tipranavir
Tipranavir to inhibitor proteazy HIV, należący do klasy leków antyretrowirusowych stosowanych w leczeniu zakażenia wirusem HIV. Wyróżnia się na tle innych inhibitorów proteazy unikatową strukturą chemiczną (pochodna sulfonamidu), co umożliwia mu skuteczne działanie wobec szczepów wirusa opornych na konwencjonalne inhibitory proteazy.
Lek ten jest zawsze stosowany w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru (tipranavir/r), który pełni funkcję wzmacniacza farmakokinetycznego, zwiększając stężenie tipranawiru w osoczu. Preparat jest wskazany do stosowania u pacjentów z wielolekoopornym zakażeniem HIV-1, gdy inne schematy terapeutyczne okazały się nieskuteczne.
Do najczęstszych działań niepożądanych tipranawiru należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność oraz wysypki skórne. Lek charakteryzuje się znaczącym potencjałem interakcji z innymi lekami ze względu na silny wpływ na układ enzymatyczny cytochromu P450, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu politerapii. Ze względu na profil bezpieczeństwa tipranavir nie jest lekiem pierwszego wyboru i powinien być stosowany pod ścisłą kontrolą specjalisty chorób zakaźnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Miłorząb japoński – Interakcje
Miłorząb japoński (Ginkgo biloba L.) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym oraz wpływającymi na układ krzepnięcia. Stosowanie go z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol, heparyna) i przeciwpłytkowymi (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, NLPZ) zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania lub unikania jednoczesnej terapii. Wyciąg z miłorzębu może hamować P-glikoproteinę w jelicie, co podnosi biodostępność leków takich jak dabigatran, a także wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP3A4 (np. efawirenz – zmniejszenie stężenia, nifedypina – dwukrotny wzrost Cmax). Preparaty roślinne (czosnek, żeń-szeń) oraz niektóre leki (trazodon, tipranavir) mogą nasilać działania niepożądane, w tym ryzyko krwawień i sedacji.
acenokumarol, Allium sativum, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, czosnek zwyczajny, dabigatran, dypirydamol, dysfagia, efawirenz, etanol, fenprokumon, ginkgo biloba, glikoproteina p, heparyna, indukcja CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, izoenzym cytochromu P450, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb japoński, nalewka miłorzębu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, omeprazol, pochodna kumaryny, samoistne krwawienie, śpiączka, standaryzowany wyciąg, tiazydowy lek moczopędny, tipranavir, trazodon, tyklopidyna, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, żeń-szeń właściwy