adhezja szklistkowo-plamkowa
Adhezja szklistkowo-plamkowa (ang. vitreomacular adhesion, VMA) to stan, w którym dochodzi do patologicznego przylegania ciała szklistego do plamki żółtej siatkówki. W warunkach fizjologicznych, z wiekiem dochodzi do oddzielenia się ciała szklistego od siatkówki, jednak w niektórych przypadkach proces ten nie przebiega prawidłowo, powodując trakcję w obszarze plamki.
Adhezja szklistkowo-plamkowa może być bezobjawowa lub prowadzić do poważnych zaburzeń widzenia centralnego. W bardziej zaawansowanych przypadkach może ewoluować do trakcji szklistkowo-plamkowej (VMT – vitreomacular traction), a następnie do otworu w plamce żółtej. Pacjenci z adhezją szklistkowo-plamkową mogą zgłaszać metamorfopsje (zniekształcenie obrazu), pogorszenie ostrości wzroku czy mroczek centralny.
Diagnostyka adhezji szklistkowo-plamkowej opiera się głównie na badaniu optycznej koherentnej tomografii (OCT), które pozwala na dokładną wizualizację relacji między ciałem szklistym a siatkówką. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować obserwację w przypadkach bezobjawowych, witrektomię chirurgiczną lub farmakologiczną witrektomię z zastosowaniem okryplazminy w przypadkach objawowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Otwór plamki żółtej – Leczenie
Otwór plamki żółtej to pełnościenna przerwa w centralnej części siatkówki, kluczowej dla ostrego widzenia centralnego. Złotym standardem leczenia jest witrektomia, polegająca na usunięciu ciała szklistego i wprowadzeniu pęcherzyka gazu (np. 20% SF6), co umożliwia zamknięcie otworu z ponad 90% skutecznością, szczególnie w przypadku otworów mniejszych niż 400 μm i trwających krócej niż 6 miesięcy. Techniki takie jak usunięcie błony granicznej wewnętrznej (ILM) oraz odwrócony płatek ILM poprawiają wyniki anatomiczne i funkcjonalne. Po zabiegu tradycyjnie wymaga się pozycjonowania twarzą w dół, jednak nowsze metody pozwalają na skrócenie lub eliminację tego wymogu, co zwiększa komfort pacjenta. Alternatywnie, w wybranych przypadkach stosuje się ocriplasminę – rekombinowany enzym proteolityczny, który rozluźnia trakcję szklistkowo-siatkówkową, osiągając zamknięcie otworu u około 40,6% pacjentów, choć z ryzykiem krótkotrwałych działań niepożądanych i potencjalnej toksyczności siatkówkowej.
adhezja szklistkowo-plamkowa, błona graniczna wewnętrzna, ciało szkliste, ciśnienie wewnątrzgałkowe, fotopsja, krótkowzroczność, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, ostrość wzroku, otwór plamki żółtej, przeszczep błony owodniowej, sześciofluorek siarki, technika odwróconego płatka ILM, trakcja szklistkowo-plamkowa, trakcja szklistkowo-siatkówkowa, transformujący czynnik wzrostu beta, widzenie centralne, witrektomia, zaćma, złoty standard leczenia