betakaroten

Betakaroten (β-karoten) to organiczny związek chemiczny z grupy karotenoidów, prekursor witaminy A (retinolu). Jest silnym przeciwutleniaczem występującym naturalnie w wielu warzywach i owocach o żółtym, pomarańczowym i czerwonym zabarwieniu, takich jak marchew, dynia, słodkie ziemniaki, morele czy mango.

W organizmie człowieka betakaroten ulega konwersji do witaminy A w błonie śluzowej jelita cienkiego pod wpływem enzymu β-karoten dioksygenazy. Proces ten jest regulowany fizjologicznie, dzięki czemu nawet przy wysokim spożyciu betakarotenu nie dochodzi do hiperwitaminozy A, w przeciwieństwie do bezpośredniej suplementacji retinolu.

Betakaroten odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego widzenia, wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego oraz zapewnia integralność błon śluzowych i skóry. Jego właściwości antyoksydacyjne pomagają neutralizować wolne rodniki, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym i potencjalnymi uszkodzeniami DNA.

W praktyce klinicznej betakaroten jest stosowany w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy A, jako składnik preparatów wspomagających leczenie fotoochronne w niektórych dermatozach (np. protoporfyria erytropoetyczna) oraz w suplementacji diety u osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów. Aktualne badania nie potwierdzają wcześniejszych hipotez o istotnej roli suplementacji betakarotenem w prewencji chorób nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl