wysypka polekowa z eozynofilią
Wysypka polekowa z eozynofilią, znana również jako zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms), to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości na leki. Charakteryzuje się triada objawów: rozległą wysypką skórną, nieprawidłowościami hematologicznymi z eozynofilią oraz zajęciem narządów wewnętrznych.
Objawy DRESS pojawiają się zazwyczaj 2-6 tygodni po rozpoczęciu terapii lekiem wywołującym reakcję. Najczęściej za wystąpienie zespołu odpowiadają leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, lamotrygina, fenytoina), allopurynol, sulfonamidy, dapson oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne. Patomechanizm obejmuje reakcje immunologiczne i reaktywację wirusa HHV-6 oraz innych herpeswirusów.
Diagnostyka DRESS opiera się na kryteriach RegiSCAR lub kryteriach japońskich. Obejmuje ocenę obrazu klinicznego, badania laboratoryjne (eozynofilia, atypowe limfocyty, podwyższone enzymy wątrobowe) oraz badania histopatologiczne skóry. Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego, stosowaniu glikokortykosteroidów systemowych oraz leczeniu wspomagającym.
Zespół DRESS charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (około 10%), głównie z powodu niewydolności narządów wewnętrznych, szczególnie wątroby. Długoterminowe monitorowanie pacjentów jest konieczne ze względu na możliwość wystąpienia późnych powikłań autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, choroby tarczycy czy toczeń rumieniowaty układowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ozzion 40 mg
Ozzion zawiera pantoprazol w dawce 40 mg (45,150 mg półtorawodnej soli sodowej pantoprazolu na tabletkę dojelitową). Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów i są klasyfikowane według częstości: bardzo często (>10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz częstość nieznana. Do istotnych działań niepożądanych należą agranulocytoza (rzadko), trombocytopenia, leukopenia, pancytopenia (częstość nieznana), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (częstość nieznana), hiperlipidemie, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, halucynacje), polipy dna żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), podwyższenie enzymów wątrobowych, wysypki skórne, złamania kości oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek (częstość nieznana). Monitorowanie morfologii krwi i elektrolitów jest wskazane, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, halucynacja, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie snu, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złe samopoczucie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zilibra 150 mg
Lakozamid, substancja czynna leku Zilibra, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w badaniach klinicznych na ponad 1300 pacjentach z napadami częściowymi. Działania niepożądane wystąpiły u 61,9% pacjentów leczonych lakozamidem, najczęściej były to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu i zależne od dawki. Odsetek przerwań terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2%, głównie z powodu zawrotów głowy. W porównaniu z karbamazepiną CR, częstość przerwań była niższa (10,6% vs 15,6%). Lakozamid może powodować wydłużenie odstępu PR w EKG, co wiąże się z ryzykiem bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii, choć bloki wyższego stopnia były rzadkie w badaniach kontrolowanych. Zgłaszano także przypadki wielonarządowych reakcji nadwrażliwości, w tym zespół DRESS, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyzartria, działanie niepożądane, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad częściowy, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, stan splątania, terapia wspomagająca, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diamicron 30 mg 30 mg
Gliklazyd w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Diamicron 30 mg) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najczęstszym jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują zarówno symptomy neurologiczne (ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka), jak i autonomiczne (silny głód, nudności, pobudzenie) oraz adrenergiczne (tachykardia, nadciśnienie, dławica piersiowa). Hipoglikemia wymaga podania węglowodanów, a w ciężkich przypadkach hospitalizacji. Ponadto, podczas terapii obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadziej występują reakcje skórne (wysypka, świąd, zespół Stevensa-Johnsona), zmiany hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia) oraz zaburzenia czynności wątroby (podwyższone AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa, zapalenie wątroby), które ustępują po odstawieniu leku.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, biegunka, ból brzucha, bradykardia, Diamicron, dławica piersiowa, drgawki, enzym wątrobowy, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład, niestrawność, niewydolność wątroby, objawy autonomiczne, objawy neurologiczne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pobudzenie adrenergiczne, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, śpiączka, tachykardia, wykwit plamkowo-grudkowy, wysypka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie krwi, zaburzenie oka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie skóry, zaburzenie świadomości, zaburzenie wątroby, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 100 mg
Lakozamid, substancja czynna preparatu Trelema, stosowana w terapii wspomagającej napadów częściowych, charakteryzuje się istotnym profilem działań niepożądanych. W badaniach klinicznych z udziałem 1308 pacjentów 61,9% osób leczonych lakozamidem doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego, w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Najczęstsze objawy (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki, a ich częstość i nasilenie zmniejszają się z czasem terapii, co sugeruje rozwój tolerancji. Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2% w grupie lakozamidu, najczęściej z powodu zawrotów głowy, szczególnie po dawce nasycającej. W monoterapii lakozamid wykazał korzystniejszy profil tolerancji w porównaniu do karbamazepiny o kontrolowanym uwalnianiu (odsetek przerwań 10,6% vs. 15,6%).
agranulocytoza, agresja, bezsenność, ból głowy, dawka nasycająca, depresja, dyskineza, granulocyt obojętnochłonny, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, monoterapia, myśl samobójcza, nadwrażliwość na lek, napad częściowy, nastrój euforyczny, niewydolność wielonarządowa, nudności, omamy, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie, podwójne widzenie, próba samobójcza, przewód pokarmowy, stan splątania, terapia przeciwpadaczkowa, terapia wspomagająca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie koordynacji, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Działania niepożądane
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz zaburzenia smaku, występującymi często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie przełyku, refluks, zapalenie błony śluzowej żołądka, a także poważniejsze reakcje jak rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują zaburzenia smaku, ból głowy i bezsenność (często/bardzo często), a także rzadziej drgawki i parestezje. Wśród działań niepożądanych sercowo-naczyniowych odnotowano wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków i torsade de pointes (częstość nieznana). U pacjentów z obniżoną odpornością, stosujących dawki 1000 mg/dobę, obserwowano zwiększenie aktywności AspAT i AlAT oraz zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi u 2-3% chorych. Dawki 4000 mg/dobę wiązały się z 3-4-krotnym wzrostem częstości działań niepożądanych.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, działanie niepożądane, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, migotanie przedsionków, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclazide Medreg 30 mg
Gliklazyd, jako pochodna sulfonylomocznika, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszą i klinicznie najistotniejszą jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują szeroki zakres symptomów neuropsychiatrycznych (np. ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki), kardiologicznych (bradykardia, tachykardia, dławica piersiowa) oraz objawów ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty). Leczenie wymaga natychmiastowego podania węglowodanów, przy czym sztuczne słodziki są nieskuteczne. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Inne często obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza, pancytopenia czy niedokrwistość hemolityczna, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych, ból głowy, bradykardia, cholestaza, depresja, dławica piersiowa, drgawki, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, śpiączka, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka plamkowo-grudkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Działania niepożądane
Leflunomid, stosowany w terapii reumatoidalnego i łuszczycowego zapalenia stawów, wykazuje działanie immunosupresyjne poprzez hamowanie syntezy pirymidyn, co wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Do najczęstszych należą leukopenia (liczba leukocytów >2 G/l), łagodne zwiększenie ciśnienia tętniczego, parestezje, bóle i zawroty głowy, biegunka, nudności, wymioty oraz zmiany skórne, takie jak wyprysk, wysypka, świąd i nasilone wypadanie włosów. Istotne są również zaburzenia biochemiczne, w tym podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy, AlAT, gamma-GT) oraz kinazy kreatynowej. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują niedokrwistość aplastyczną, agranulocytozę, ciężkie uszkodzenie wątroby (niewydolność, ostra martwica), śródmiąższowe choroby płuc, ciężkie reakcje skórne (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona) oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne. Występuje także ryzyko ciężkich zakażeń, w tym posocznicy, które mogą prowadzić do zgonu.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, cholestaza, cholestyramina, dysfagia, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, leflunomid, leukopenia, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, mielotoksyczność, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parestezje, procedura wymywania leku, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, synteza pirymidyn, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, właściwości immunosupresyjne, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumamed
Podczas terapii Sumamedem (azytromycyna 500 mg, tabletki powlekane) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko poważnych reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS). W przypadku wystąpienia objawów alergicznych konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po zakończeniu leczenia. Sumamed wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby ze względu na ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, które może prowadzić do niewydolności narządu. W przypadku objawów takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, astenia czy encefalopatia wątrobowa, należy niezwłocznie wykonać badania czynności wątroby i rozważyć przerwanie terapii. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (eGFR <10 ml/min) obserwuje się 33% wzrost całkowitego narażenia na azytromycynę, co wymaga uwzględnienia podczas planowania leczenia.
anafilaksja, antybiotyki makrolidowe, azytromycyna, biegunka poantybiotykowa, ciemny mocz, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, kolektomia, miastenia, nadkażenie, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, ostra gorączka reumatyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, paciorkowiec ropny, piorunujące zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, skaza krwotoczna, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie grzybicze, zapalenie gardła i migdałków, zespół miasteniczny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clarithromycin Genoptim
Klarytromycyna wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, gdzie korzyści terapeutyczne muszą przewyższać potencjalne ryzyko dla płodu. Długotrwała terapia może prowadzić do rozwoju oporności bakterii i grzybów, w tym szczepów Helicobacter pylori, z możliwą opornością krzyżową na makrolidy, linkomycynę i klindamycynę. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, co wymaga monitorowania funkcji wątrobowej, zwłaszcza u pacjentów z jej zaburzeniami, ze względu na ryzyko wzrostu aktywności enzymów wątrobowych, zapalenia wątroby, a nawet niewydolności wątroby. Dawkowanie powinno być modyfikowane u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek. Istotnym powikłaniem jest ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit (CDAD), które może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z kolchicyną ze względu na ryzyko toksyczności, szczególnie u osób starszych i z niewydolnością nerek.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba tętnic wieńcowych, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, czas protrombinowy, enzym wątrobowy, Helicobacter pylori, hipoglikemia, izoenzym CYP3A, klarytromycyna, klindamycyna, miopatia, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szpitalne zapalenie płuc, torsade de pointes, trądzik pospolity, współczynnik INR, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazol Krka 40 mg
Stosowanie pantoprazolu w dawce 40 mg wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwowane są łagodne polipy dna żołądka (≥1/100), biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia oraz zaburzenia snu i bóle głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, które mogą prowadzić do kurczy tężyczkowych (≥1/10 000 do <1/1000). Wśród bardzo rzadkich, ale istotnych działań niepożądanych wymienia się agranulocytozę, trombocytopenię, leukopenię oraz pancytopenię, które wymagają natychmiastowej interwencji i monitorowania morfologii krwi. Ponadto, zgłaszano przypadki ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (częstość nieznana).
agranulocytoza, działanie niepożądane leku, enzymy wątrobowe, ginekomastia, halucynacja, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, morfologia krwi, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omam, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax SR
Kwetiax SR (kwetiapina) wymaga ostrożności ze względu na złożony profil bezpieczeństwa i różnorodne wskazania terapeutyczne. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak zwiększone łaknienie, podwyższenie prolaktyny, omdlenia, czy wzrost ciśnienia tętniczego. U młodych dorosłych (<25 lat) obserwuje się podwyższone ryzyko zachowań samobójczych (3,0% vs 0% w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, 2,1% vs 1,3% w dużej depresji). Leczenie wiąże się z ryzykiem pogorszenia profilu metabolicznego (zmiany masy ciała, glikemii, lipidów), objawów pozapiramidowych (EPS, akatyzja), niedociśnienia ortostatycznego, senności oraz rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka neutropenia (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), złośliwy zespół neuroleptyczny, czy ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS). Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz neurologicznych jest niezbędne, a w przypadku wystąpienia objawów dyskinez późnych lub neutropenii (neutrofile <1,0 x 10⁹/l) należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Kwetiapina może również wydłużać odstęp QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca lub stosujących inne leki wydłużające QT.
agranulocytoza, akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka depresja, ciężka neutropenia, depresja w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, duża depresja, dysfagia, dyskineza późna, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hipertermia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, otępienie, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, receptor muskarynowy, remisja kliniczna, rumień wielopostaciowy, samookaleczenie, schizofrenia, sztywność mięśni, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumamed
Azytromycyna w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej (Sumamed) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby, ze względu na ryzyko piorunującego zapalenia wątroby i niewydolności wątroby. U pacjentów z GFR <10 mL/min obserwowano 33% wzrost całkowitego narażenia na lek, co wymaga dostosowania dawkowania. Należy monitorować objawy alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję oraz ciężkie reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS), a w przypadku ich wystąpienia natychmiast odstawić lek i wdrożyć odpowiednie leczenie. Ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes jest zwiększone u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią, a także u osób stosujących inne leki wydłużające QT. U pacjentów z miastenią konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego podczas terapii azytromycyną.
alkaloidy sporyszu, anafilaksja, astenia, azytromycyna, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, ciężka reakcja skórna, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, fenyloketonuria, gorączka reumatyczna, hipokaliemia, hipomagnezemia, miastenia, nadkażenie grzybicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, paciorkowiec ropotwórczy, piorunujące zapalenie wątroby, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie okrężnicy, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiazyt
Azytromycyna w dawce 500 mg (Abiazyt) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, oraz poważne reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS), które mogą mieć charakter nawrotowy i wymagać długotrwałej obserwacji. Lek nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu zakażeń wywołanych przez Streptococcus pyogenes, zapalenia zatok, ucha środkowego, zakażonych ran oparzeniowych oraz ciężkich zakażeń, gdzie konieczne jest szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia antybiotyku. W przypadku oporności na erytromycynę zaleca się wykonanie testów wrażliwości na azytromycynę i inne antybiotyki makrolidowe. Należy monitorować ryzyko wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, przyjmujących leki wydłużające QT, z zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub niewydolnością krążenia. Istotne jest także uwzględnienie ryzyka biegunki Clostridium difficile (CDAD), która może wystąpić nawet do dwóch miesięcy po terapii.
alkaloidy sporyszu, anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, ciężka reakcja skórna, częstoskurcz komorowy torsades de pointes, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, hipokaliemia i hipomagnezemia, kiła, kolektomia, miastenia, nadkażenie drobnoustrojami, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność krzyżowa, ostra gorączka reumatyczna, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, Streptococcus pyogenes, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zakażenie Clostridium difficile, zakażona rana oparzeniowa, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie okrężnicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azimycin
Podczas terapii azytromycyną (Azimycin 125 mg) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja oraz poważne reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS). W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po zakończeniu leczenia. U pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, objawiającego się m.in. żółtaczką, ciemnym moczem, encefalopatią wątrobową oraz zwiększoną skłonnością do krwawień, co wymaga natychmiastowej diagnostyki i przerwania podawania leku. U chorych z GFR <10 mL/min obserwuje się 33% wzrost ekspozycji na azytromycynę, co wymaga dostosowania dawkowania. Ponadto, azytromycyna może wydłużać odstęp QT, zwiększając ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią, czy stosujących inne leki wydłużające QT (np. chinidyna, amiodaron, cyzapryd, pimozyd, citalopram, moksyfloksacyna).
anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, astenia, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, Clostridium difficile, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, fluorochinolon, hipokaliemia, hipomagnezemia, kolektomia, kompleks Mycobacterium avium, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, miastenia, nadkażenie grzybicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączka reumatyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja nadwrażliwości, Streptococcus pyogenes, toksyczna nekroliza naskórka, toksyny A i B, torsade de pointes, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie okrężnicy, zatrucie sporyszem, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranloc 20 mg
Stosowanie pantoprazolu w dawce 20 mg w formie tabletek dojelitowych wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 5% pacjentów. Do najczęstszych należą bóle głowy i zawroty głowy, biegunka, nudności, wymioty, zaparcia oraz łagodne polipy dna żołądka. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia i pancytopenia. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, w tym hipomagnezemia, hiponatremia, hipokalcemia i hipokaliemia, które mogą manifestować się skurczami mięśni. Niezbyt często występują przemijające podwyższenia enzymów wątrobowych (aminotransferazy, γ-GT), a w rzadkich przypadkach uszkodzenia komórek wątroby, żółtaczka i niewydolność wątroby. Długotrwałe stosowanie pantoprazolu zwiększa ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa, szczególnie u osób starszych i z czynnikami ryzyka osteoporozy.
agranulocytoza, ciężka reakcja skórna, depresja, dezorientacja, enzym wątrobowy, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, morfologia krwi, nadwrażliwość, niewydolność nerek, omam, osteoporoza, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin C 150 mg/ml
Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według terminologii MedDRA i częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty, z istotnym klinicznie ryzykiem rzekomobłoniastego zapalenia jelit oraz choroby związanej z Clostridioides difficile, które mogą prowadzić do ciężkich powikłań, w tym perforacji jelit. W zakresie hematologicznym odnotowano eozynofilię (≥1/1 000 do <1/100), a także poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia i leukopenia. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktoidalne, stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Wśród działań skórnych często występują wysypka grudkowo-plamkowa i pokrzywka, natomiast rzadkie, ale ciężkie reakcje obejmują toksyczną nekrolizę naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), DRESS oraz AGEP, które wymagają pilnej konsultacji dermatologicznej.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, Clostridioides difficile, Dalacin C, eozynofilia, klindamycyna, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowe wyniki wątrobowe, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clarithromycin Genoptim
Klarytromycyna wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak hepatotoksyczność (w tym podwyższenie enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez, a nawet niewydolność wątroby), rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridium difficile oraz ciężkie reakcje nadwrażliwości (anafilaksja, SCAR). U pacjentów w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, klarytromycyna powinna być stosowana jedynie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Istotne jest monitorowanie objawów dysfunkcji wątroby, takich jak brak łaknienia, żółtaczka, ciemny mocz, świąd skóry i ból w prawym podżebrzu. Ponadto, klarytromycyna może wydłużać odstęp QT, co zwiększa ryzyko arytmii typu torsade de pointes, dlatego jest przeciwwskazana u pacjentów z hipokaliemią, wydłużonym QT, arytmią komorową oraz przyjmujących leki takie jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadynę. Należy zachować ostrożność u osób z chorobą wieńcową, niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia i bradykardią.
anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, apiksaban, arytmia komorowa, astemizol, biegunka wywołana przez Clostridium difficile, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba tętnic wieńcowych, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, cyzapryd, dabigatran, domperydon, fluwastatyna, hipoglikemia, hipokaliemia, klindamycyna, kolchicyna, lowastatyna, midazolam, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oporność krzyżowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, pimozyd, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rywaroksaban, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, symwastatyna, szpitalne zapalenie płuc, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolam, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie przewodzenia serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anesteloc 40 mg 40 mg
Produkt leczniczy Anesteloc 40 mg (pantoprazol) wykazuje działania niepożądane u około 5% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak biegunka i ból głowy, występującymi u około 1% leczonych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (≤1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Wśród zgłaszanych działań znajdują się m.in. agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), zaburzenia elektrolitowe (hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, omamy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (polipy dna żołądka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego), podwyższenie enzymów wątrobowych, uszkodzenia wątroby, poważne reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, zespół Lyella, zespół DRESS), złamania kości oraz śródmiąższowe zapalenie nerek prowadzące do niewydolności nerek.
agranulocytoza, ból głowy, depresja, dezorientacja, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osteoporoza, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, triglicerydy, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clarithromycin Adamed
Klarytromycyna dożylna wymaga ścisłego monitorowania klinicznego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenia enzymów wątrobowych, miąższowego i cholestatycznego zapalenia wątroby, a także potencjalnie śmiertelnej niewydolności wątroby. U kobiet w ciąży, szczególnie w I trymestrze, stosowanie leku jest dopuszczalne tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Należy zwracać uwagę na objawy uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, ciemny mocz, świąd, ból brzucha) i natychmiast przerwać terapię w przypadku ich wystąpienia. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek konieczna jest ostrożność ze względu na zmienioną farmakokinetykę. Istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile, które może pojawić się nawet ponad 2 miesiące po zakończeniu terapii.
antybiotyk makrolidowy, biegunka poantybiotykowa, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba tętnic wieńcowych, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, enzym wątrobowy, hipoglikemia, inhibitor HMG-CoA reduktazy, izoenzym CYP3A4, miąższowe zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, odstęp QT, oporność krzyżowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, pierwszy trymestr, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, równowaga elektrolitowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, współczynnik INR, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie funkcji wątroby, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trund 750 mg
Lewetyracetam (lek Trund) w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony na podstawie badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Występują również rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne (pancytopenia, agranulocytoza), immunologiczne (zespół DRESS, anafilaksja), neurologiczne (encefalopatia, złośliwy zespół neuroleptyczny) oraz zaburzenia psychiczne, w tym depresja, agresja i próby samobójcze. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu nasilonego przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu oraz odwracalność łysienia i encefalopatii po odstawieniu leku.
agranulocytoza, anafilaksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, napady częściowe, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, topiramat, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Klarytromycyna, makrolidowy antybiotyk metabolizowany głównie w wątrobie, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz u kobiet w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze. Stosowanie leku może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak miąższowe i cholestatyczne zapalenie wątroby, z ryzykiem niewydolności wątroby, a także rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z kolchicyną, lowastatyną i symwastatyną ze względu na ryzyko toksyczności i rabdomiolizy. Ponadto, lek może wydłużać odstęp QT, co zwiększa ryzyko arytmii, zwłaszcza u pacjentów z hipokaliemią, chorobą wieńcową, ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, takich jak astemizol czy terfenadyna.
anafilaksja, antybiotyk aminoglikozydowy, arytmia komorowa, biegunka wywołana przez Clostridioides difficile, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba tętnic wieńcowych, Clostridioides difficile, Corynebacterium minutissimum, czas protrombinowy, Helicobacter pylori, hipoglikemia, hipokaliemia, izoenzym CYP3A, klarytromycyna, klindamycyna, makrolid, miopatia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odstęp QT, oporność krzyżowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolowe pochodne benzodiazepiny, uszkodzenie błędnika, uszkodzenie narządu słuchu, współczynnik INR, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tegretol CR 400 400 mg
Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol CR 400, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii. Najczęściej obserwuje się działania ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ataksja, zawroty głowy, senność, podwójne widzenie oraz bóle głowy. W początkowym okresie leczenia mogą wystąpić także nudności, wymioty oraz reakcje alergiczne skórne. Zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia (bardzo często), trombocytopenia i eozynofilia (często), stanowią poważne ryzyko, a rzadko obserwuje się agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną czy pancytopenię. Hiponatremia i zmniejszona osmolarność krwi, wynikające z efektu podobnego do działania ADH, mogą prowadzić do zatrucia wodnego z objawami neurologicznymi. Wśród działań niepożądanych skóry wymienia się pokrzywkę, alergiczne zapalenie skóry oraz bardzo rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, alergiczny odczyn skórny, aplazja czerwonokrwinkowa, ataksja, ból głowy, chłoniak rzekomy, choreoatetoza, dyskineza, eozynofilia, ginekomastia, hiponatremia, hirsutyzm, jałowe zapalenie opon mózgowych, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, karbamazepina, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość wielonarządowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osmolarność krwi, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona krostkowica, pancytopenia, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rogowacenie liszajowate, ruchy mimowolne, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, Tegretol CR, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uspokojenie polekowe, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia pigmentacji skóry, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrucie wodne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biseptol 960
Kotrimoksazol wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak ostra martwica wątroby, zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS) oraz rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne objawy skórne i ogólnoustrojowe, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania i monitorowanie funkcji nerek oraz stężenia potasu, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny 15-30 ml/min. W grupie osób starszych i u pacjentów z AIDS obserwuje się zwiększone ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych, w tym hematologicznych i skórnych. Kotrimoksazol nie jest zalecany w leczeniu paciorkowcowego zapalenia gardła ze względu na wysoką częstość niepowodzeń terapeutycznych.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, badanie moczu, Clostridioides difficile, hemofagocytoza, hepatosplenomegalia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, krystaluria, lek przeciwdrgawkowy, leukopenia, limfohistiocytoza hemofagocytowa, martwica wątroby, metronidazol, morfologia krwi, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, objawy alergiczne, paciorkowcowe zapalenie gardła, pancytopenia, porfiria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, spironolakton, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność, trombocytopenia, wankomycyna, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zaburzenia czynności tarczycy, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diaprel MR 30 mg
Diaprel MR, zawierający 30 mg gliklazydu w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, najczęściej wywołuje hipoglikemię, szczególnie przy nieregularnym spożywaniu posiłków. Objawy hipoglikemii obejmują szeroki zakres symptomów neuropsychiatrycznych (m.in. ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka), objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz sercowo-naczyniowego (bradykardia). Towarzyszące pobudzenie układu adrenergicznego manifestuje się potliwością, tachykardią, nadciśnieniem i kołataniem serca. Hipoglikemia wymaga natychmiastowego podania węglowodanów; sztuczne substancje słodzące są nieskuteczne. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka i zaparcia, można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczna choroba pęcherzowa, bradykardia, dławica piersiowa, erytrocytopenia, fosfataza zasadowa, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, objawy neuropsychiatryczne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, tachykardia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elecoxel
Celekoksyb (Elecoxel) jest selektywnym inhibitorem COX-2, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerek i wątroby. U pacjentów z grup podwyższonego ryzyka (wiek podeszły, jednoczesne stosowanie innych NLPZ, glikokortykosteroidów, leków przeciwpłytkowych, choroby przewodu pokarmowego, alkoholizm) obserwowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu celekoksybu i kwasu acetylosalicylowego, gdyż zwiększa to ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Dawkowanie powinno być minimalne skuteczne, a terapia prowadzona możliwie najkrócej, zwłaszcza u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów. Długotrwałe stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawałów mięśnia sercowego, szczególnie przy dawkach 200 mg i 400 mg dwa razy na dobę.
antagonista receptora angiotensyny II, apiksaban, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, cytochrom CYP2C9, cytochrom CYP2D6, czas protrombinowy, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie nefrotoksyczne, hiperlipidemia, hipowolemia, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zakrzepowy, inhibitor COX-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, perforacja, piorunujące zapalenie wątroby, polip gruczolakowaty jelita, przeszczepienie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, warfaryna, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g
Podczas terapii czopkami Pentasa zawierającymi 1 g mesalazyny najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty oraz wzdęcia (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa) oraz reakcje skórne, w tym wysypka, pokrzywka i rumień. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które są stanami zagrażającymi życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. Lokalnie, w miejscu aplikacji doodbytniczej, mogą pojawić się świąd, dyskomfort oraz bolesne parcie na stolec. W bardzo rzadkich przypadkach (<1/10 000) odnotowano poważne powikłania hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), nefrologiczne (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy) oraz hepatotoksyczność (zapalenie wątroby, marskość, niewydolność wątroby) z podwyższonymi aminotransferazami i parametrami cholestazy.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, biegunka, ból brzucha, cholestaza, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, łysienie przemijające, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, wzdęcia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aclexa
Lek Aclexa (celekoksyb), selektywny inhibitor COX-2, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerek i wątroby. U pacjentów leczonych celekoksybem odnotowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u osób starszych, stosujących jednocześnie inne NLPZ, leki przeciwpłytkowe (np. ASA), glikokortykosteroidy, nadużywających alkoholu lub z historią chorób przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie celekoksybu z ASA zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, a łączenie z innymi NLPZ jest przeciwwskazane. Dawkowanie powinno być jak najniższe i najkrótsze, aby ograniczyć ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca, które wzrasta wraz z dawką (200 mg lub 400 mg dwa razy na dobę) i czasem terapii. Pacjenci z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego powinni być leczeni po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka, a celekoksyb nie zastępuje ASA w profilaktyce przeciwzakrzepowej.
antagonista receptora angiotensyny II, celekoksyb, choroba zwyrodnieniowa stawów, cyklooksygenaza typu 2, cytochrom CYP2C9, cytochrom CYP2D6, czas protrombinowy, hipovolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, sulfonamid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dalacin C
Klindamycyna, jako antybiotyk o szerokim spektrum działania, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (np. miastenia, choroba Parkinsona) oraz z chorobami przewodu pokarmowego, zwłaszcza po przebytym zapaleniu jelita grubego. Podczas terapii trwającej ponad 3 tygodnie konieczne jest monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących leki nefrotoksyczne. Stosowanie klindamycyny u osób uczulonych na penicylinę wymaga ostrożności ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, mimo różnic strukturalnych między tymi lekami. Należy również zwracać uwagę na potencjalne ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół DRESS, SJS, TEN czy AGEP, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia przeciwalergicznego.
alergia na penicylinę, antybiotyk o szerokim spektrum, CDAD, choroba Parkinsona, Clostridioides difficile, drobnoustrój oporny, enterotoksyna, hipertoksyna, klindamycyna, lek nefrotoksyczny, metronidazol, miastenia, morfologia krwi, nadkażenie, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, płyn mózgowo-rdzeniowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, wankomycyna, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vaciclor 500 mg 500 mg
Walacyklowir, substancja czynna leku Vaciclor, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 5855 pacjentów leczonych m.in. na półpasiec, opryszczkę narządów płciowych i wargową. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (≥1/10) oraz nudności (≥1/100 do <1/10). Istotne są jednak rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne (w tym encefalopatia, drgawki, śpiączka) oraz zespół DRESS. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z ciężkim immunosupresją, zwłaszcza przy dawkach do 8000 mg/dobę stosowanych w profilaktyce CMV po przeszczepach.
anafilaksja, ataksja, biegunka, ból nerek, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, delirium, dezorientacja, dolegliwości brzuszne, drgawki, drżenia, duszność, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, krwiomocz, kryształki acyklowiru, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadwrażliwość na światło, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opryszczka narządów płciowych, opryszczka wargowa, ostra niewydolność nerek, parametry czynności wątroby, pokrzywka, półpasiec, reakcja polekowa, śpiączka, świąd, walacyklowir, wymioty, wysypka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 50 mg
Lakozamid, stosowany jako lek przeciwpadaczkowy w terapii wspomagającej napadów częściowych oraz pierwotnie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych (PGTCS), wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się częstością działań niepożądanych u 61,9% pacjentów w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, z tendencją do zmniejszania się w czasie i zależnością od dawki. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2% dla lakozamidu. U pacjentów pediatrycznych profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak gorączka, zapalenie nosogardła, osłabienie apetytu oraz częstszą sennością (≥1/10). U osób starszych (≥65 lat) obserwowano częstsze upadki, biegunkę, drżenia oraz blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (4,8% vs. 1,6% u młodszych dorosłych), a także wyższy odsetek przerwania leczenia (21,0%).
agranulocytoza, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bolesny skurcz mięśni, bradykardia, drażliwość, drżenie, dyzartria, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśl samobójcza, napad częściowy, napad miokloniczny, niestrawność, nietypowe zachowanie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka miokloniczna, parestezja, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, stan splątania, suchość w ustach, szum uszny, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie przewodzenia sercowego, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie stężenia ALT - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclazide Medreg 60 mg
Gliklazyd w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (30 mg i 60 mg) jest związany z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszą i klinicznie najistotniejszą jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują spektrum od neurologicznych (bóle głowy, zaburzenia świadomości, drżenia) przez psychiczne (pobudzenie, agresja) i wegetatywne (nudności, silny głód) aż po zagrażające życiu (drgawki, śpiączka, zgon). Dodatkowo mogą wystąpić objawy pobudzenia układu adrenergicznego, takie jak pocenie się, tachykardia, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca. Hipoglikemia ustępuje po podaniu węglowodanów, natomiast sztuczne słodziki nie przynoszą poprawy. W przypadku ciężkich epizodów konieczne jest specjalistyczne leczenie, a nawet hospitalizacja. Ponadto, gliklazyd może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholestaza, ciężka hipoglikemia, dławica piersiowa, działanie niepożądane produktu leczniczego, erytrocytopenia, fosfataza zasadowa, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objawy neurologiczne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na penicylinę jest najczęściej zgłaszaną, lecz często błędnie rozpoznawaną reakcją nadwrażliwości na antybiotyki penicylinowe, dotykającą około 10% populacji, z faktycznym odsetkiem alergii poniżej 1%. Objawy mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, duszność, a w najcięższych przypadkach anafilaksję. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, testy skórne (prick i śródskórne) z użyciem PRE-PEN, penicyliny G oraz kontroli, które charakteryzują się wysoką swoistością (97-99%) i niską czułością (20-30%). Ujemne wyniki testów skórnych wymagają potwierdzenia doustnym testem prowokacyjnym z amoksycyliną, który pozwala na bezpieczne wykluczenie alergii z niemal 100% wartością predykcyjną. Testy serologiczne IgE mają ograniczoną czułość (~19%) i nie są zalecane jako podstawowe narzędzie diagnostyczne.
adrenalina, alergia na penicylinę, alergolog, amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, ampicylina, anafilaksja, antybiotyk penicylinowy, cefalosporyna, Clostridium difficile, dikloksacylina, doustny test prowokacyjny, epinefryna, immunolog, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, MRSA, nafcylina, niskie ciśnienie krwi, oporność na antybiotyki, piperacylina z tazobaktamem, pokrzywka, procedura desensytyzacji, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja natychmiastowa, reakcja opóźniona, świszczący oddech, test punktowy, test śródskórny, toksyczna nekroliza naskórka, układ odpornościowy, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroquenin 200 mg
Hydroksychlorochina (Hydroquenin, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (10-20% pacjentów), obejmując nudności, ból brzucha (≥1/10), biegunkę i wymioty (≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane mogą mieć charakter odwracalny, jednak obserwuje się również nieodwracalne skutki, takie jak utrata słuchu czy retinopatia z pigmentacją i ubytkami pola widzenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łuszczycą ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN). Ponadto, hydroksychlorochina może powodować hematologiczne zaburzenia, takie jak leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość i aplastyczna niedokrwistość (częstość nieznana), a także zaburzenia psychiczne, w tym psychozę, depresję i zachowania samobójcze (częstość nieznana). Wśród działań niepożądanych neurologicznych i okulistycznych wymienia się bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaburzenia akomodacji (często), a także potencjalnie nieodwracalne makulopatie i zwyrodnienia plamki żółtej.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie skórne działanie niepożądane, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, hipoglikemia, hipokaliemia, hydroksychlorochina, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, psychoza, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, światłowstręt, szum uszny, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie sensomotoryczne, zachowanie samobójcze, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine Adamed 200 mg
Hydroksychlorochina siarczan (Hydroxychloroquine Adamed, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się mielosupresję, jadłowstręt, drgawki, retinopatię oraz objawy żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka i ból brzucha. Retinopatia, będąca poważnym powikłaniem, może początkowo być odwracalna po odstawieniu leku, jednak jej progresja niesie ryzyko trwałej utraty wzroku. Wczesne objawy obejmują mroczki z pierścieniami typu przyśrodkowego, zmiany w polu widzenia oraz zaburzenia percepcji barw. Dodatkowo, hydroksychlorochina może powodować kardiomiopatię, zaburzenia przewodzenia serca, w tym wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko arytmii, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
blok odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hipoglikemia, hydroksychlorochina siarczan, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, światłowstręt, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie pozapiramidowe, zachowanie samobójcze, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamisil 250 mg
Lamisil (terbinafina) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych działań należą bóle głowy (bardzo często), objawy żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka i bóle brzucha (bardzo często), wysypka i pokrzywka (bardzo często), a także bóle mięśni i stawów (bardzo często). Często obserwuje się również depresję, zaburzenia smaku i zmęczenie. Rzadziej występują poważne reakcje hematologiczne, takie jak niedokrwistość (niezbyt często), neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia i pancytopenia (bardzo rzadko). Ponadto, mogą pojawić się reakcje immunologiczne, w tym reakcje anafilaktyczne i toczeń rumieniowaty (bardzo rzadko lub o nieznanej częstości).
agranulocytoza, anosmia, cholestaza, choroba posurowicza, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, system MedDRA, szum w uszach, terbinafina, toczeń polekowy, toczeń rumieniowaty, wysypka krostowata, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie smaku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
Hydroksychlorochina w dawce 200 mg, stosowana doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak mielosupresja, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia i małopłytkowość, a także zaostrzenie porfirii. W zakresie metabolizmu obserwuje się hipoglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Wśród zaburzeń psychicznych odnotowano psychozy, depresję, omamy, manię oraz ryzyko zachowań samobójczych. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, bóle głowy i zaburzenia pozapiramidowe. Retinopatia, potencjalnie prowadząca do trwałych zaburzeń widzenia i postrzegania barw, jest jednym z najpoważniejszych powikłań, z możliwością progresji nawet po odstawieniu leku. Dodatkowo mogą pojawić się zmiany rogówki, niewyraźne widzenie i światłowstręt. W zakresie ucha i błędnika opisano nieodwracalną utratę słuchu, zawroty głowy i szumy uszne.
blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hiperleukocytoza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zachowania samobójcze, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry