toksyczne porażenie okrężnicy

Toksyczne porażenie okrężnicy (toxic megacolon) to ciężkie, zagrażające życiu powikłanie chorób zapalnych jelit, charakteryzujące się ostrym rozdęciem okrężnicy z towarzyszącymi objawami ogólnoustrojowej toksemii. Stan ten najczęściej rozwija się w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) oraz choroby Leśniowskiego-Crohna, ale może również występować w przebiegu infekcyjnego zapalenia okrężnicy, zwłaszcza wywołanego przez Clostridioides difficile.

Patofizjologia toksycznego porażenia okrężnicy obejmuje ciężki stan zapalny ściany jelita, który prowadzi do uszkodzenia mięśniówki gładkiej i splotu śródściennego Auerbacha, skutkując porażeniem perystaltyki i patologicznym rozdęciem okrężnicy. Średnica okrężnicy przekraczająca 6 cm w badaniach obrazowych, wraz z objawami ogólnoustrojowymi takimi jak gorączka, tachykardia, leukocytoza i zaburzenia elektrolitowe, stanowi podstawę rozpoznania.

Diagnostyka toksycznego porażenia okrężnicy wymaga pilnego wykonania badań obrazowych (RTG przeglądowe jamy brzusznej, TK), badań laboratoryjnych oraz oceny stanu klinicznego pacjenta. Leczenie obejmuje intensywną terapię z wyrównaniem zaburzeń wodno-elektrolitowych, antybiotykoterapię o szerokim spektrum, odstawienie leków przeciwbiegunkowych i antycholinergicznych oraz kortykosteroidy. W przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczym lub wystąpienia powikłań (perforacja, masywny krwotok), konieczna jest pilna interwencja chirurgiczna, najczęściej w formie kolektomii.

Śmiertelność w toksycznym porażeniu okrężnicy waha się od 10% do 30%, a kluczowymi czynnikami rokowniczymi są wczesne rozpoznanie, szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia oraz ścisła współpraca gastroenterologa i chirurga. Ze względu na wysokie ryzyko powikłań, pacjenci z tym rozpoznaniem wymagają leczenia w ośrodkach referencyjnych dysponujących możliwością intensywnej terapii oraz dostępem do pilnej interwencji chirurgicznej.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl