zespół żyły głównej górnej

Zespół żyły głównej górnej (superior vena cava syndrome, SVCS) to zespół objawów klinicznych wynikających z utrudnienia lub całkowitego zablokowania przepływu krwi przez żyłę główną górną. Stan ten prowadzi do upośledzenia odpływu krwi z górnej części ciała do prawego przedsionka serca.

Najczęstszą przyczyną zespołu żyły głównej górnej są nowotwory złośliwe śródpiersia, szczególnie rak płuca (drobnokomórkowy i niedrobnokomórkowy), chłoniaki oraz przerzuty nowotworowe do węzłów chłonnych śródpiersia. Rzadziej SVCS może być spowodowany przez przyczyny nienowotworowe, takie jak zakrzepica żylna (związana m.in. z obecnością cewników centralnych), zwłókniające zapalenie śródpiersia, tętniaki aorty czy powikłania zabiegów kardiochirurgicznych.

Charakterystyczne objawy zespołu żyły głównej górnej obejmują: obrzęk twarzy, szyi i kończyn górnych, poszerzenie żył szyjnych i żył powierzchownych klatki piersiowej, duszność, kaszel, chrypkę, ból głowy, zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia. W zaawansowanym stadium może dojść do obrzęku mózgu i zaburzeń świadomości. Nasilenie objawów często zwiększa się przy pochyleniu tułowia do przodu lub przyjęciu pozycji leżącej.

Diagnostyka zespołu żyły głównej górnej opiera się na badaniach obrazowych, takich jak tomografia komputerowa klatki piersiowej z kontrastem, rezonans magnetyczny oraz wenografia. Kluczowe jest również ustalenie etiologii zwężenia żyły głównej górnej, co może wymagać wykonania biopsji masy patologicznej.

Leczenie SVCS zależy od przyczyny, stopnia nasilenia objawów oraz stanu ogólnego pacjenta. W przypadku etiologii nowotworowej stosuje się radioterapię, chemioterapię lub leczenie skojarzone. W sytuacjach nagłych lub przy niewystarczającej odpowiedzi na leczenie przyczynowe można zastosować metody interwencyjne, takie jak angioplastyka z implantacją stentu do żyły głównej górnej. Uzupełnieniem terapii jest leczenie objawowe: kortykosteroidy, diuretyki oraz profilaktyka lub leczenie zakrzepicy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl