYP17, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroidy, orchidektomia, prednizolon, prednizon, przerzuty trzewne, PSA, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, testosteron - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Właściwości farmakodynamiczne
Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych standardowymi testami. W połączeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron skutecznie zmniejsza poziomy androgenów, przewyższając klasyczne terapie supresji androgenowej. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę znacząco poprawiło przeżycie całkowite (OS) i przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Mediana OS w badaniu 3011 wyniosła 53,3 miesiąca w grupie abirateronu vs. 36,5 miesiąca w grupie placebo (HR=0,66; p<0,0001), a mediana rPFS 33,02 vs. 14,78 miesiąca (HR=0,466; p<0,0001). W badaniu 302 mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033), a mediana rPFS nie została osiągnięta vs. 8,3 miesiąca (HR=0,425; p<0,0001). W populacji po chemioterapii (badanie 301) mediana OS wyniosła 14,8 vs. 10,9 miesiąca (HR=0,646; p<0,0001), a mediana rPFS 5,6 vs. 3,6 miesiąca (HR=0,673; p<0,0001). Odpowiedź PSA ≥50% uzyskano u 38% pacjentów leczonych abirateronem w porównaniu do 10% w grupie placebo (p<0,0001).
17α-hydroksylaza, analogi LHRH, androgeny, biosynteza androgenów, ból nowotworowy, chemioterapia cytotoksyczna, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, gruczoł krokowy, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia, mineralokortykosteroidy, paliacja bólu, prednizon, pregnenolon, progresja radiograficzna, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, radioterapia paliatywna, receptor androgenowy, skala ECOG, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, testosteron, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z kośćcem, złamanie patologiczne