martwica toksyczno-rozpływna naskórka

Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (toxic epidermal necrolysis, TEN, zespół Lyella) to rzadka, zagrażająca życiu reakcja polekowa charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych. Stanowi najcięższą postać reakcji skórnych z grupy ciężkich reakcji niepożądanych, do której zalicza się również zespół Stevensa-Johnsona (SJS). Martwica obejmuje ponad 30% powierzchni ciała.

Główną przyczyną TEN są reakcje polekowe, najczęściej na sulfonamidy, leki przeciwdrgawkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz allopurynol. Mechanizm patogenetyczny opiera się na reakcji immunologicznej prowadzącej do masowej apoptozy keratynocytów. Rola receptorów śmierci, limfocytów T cytotoksycznych oraz mediatorów zapalnych jest kluczowa w rozwoju tego stanu.

Obraz kliniczny obejmuje wysoką gorączkę, rumień skóry, powstawanie pęcherzy oraz rozległe złuszczanie naskórka przypominające oparzenie II stopnia. Charakterystyczny jest objaw Nikolskiego (oddzielanie się naskórka pod wpływem delikatnego tarcia). Zajęte są również błony śluzowe jamy ustnej, oczu, narządów płciowych i dróg oddechowych. Powikłania obejmują zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zakażenia wtórne, niewydolność wielonarządową.

Leczenie wymaga natychmiastowej hospitalizacji, najlepiej w specjalistycznych oddziałach leczenia oparzeń. Podstawą jest odstawienie leku wywołującego reakcję, intensywna płynoterapia, antybiotykoterapia (przy zakażeniach wtórnych), żywienie pozajelitowe oraz specjalistyczna pielęgnacja skóry i błon śluzowych. W terapii stosuje się immunoglobuliny dożylne, cyklosporynę lub glikokortykosteroidy, choć ich skuteczność jest przedmiotem dyskusji.

Śmiertelność w TEN wynosi 25-30%, a u pacjentów, którzy przeżyli, często pozostają trwałe powikłania, takie jak zaburzenia pigmentacji skóry, bliznowacenie, zmiany oczne (zespół suchego oka, symblefaron), zwężenie cewki moczowej czy dróg oddechowych. Rokowanie można ocenić przy pomocy skali SCORTEN uwzględniającej czynniki ryzyka zgonu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Genoptim 250 mg

Profil bezpieczeństwa gefitynibu został określony na podstawie danych z badań klinicznych fazy III (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi (>20%) są biegunka oraz objawy skórne (wysypka, trądzik, suchość skóry, świąd), które zwykle pojawiają się w pierwszym miesiącu leczenia i mają charakter odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (stopień 3-4 wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie terapii. Szczególną uwagę zwraca śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często w ciężkiej postaci (stopień 3-4 CTC), z ryzykiem zgonu. Częstość ChŚP jest wyższa w populacjach azjatyckich, zwłaszcza japońskiej (do 5,8% z 38,6% śmiertelnością w badaniu porejestracyjnym). W badaniu IPASS u pacjentów azjatyckich ChŚP występowała u 2,6% leczonych gefitynibem, w porównaniu do 1,4% w grupie chemioterapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, bilirubina całkowita, choroba śródmiąższowa płuc, gefitynib, gorączka, hepatotoksyczność, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niewydolność wątroby, nudności, objaw skórny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie stężenia kreatyniny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Deflegmin EFFECT

Stosowanie ambroksolu chlorowodorku wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich, potencjalnie zagrażających życiu reakcji skórnych, takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz ostra uogólniona krostkowica (AGEP). Wczesne objawy SJS i TEN mogą przypominać grypę (gorączka, ból gardła, kaszel), co może prowadzić do błędnej diagnozy i opóźnienia właściwego leczenia. W przypadku pojawienia się wysypki z pęcherzami lub zmianami na błonach śluzowych należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem. Ambroksol wymaga ostrożności u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, osłabionym odruchem kaszlowym, astmą oskrzelową oraz u osób z zaburzeniami oczyszczania rzęskowego oskrzeli.
ambroksol chlorowodorek, astma oskrzelowa, benzoesan sodu, choroba wątroby, choroba wrzodowa, ciężka reakcja skórna, dyskomfort przewodu pokarmowego, działanie przeczyszczające, dziedziczna nietolerancja fruktozy, glikol propylenowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metabolit ambroksolu, niewydolność nerek, oczyszczanie rzęskowe oskrzeli, odruch kaszlowy, ostra uogólniona krostkowica, rumień wielopostaciowy, sorbitol, toksyczna martwica naskórka, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie metabolizmu, zaleganie wydzieliny, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxazol 100 mg

Fluxazol, zawierający flukonazol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej (>1/10) obserwuje się ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) i wysypkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową, które mogą zagrażać życiu. Flukonazol może także powodować poważne zaburzenia funkcji wątroby, w tym niewydolność, martwicę i zapalenie wątroby, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych. Często występują również zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co niesie ryzyko poważnych powikłań kardiologicznych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, drgawki, dysguezia, flukonazol, fosfataza alkaliczna, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mialgia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, personel medyczny, pokrzywka, świąd, torsade de pointes, uszkodzenie komórek wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg

Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), ośrodkowego układu nerwowego (ból głowy), zmiany biochemiczne (podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) oraz reakcje skórne (wysypka). Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (często ≥1/100 do <1/10), agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100), wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów poddanych długotrwałej terapii. Ponadto, flukonazol może indukować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia, które mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Polpril 10 mg

Ramipryl w dawce 10 mg (Polpril) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1/100 do <1/10) obejmują zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedokrwienie mięśnia sercowego, tachykardia, zaburzenia rytmu, obrzęki obwodowe), neurologiczne (bóle i zawroty głowy), okulistyczne (nieostre widzenie), otologiczne (upośledzenie słuchu, szumy uszne), oddechowe (suchy kaszel, zapalenie oskrzeli, duszność), żołądkowo-jelitowe (zapalenie błony śluzowej, dyspepsja, nudności, wymioty), nerkowe (ostra niewydolność, białkomocz, podwyższone stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), skórne (wysypka plamisto-grudkowa), mięśniowo-szkieletowe (skurcze, bóle mięśni) oraz psychiczne (obniżenie nastroju, lęk, zaburzenia snu). Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się eozynofilię, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, hiponatremię, uderzenia gorąca i gorączkę. Bardzo rzadkie działania (<1/10 000) to poważne reakcje immunologiczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa–Johnsona), ostra niewydolność wątroby oraz zaburzenia hematologiczne (aplazja szpiku, pancytopenia). Profil bezpieczeństwa u dzieci (2-16 lat) jest zbliżony do dorosłych, z wyższą częstością występowania częstoskurczu, przekrwienia błony śluzowej nosa, zapalenia spojówek, drżenia i pokrzywki.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, białkomocz, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, kołatanie serca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, udar niedokrwienny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie języka, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Accord

Darunavir Accord, stosowany w terapii HIV-1, wymaga podawania doustnego w skojarzeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Regularna ocena odpowiedzi virologicznej jest niezbędna, a w przypadku braku skuteczności wskazane jest wykonanie badań oporności. U pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią ≥100 000 kopii/mL lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/L schemat z dawką raz na dobę nie jest zalecany. Darunavir nie jest rekomendowany u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg. W ciąży stosowanie powinno być rozważane jedynie przy przewadze korzyści nad ryzykiem. U osób powyżej 65 lat należy zachować ostrożność ze względu na współistniejące choroby i zmienioną farmakokinetykę. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i Stevens-Johnsona (<0,1%), a także zapalenie wątroby (0,5%), szczególnie u pacjentów z przewlekłym HBV/HCV. W przypadku objawów ciężkich działań niepożądanych należy natychmiast przerwać leczenie.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, działania niepożądane, glikoproteina p, hemodializa, hemofilia, immunosupresja, inhibitor CYP3A, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nietolerancja galaktozy, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, terapia przeciwretrowirusowa, wirus opryszczki, wysypka polekowa, zaburzenia chodu, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apoauronarami 10 mg

Lek Apoauronarami zawierający ramipryl (dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z często występującym uporczywym suchym kaszlem oraz reakcjami hipotonicznymi. Do poważnych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia (często), zaburzenia czynności nerek (częstość nieznana), zapalenie trzustki (niezbyt często), ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza (rzadko). Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się eozynofilię (niezbyt często), leukopenię, aplazję szpiku i pancytopenię (częstość nieznana). Zaburzenia metaboliczne obejmują podwyższone stężenie potasu we krwi, a także hiponatremię (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego to bóle i zawroty głowy (często), parestezje i zaburzenia smaku (niezbyt często), a także rzadkie przypadki udaru niedokrwiennego. Charakterystyczny jest nieproduktywny, drażniący kaszel oraz często występujące zapalenie oskrzeli i duszność. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, dyspepsję, nudności i wymioty (często), a także zapalenie trzustki (niezbyt często). Wśród działań skórnych dominują wysypki plamisto-grudkowe (często) oraz obrzęk naczynioruchowy (niezbyt często), z rzadkimi, ale poważnymi reakcjami jak zespół Stevensa-Johnsona (częstość nieznana). Zaburzenia nerek mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek i wzrostu stężeń kreatyniny i azotu mocznikowego (częstość nieznana).
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, aplazja szpiku, białkomocz, dławica piersiowa, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie OUN, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita, pancytopenia, przemijający napad niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, tachykardia, udar niedokrwienny, układ chłonny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atractin 20 mg

Lek Atractin zawiera atorwastatynę wapniową, inhibitor reduktazy HMG-CoA, stosowany w terapii hiperlipidemii. W badaniach klinicznych (n=16 066, średni czas leczenia 53 tygodnie) 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3-krotnie powyżej normy u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (CK >3-krotnie u 2,5%, a >10-krotnie u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Wśród działań niepożądanych wymienia się także zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), zaburzenia psychiczne, neurologiczne, skórne, mięśniowo-szkieletowe oraz rzadkie, ale poważne reakcje alergiczne i autoimmunologiczne, takie jak immunozależna miopatia martwicza.
aminotransferaza w surowicy, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatyninowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, rabdomioliza, reakcja alergiczna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, trombocytopenia, zaburzenie widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Genoptim 10 mg

Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x GGN. Najważniejsze działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza), które mogą prowadzić do niewydolności nerek, oraz poważne zaburzenia wątroby (zapalenie, cholestaza, niewydolność). Profil bezpieczeństwa u dzieci (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Monitorowanie enzymów wątrobowych i CK jest kluczowe, zwłaszcza przy wysokich dawkach.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Depakine Chronosphere 750 (500,06 mg + 217,75 mg)/sasz.

Depakine Chronosphere, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość i trombocytopenię (≥1/10), hiponatremię, zwiększenie masy ciała, drżenie oraz zaburzenia psychiczne takie jak stan splątania, halucynacje i agresja. Często występują zaburzenia pozapiramidowe, senność, drgawki, bóle głowy, wymioty, hiperplazja dziąseł, uszkodzenie wątroby (szczególnie u dzieci <3 lat), nietrzymanie moczu oraz krwotoki. Rzadziej notuje się poważne powikłania, takie jak zespół mielodysplastyczny, niewydolność szpiku, zapalenie trzustki (może być śmiertelne), encefalopatia, śpiączka, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), osteoporoza, rabdomioliza, zespół Fanconiego oraz zaburzenia endokrynologiczne (SIADH, hiperandrogenizm, niedoczynność tarczycy). Warto podkreślić, że hiperamonemia może występować bez zmian w testach wątrobowych, ale w przypadku objawów neurologicznych wymaga diagnostyki i ewentualnej modyfikacji terapii.
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, brak miesiączki, diplopia, encefalopatia, halucynacje, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, krwotok, kwas walproinowy, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napady drgawkowe, niedobór biotyny, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie, pancytopenia, parestezje, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wysięk opłucnowy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia poznawcze, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonogren 25 mg

Lek Bonogren, zawierający kwetiapinę (fumaranu kwetiapiny) w dawce 25 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej (≥10%) obserwuje się senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz objawy odstawienia po przerwaniu terapii. Bardzo często występuje zmniejszenie stężenia hemoglobiny, co może prowadzić do niedokrwistości, a także zaburzenia metaboliczne, takie jak wzrost triglicerydów, cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek HDL oraz przyrost masy ciała. Często obserwuje się leukopenię, zmniejszoną liczbę neutrofilów, zwiększoną liczbę eozynofilów, a rzadziej agranulocytozę, stanowiącą poważne powikłanie hematologiczne. Zaburzenia endokrynologiczne obejmują hiperprolaktynemię oraz zmiany w stężeniach hormonów tarczycy (obniżenie T₂, T₃ i wzrost TSH). Wśród działań niepożądanych często występują także zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze, oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia, niestrawność i wymioty.
agranulocytoza, ból głowy, cukrzyca, dysfagia, dyslipidemia, dyzartria, fumaran kwetiapiny, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, kwetiapina, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, obniżony cholesterol HDL, podwyższona AlAT, podwyższona GGTP, rumień wielopostaciowy, senność, suchość jamy ustnej, trombocytopenia, wymioty, zapalenie naczyń skóry, zaparcia, zawroty głowy, zespół DRESS
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valinger Med 100 mg

Valinger Med, zawierający 100 mg syldenafilu w postaci cytrynianu, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 9570 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (≥10%), nagłe zaczerwienienie, niestrawność, przekrwienie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, nudności, uderzenia gorąca oraz zaburzenia widzenia, w tym cyjanopsja i nieostre widzenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10 000 do <1/1000). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne, choć rzadkie zdarzenia, takie jak udar mózgu, przemijający napad niedokrwienny, drgawki, nagła śmierć sercowa, zawał mięśnia sercowego, arytmie, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), priapizm oraz poważne zaburzenia widzenia, w tym niezwiązaną z zapaleniem tętnic przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego (NAION).
arytmia komorowa, ból głowy, choroba refluksowa przełyku, cyjanopsja, drgawki, fotopsja, krwiomocz, krwotok siatkówkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, nagłe zaczerwienienie, NAION, niedoczulica, nieostre widzenie, niestabilna dławica, niestrawność, priapizm, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijający napad niedokrwienny, retinopatia miażdżycowa, światłowstręt, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie widzenia, zaburzenie widzenia barwnego, zamknięcie naczyń siatkówki, zatkany nos, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamisil

Terbinafina (Lamisil) jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywną lub przewlekłą chorobą wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym bardzo rzadkich, ale ciężkich przypadków niewydolności wątroby, które mogą wymagać przeszczepu lub prowadzić do zgonu. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić historię chorób wątroby, a czynność wątroby monitorować po 4-6 tygodniach leczenia, zwracając uwagę na podwyższone enzymy wątrobowe. W przypadku wystąpienia objawów takich jak utrzymujące się nudności, zmniejszony apetyt, zmęczenie, wymioty, bóle brzucha, żółtaczka, ciemny mocz lub jasne stolce, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i ocena funkcji wątroby. Terbinafina może również wywołać ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz zespół DRESS, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku przy pojawieniu się wysypki.
agranulocytoza, beta-adrenolityki, choroba wątroby, ciemny mocz, hepatotoksyczność, inhibitory MAO-B, izoenzym CYP2D6, klirens kreatyniny, klirens leku, laktoza jednowodna, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, podwyższone enzymy wątrobowe, przeszczep wątroby, SSRI, terbinafina, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Celebrex 100 mg

Celekoksyb, substancja czynna preparatu Celebrex, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony danymi z 12 badań klinicznych (dawki do 800 mg/dobę, do 12 tygodni), długoterminowych badań APC i PreSAP (400 mg/dobę, do 3 lat) oraz monitoringu po wprowadzeniu do obrotu u ponad 70 milionów pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunka, dyspepsja, nudności), układu sercowo-naczyniowego (częste nadciśnienie tętnicze, niezbyt często zawał mięśnia sercowego, rzadko arytmia i niewydolność serca) oraz skóry (wysypka, świąd). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują perforacje przewodu pokarmowego, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), uszkodzenia wątroby (zapalenie, niewydolność) oraz ostre uszkodzenia nerek (ostra niewydolność, śródmiąższowe zapalenie). Działania hematologiczne, takie jak niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, a także agranulocytoza, występują rzadko, ale mogą być zagrażające życiu.
agranulocytoza, arytmia, biegunka, ból brzucha, celekoksyb, dyspepsja, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, pancytopenia, polip gruczolakowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie gardła, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum PPH 25 mg

Hydroksyzyna (chlorowodorek hydroksyzyny) stosowana w dawce 50 mg/dobę wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnej częstości, z najczęstszymi objawami takimi jak senność (13,74%), ból głowy (1,63%), suchość w jamie ustnej (1,22%) oraz zmęczenie (1,36%). Działania niepożądane obejmują zarówno efekty depresyjne i paradoksalne pobudzenie OUN, jak i działanie przeciwcholinergiczne oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne poważne powikłania, takie jak wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, które mogą prowadzić do groźnych arytmii serca, a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), wstrząs anafilaktyczny, drgawki, skurcz oskrzeli oraz zapalenie wątroby. W badaniach klinicznych z udziałem 735 pacjentów leczonych hydroksyzyną oraz 630 osób z grupy placebo odnotowano także działania niepożądane związane z metabolitem hydroksyzyny – cetyryzyną, takie jak trombocytopenia, agresywność, depresja, tiki, dystonia, parestezje, biegunka, zatrzymanie moczu, astenia, obrzęki i przyrost masy ciała.
cetyryzyna, chlorowodorek hydroksyzyny, dystonia, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, komorowe zaburzenia rytmu serca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metabolit główny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pemfigoid, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, ryzyko kardiologiczne, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, utrwalona wysypka polekowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Naproxen Hasco

Stosowanie naproksenu wymaga indywidualnej oceny ryzyka, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku oraz z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia czy zaburzenia krążenia obwodowego. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (krwotok, owrzodzenie, perforacja), które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych i mieć charakter śmiertelny. Konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych z historią chorób przewodu pokarmowego, niewydolnością nerek (klirens kreatyniny >20 ml/min), wątroby oraz serca. Naproksen jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min. Współistniejące stosowanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny, heparyny) wymaga ścisłej kontroli ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba niedokrwienna serca, cyklooksygenaza, dysfagia, działanie niepożądane, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, kreatynina, krwotok, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, perforacja przewodu pokarmowego, polip nosa, skurcz oskrzeli, udar mózgu, zapalenie tarczy nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clofarabine Norameda 1 mg/ml

Clofarabine Norameda, stosowana w dawce 52 mg/m² pc. na dobę przez 5 dni u pacjentów w wieku 1-21 lat z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) lub ostrą białaczką szpikową (AML), wykazuje wysoki profil toksyczności. W badaniach klinicznych u 98% pacjentów odnotowano co najmniej jedno działanie niepożądane związane z leczeniem, a u 59% wystąpiło co najmniej jedno ciężkie działanie niepożądane. Najczęstsze objawy to nudności (61%), wymioty (59%), gorączka neutropeniczna (35%), ból głowy (24%) oraz wysypka (21%). Zgłoszono również poważne powikłania, takie jak niewydolność wielonarządowa, uszkodzenie komórek wątrobowych, zespół przesiąkania włośniczek, posocznica i wstrząs septyczny, które doprowadziły do zgonu trzech pacjentów. Jeden przypadek przerwania terapii spowodowany był hiperbilirubinemią 4. stopnia.
ból głowy, choroba śródmiąższowa płuc, ciężkie działanie niepożądane, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, kardiomiopatia, leukoencefalopatia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napady drgawkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs septyczny, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adarostin

Produkt leczniczy Adarostin, zawierający 10 mg diklofenaku sodowego w 1 g żelu, stosowany miejscowo, wykazuje znacznie niższe ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych w porównaniu z podaniem doustnym, jednak absorpcja skórna substancji czynnej może prowadzić do ich wystąpienia. Czynniki zwiększające ryzyko to wielkość aplikowanego obszaru, ilość produktu oraz czas ekspozycji. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które najczęściej pojawiają się w pierwszym miesiącu terapii. W przypadku wystąpienia wysypki, uszkodzenia błon śluzowych lub innych objawów nadwrażliwości, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia.
absorpcja skórna, astma oskrzelowa, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, glikol propylenowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość krzyżowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, skaza krwotoczna, wrzód trawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitynib Adamed

Sunitynib Adamed wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą reakcje skórne (np. odbarwienie, suchość, pęcherze), które zwykle są odwracalne, jednak istnieje ryzyko ciężkich reakcji, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z nosa i krwawienia z guza nowotworowego, mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u pacjentów z guzami płuc. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, czynników krzepnięcia oraz dokładne badanie fizykalne, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, często obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, które wymagają leczenia wspomagającego. Sunitynib może również indukować nadciśnienie tętnicze, w tym ciężkie postacie z ciśnieniem skurczowym >200 mmHg lub rozkurczowym 110 mmHg, co wymaga regularnej kontroli i ewentualnego czasowego przerwania terapii.
białkomocz, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z guza, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok płucny, małopłytkowość, martwica nowotworu, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odbarwienie skóry, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, przetoka, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, tętniak, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gojenia ran, zakażenie neutropeniczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgrubienie skóry, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, zwiększenie aktywności lipazy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azyter

Produkt leczniczy Azyter w postaci kropli do oczu jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na powierzchnię oka, z bezwzględnym zakazem podawania doustnego, wstrzyknięć okołogałkowych oraz dożylnych. Zalecany czas terapii nie powinien przekraczać 3 dni, co zwykle wystarcza do uzyskania poprawy klinicznej. W przypadku braku ustąpienia objawów po tym okresie, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu potwierdzenia etiologii zakażenia. Pacjenci leczeni Azyterem powinni zaprzestać noszenia soczewek kontaktowych na czas terapii. Pomimo zgłaszanych przypadków ciężkich reakcji alergicznych na azytromycynę, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, AGEP, SJS, TEN oraz DRESS, ryzyko to jest minimalne przy stosowaniu miejscowym ze względu na niską ekspozycję ogólnoustrojową. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie.
anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie spojówek, Chlamydia trachomatis, jaglicze zapalenie spojówek, krople do oczu, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, Neisseria gonorrhoeae, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, ropne bakteryjne zapalenie spojówek, zakażenie ogólnoustrojowe, zapalenie płuc, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zilibra 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Zilibra, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w badaniach klinicznych na ponad 1300 pacjentach z napadami częściowymi. Działania niepożądane wystąpiły u 61,9% pacjentów leczonych lakozamidem, najczęściej były to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu i zależne od dawki. Odsetek przerwań terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2%, głównie z powodu zawrotów głowy. W porównaniu z karbamazepiną CR, częstość przerwań była niższa (10,6% vs 15,6%). Lakozamid może powodować wydłużenie odstępu PR w EKG, co wiąże się z ryzykiem bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii, choć bloki wyższego stopnia były rzadkie w badaniach kontrolowanych. Zgłaszano także przypadki wielonarządowych reakcji nadwrażliwości, w tym zespół DRESS, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyzartria, działanie niepożądane, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad częściowy, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, stan splątania, terapia wspomagająca, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Kidofen 100 mg/5 ml

Lek Kidofen, zawierający ibuprofen w dawce 100 mg/5 ml w postaci zawiesiny doustnej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić zarówno podczas krótkotrwałego stosowania w dawkach OTC, jak i terapii długoterminowej. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują niestrawność, ból brzucha, nudności, bóle w nadbrzuszu oraz zgagę (częstość niezbyt często, tj. ≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się biegunki, wzdęcia, zaparcia, wymioty i zapalenie błony śluzowej żołądka, a bardzo rzadko poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, perforacja czy zaostrzenie chorób zapalnych jelit, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy (niezbyt często), zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie i drażliwość (rzadko), a także bardzo rzadkie przypadki jałowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i zaburzeń świadomości.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, choroba Crohna, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, depresja, duszność, hipotensja, ibuprofen, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, klirens kreatyniny, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, obrzęk języka, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, ospa wietrzna, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja polekowa z eozynofilią, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smołowaty stolec, świąd, szumy uszne, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wielomocz, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie emocjonalne, zaburzenie słuchu, zaburzenie świadomości, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zawał serca, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexilant 30 mg

Profil bezpieczeństwa dekslanzoprazolu (Dexilant) został oceniony w badaniach klinicznych z dawkami 30, 60 i 90 mg stosowanymi do 1 roku. Działania niepożądane były przeważnie łagodne lub umiarkowane, a ich częstość była porównywalna z placebo i lanzoprazolem. Najczęściej zgłaszano biegunkę, bóle brzucha, bóle głowy, nudności, dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcia i zaparcia, bez zależności od płci, wieku czy rasy. Biegunka była najczęstszym działaniem niepożądanym, jednak w większości przypadków miała łagodny lub umiarkowany przebieg. Przedwczesne przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych dotyczyło 2,4% pacjentów, głównie z powodu biegunki i bólu w obrębie przewodu pokarmowego. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od dawki leku. Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano poważne reakcje nadwrażliwości, częściej u kobiet (74%), w tym ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół DRESS i rumień wielopostaciowy, które mogą zagrażać życiu.
autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, ból brzucha, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, dekslanzoprazol, drgawka, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie niepożądane, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kandydoza, lek przeciwhistaminowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, parestezja, polekowe zapalenie wątroby, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, steroid, toczeń rumieniowaty skórny, wstrząs anafilaktyczny, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atoris 40 mg

Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atoris) został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z których 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. U 0,8% pacjentów obserwowano istotne klinicznie (>3x GGN) podwyższenie aktywności aminotransferaz, a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (>3x GGN), co jest zgodne z profilem innych statyn. W populacji pediatrycznej (520 dzieci, w tym 392 w wieku 10-17 lat) profil działań niepożądanych był podobny do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Najczęstsze działania niepożądane obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz podwyższone enzymy wątrobowe i kinazę kreatynową.
aminotransferazy, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Relenza 5 mg/dawkę

Zanamiwir, substancja czynna leku Relenza, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący liczne działania niepożądane, ze szczególnym uwzględnieniem układu oddechowego. U pacjentów z chorobami układu oddechowego, takimi jak astma czy POChP, obserwowano rzadkie przypadki ostrego skurczu oskrzeli oraz pogorszenia funkcji oddechowych (częstość ≥1/1000; <1/100). Reakcje alergiczne, w tym obrzęk jamy ustnej i gardła, reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk twarzy, występują niezbyt często do rzadko (od ≥1/1000 do <1/10 000) i mogą wymagać natychmiastowej interwencji. Ponadto zanamiwir może indukować reakcje neuropsychiatryczne, takie jak drgawki, zaburzenia świadomości, omamy i majaczenie, głównie u dzieci i młodzieży, choć podobne objawy obserwuje się również u pacjentów z grypą bez leczenia zanamiwirem, co sugeruje możliwy związek z infekcją.
astma, drgawka, duszność, dysfagia, grypa, lek przeciwwirusowy, majaczenie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, objawy neuropsychiatryczne, objawy psychiczne, obrzęk jamy ustnej i gardła, obrzęk twarzy, omam, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, wysypka, zaburzenie zachowania, zanamiwir, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol

Flukonazol, substancja czynna produktu Fluxazol, nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyzdrowień) w porównaniu z gryzeofulwiną. Skuteczność flukonazolu w kryptokokozie pozauśrodkowonerkowej oraz głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) jest ograniczona, co uniemożliwia precyzyjne ustalenie dawkowania. Wzrost zakażeń Candida innych niż C. albicans, zwłaszcza gatunków naturalnie opornych (C. krusei, C. auris) lub o zmniejszonej wrażliwości (C. glabrata), wymaga uwzględnienia lokalnej epidemiologii i rozważenia alternatywnej terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Flukonazol może powodować rzadkie, ale ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenia wątroby, które ustępują po odstawieniu leku; w trakcie terapii należy monitorować funkcje wątroby i edukować pacjentów o objawach takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka.
astenia, azol przeciwgrzybiczny, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, flukonazol, grzybica endemiczna, grzybica powierzchowna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kryptokokoza, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Diamicron 30 mg 30 mg

Gliklazyd w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Diamicron 30 mg) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najczęstszym jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują zarówno symptomy neurologiczne (ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka), jak i autonomiczne (silny głód, nudności, pobudzenie) oraz adrenergiczne (tachykardia, nadciśnienie, dławica piersiowa). Hipoglikemia wymaga podania węglowodanów, a w ciężkich przypadkach hospitalizacji. Ponadto, podczas terapii obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadziej występują reakcje skórne (wysypka, świąd, zespół Stevensa-Johnsona), zmiany hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia) oraz zaburzenia czynności wątroby (podwyższone AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa, zapalenie wątroby), które ustępują po odstawieniu leku.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, biegunka, ból brzucha, bradykardia, Diamicron, dławica piersiowa, drgawki, enzym wątrobowy, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład, niestrawność, niewydolność wątroby, objawy autonomiczne, objawy neurologiczne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pobudzenie adrenergiczne, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, śpiączka, tachykardia, wykwit plamkowo-grudkowy, wysypka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie krwi, zaburzenie oka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie skóry, zaburzenie świadomości, zaburzenie wątroby, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxiper 10 mg + 4 mg + 1,25 mg

Lek Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl (inhibitor ACE) oraz indapamid (diuretyk tiazydopodobny), wykazuje złożony profil działań niepożądanych, które wynikają z farmakodynamiki poszczególnych składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane peryndoprylu to zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy ośrodkowe, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku), zaburzenia narządów zmysłów (zawroty głowy błędnikowe, szumy uszne), niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność oraz objawy żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty). Indapamid natomiast najczęściej powoduje hipokaliemię, reakcje nadwrażliwości skórne oraz wysypki plamkowo-grudkowe. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hipokaliemii, zaburzeń rytmu serca, reakcji nadwrażliwości, a także potencjalnych powikłań mięśniowo-szkieletowych, takich jak miopatia czy rabdomioliza.
astenia, ból w klatce piersiowej, diuretyk tiazydopodobny, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mioglobinuria, miopatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oliguria anuria, ostra niewydolność nerek, parestezje, rabdomioliza, rozuwastatyna peryndopryl indapamid, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, szum uszny, udar mózgu, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapaść naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 160 mg + 12,5 mg

Terapia skojarzona walsartanu z hydrochlorotiazydem wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących zaburzenia metaboliczne (odwodnienie, hipokaliemia, hiponatremia), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), naczyniowe (niedociśnienie, w tym ortostatyczne), oddechowe (kaszel, niekardiogenny obrzęk płuc), żołądkowo-jelitowe (biegunka), mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśniowe i stawów) oraz hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość). Walsartan może powodować hiperkaliemię, co w połączeniu z innymi lekami hiperkaliemicznymi zwiększa ryzyko groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Hydrochlorotiazyd natomiast często wywołuje hipokaliemię i hiponatremię, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych. Ponadto, oba leki mogą indukować zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek lub odwodnieniem.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, dysfagia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan z hydrochlorotiazydem, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Larus 20 mg

Produkt leczniczy Larus zawierający atorwastatynę w dawce 20 mg jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. W badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3-krotne powyżej normy) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) >3-krotnie u 2,5%, z czego 0,4% miało >10-krotne podwyższenie CK. Poważne działania niepożądane mięśniowe, takie jak rabdomioliza, miopatia czy zapalenie mięśni, były rzadkie, jednak wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza w kontekście immunozależnej miopatii martwiczej i zespołu toczniopodobnego. Ponadto, atorwastatyna może powodować hiperglikemię (często) i wiąże się z ryzykiem rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertrójglicerydemia).
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, funkcja wątroby, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metabolizm węglowodanów, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Subinit

Podczas terapii sunitynibem (Subinit) należy zwrócić szczególną uwagę na interakcje z enzymem CYP3A4, unikając jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wśród działań niepożądanych dominują objawy dermatologiczne, takie jak odbarwienie skóry i włosów, suchość, pęcherze oraz wysypki, z możliwym wystąpieniem ciężkich reakcji skórnych (EM, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano również poważne zdarzenia krwotoczne obejmujące przewód pokarmowy, układ oddechowy, drogi moczowe i mózg, z koniecznością monitorowania morfologii krwi, płytek oraz parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha i zapalenie jamy ustnej, a u pacjentów z nowotworami jamy brzusznej odnotowano ryzyko perforacji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, CYP3A4, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z guza, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok z nosa, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 150 mg

Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz ostra uogólniona osutka krostowa, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, flukonazol może powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostowa, parestezje, pokrzywka, senność, świąd, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Teva

Sunitynib Teva, lek przeciwnowotworowy, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych obejmujących układy skórny, krwionośny, pokarmowy, sercowo-naczyniowy, hematologiczny, nerkowy oraz endokrynologiczny. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą znacząco zmieniać stężenie leku w osoczu. Do poważnych działań niepożądanych należą m.in. ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN), krwotoki z różnych lokalizacji, w tym z nosa i płuc, nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe >200 mmHg, rozkurczowe 110 mmHg), kardiomiopatia z obniżeniem frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes, a także mikroangiopatia zakrzepowa i zespół hemolityczno-mocznicowy. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, czynności wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina), czynności tarczycy co 3 miesiące oraz kontrolę parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. W przypadku wystąpienia objawów niewydolności serca, ciężkiego nadciśnienia, poważnych reakcji skórnych lub zaburzeń rytmu, należy rozważyć przerwanie lub modyfikację terapii.
białkomocz, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z nosa, krwioplucie, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, pioderma zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tętniak tętnicy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabine Glenmark 500 mg

Analiza danych klinicznych obejmująca ponad 3000 pacjentów stosujących kapecytabinę w monoterapii i terapii skojarzonej wykazała spójny profil bezpieczeństwa leku, szczególnie w leczeniu raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w terapii uzupełniającej raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (NDL) to zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, jadłowstręt, kardiotoksyczność, nasilenie dysfunkcji nerek u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami oraz zakrzepica i zatorowość. Częstość występowania NDL klasyfikowana jest według standardowego systemu: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Szczegółowa analiza na podstawie trzech dużych badań klinicznych (M66001, SO14695, SO14796) z udziałem ponad 1900 pacjentów pozwoliła na precyzyjne określenie i uporządkowanie NDL według układów narządowych i częstości występowania.
białkomocz, biegunka, cholestatyczne zapalenie wątroby, dusznica bolesna, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza jamy ustnej, kapecytabina, kardiotoksyczność, krwiomocz, leukoencefalopatia toksyczna, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, rak jelita grubego z przerzutami, rak piersi z przerzutami, toczeń rumieniowaty skórny, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica i zatorowość, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Alotendin 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Alotendin, zawierający bisoprolol fumaran i amlodypinę, wykazuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. Amlodypina często powoduje senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie skóry, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Zaburzenia sercowo-naczyniowe obejmują kołatanie serca i zaczerwienienie skóry (często), a rzadziej bradykardię, tachykardię komorową, migotanie przedsionków, niedociśnienie oraz bardzo rzadko zawał mięśnia sercowego i zapalenie naczyń. Neurologiczne działania niepożądane amlodypiny to ból głowy, zawroty głowy, senność (często), omdlenia, parestezje, zaburzenia smaku i drżenia (niezbyt często), a także bardzo rzadko neuropatia obwodowa i hipertonia. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, ból brzucha, niestrawność, zmiany rytmu wypróżnień (często), wymioty i suchość błony śluzowej jamy ustnej (niezbyt często), a także bardzo rzadko zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł i zapalenie trzustki.
astma oskrzelowa, bisoprolol fumaran i amlodypina, bradykardia, cholestaza, ginekomastia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obturacyjna choroba płuc, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan HCT Fair-Med 80 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Valsartan HCT Fair-Med, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia, hiperkaliemia), hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia, zmniejszenie hemoglobiny), nerkowe (zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek) oraz wątrobowe (zwiększenie aktywności enzymów, cholestaza). Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana: hipokaliemia i hiponatremia występują często lub bardzo często, natomiast niedociśnienie, zawroty głowy, bóle mięśniowe i zmęczenie – niezbyt często. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii indukowanej przez hydrochlorotiazyd, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, oraz na możliwość hiperkaliemii związanej z walsartanem. Monitorowanie elektrolitów, funkcji nerek, enzymów wątrobowych oraz morfologii krwi jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi i osób w podeszłym wieku.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, depresja szpiku kostnego, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, obniżenie hematokrytu, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Bluefish

Sunitynib wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakokinetyczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. W trakcie leczenia obserwuje się zmiany dermatologiczne, w tym odbarwienia skóry i włosów oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które mogą prowadzić do zgonu i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z nosa (występujące u około 50% pacjentów z guzami litymi) oraz krwotoki z guza, mogą być ciężkie i zagrażać życiu. Należy regularnie kontrolować morfologię krwi, czynniki krzepnięcia (PT, INR) oraz prowadzić badanie fizykalne, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, a u pacjentów z nowotworami jamy brzusznej zgłaszano ciężkie powikłania, w tym perforacje.
białkomocz, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, INR, kardiomiopatia, krwioplucie, lek przeciwzakrzepowy, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pioderma zgorzelinowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flukofemin One

Flukofemin One (150 mg flukonazolu) wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na rosnącą częstość zakażeń Candida opornych na flukonazol, zwłaszcza C. krusei, C. auris i C. glabrata, co może wymagać alternatywnego leczenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. Flukonazol może wywoływać rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak niewydolność kory nadnerczy (szczególnie w skojarzeniu z prednizonem), ciężkie hepatotoksyczności oraz wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami mięśnia sercowego, hipokaliemią lub stosujących inne leki wydłużające QT. W przypadku nieprawidłowych wyników czynności wątroby lub objawów takich jak astenia, żółtaczka czy nudności, należy przerwać terapię i monitorować pacjenta.
amiodaron, astenia, azole przeciwgrzybicze, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, dysfagia, eozynofilia, flukonazol, halofantryna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, jadłowstręt, kandydoza, ketokonazol, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml

Flukonazol w postaci syropu Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Wśród działań hematologicznych często występuje niedokrwistość, a rzadziej agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wymagająca natychmiastowego odstawienia leku. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, w tym torsade de pointes i wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, flukonazol, fosfataza alkaliczna, gorączka, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, senność, suchość jamy ustnej, świąd, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona, złe samopoczucie, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka, zwiększona potliwość
Leksykon leków
Działania niepożądane – Caspofungin Adamed 70 mg

Kaspofungin Adamed, zawierający kaspofunginę w postaci octanu, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w terapii inwazyjnych zakażeń grzybiczych, w tym inwazyjnej kandydozy i aspergilozy. Profil bezpieczeństwa kaspofunginy został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1865 dorosłych pacjentów, w tym osoby z ciężkimi chorobami podstawowymi oraz wielolekową terapią. Najczęściej obserwanym działaniem niepożądanym było zapalenie żyły w miejscu podania. Inne często występujące działania obejmowały zaburzenia hematologiczne (np. zmniejszenie hemoglobiny, leukopenia), zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia), podwyższenie enzymów wątrobowych (AST, ALT), reakcje skórne (wysypka, świąd) oraz objawy ogólne jak gorączka i dreszcze. Rzadziej zgłaszano poważne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka i zespół Stevensa-Johnsona. W badaniu porównującym dawki 50 mg i 150 mg/dobę nie stwierdzono istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania.
alergiczne zapalenie skóry, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, dysfagia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, jadłowstręt, kaspofungina, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, obniżona hemoglobina, obniżony hematokryt, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, powiększenie wątroby, przeszczep komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne uszkodzenie wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zapalenie żyły, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclada 90 mg

Gliklazyd, pochodna sulfonylomocznika stosowana w dawce 90 mg (produkt leczniczy Gliclada), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszą i najistotniejszą klinicznie jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują zarówno symptomy neurologiczne (np. ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka) jak i adrenergiczne (np. tachykardia, nadciśnienie, pocenie się). Hipoglikemia może prowadzić do poważnych powikłań, w tym śpiączki i zgonu, zwłaszcza przy nieregularnym spożywaniu posiłków. Leczenie polega na szybkim podaniu węglowodanów, a w ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Ponadto, gliklazyd może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), które można złagodzić przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Reakcje skórne, od łagodnych wysypek po ciężkie odczyny pęcherzowe (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), wymagają natychmiastowego odstawienia leku i specjalistycznej opieki.
agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, AspAT, ból brzucha, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, erytrocytopenia, fosfataza zasadowa, Gliclada, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objawy neurologiczne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pobudzenie adrenergiczne, pochodne sulfonylomocznika, śpiączka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia skórne, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Krka

Sunitynib wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym poważnych reakcji skórnych (np. piodermia zgorzelinowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka), które przy objawach SJS, TEN lub EM wymagają przerwania terapii. Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 mogą znacząco zmieniać stężenia sunitynibu w osoczu, co wpływa na bezpieczeństwo leczenia. Należy monitorować zdarzenia krwotoczne, zwłaszcza u pacjentów z guzami litymi, gdzie krwawienia z nosa występują u około 50% chorych z powikłaniami krwotocznymi, a krwotoki płucne mogą być śmiertelne. W trakcie terapii obserwuje się także działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej i przełyku), które można łagodzić leczeniem wspomagającym. Należy zwracać uwagę na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak perforacje przewodu pokarmowego.
encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutrofil, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pioderma zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, sunitynib, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mózgu, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 40 mg

Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA stosowany w leczeniu hiperlipidemii, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, stawów, skurcze), układu pokarmowego (nudności, biegunka), układu oddechowego (zapalenie błony śluzowej nosa i gardła) oraz podwyższenia enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Klinicznie istotne podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, ból stawu, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon substancji czynnych
Sunitynib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Sunitynib wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane z metabolizmem przez CYP3A4, gdzie jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami lub inhibitorami tego enzymu może odpowiednio obniżać lub zwiększać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i toksyczność terapii. W trakcie leczenia obserwuje się liczne działania niepożądane, w tym zaburzenia dermatologiczne (odbarwienie skóry i włosów, wysypki, piodermia zgorzelinowa, a także ciężkie reakcje jak SJS, TEN), krwotoczne (krwotoki z nosa, przewodu pokarmowego, płuc i mózgu), oraz powikłania hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiomiopatii, niewydolności serca, wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, a także na nadciśnienie tętnicze, które może osiągać wartości skurczowe >200 mmHg i rozkurczowe 110 mmHg. Monitorowanie parametrów hematologicznych, kardiologicznych (w tym frakcji wyrzutowej lewej komory) oraz czynności tarczycy co 3 miesiące jest niezbędne dla bezpiecznego stosowania sunitynibu.
acenokumarol, białkomocz, bisfosfonian, czas protrombinowy, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok z guza, krwotok z nosa, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pioderma zgorzelinowa, przejściowy napad niedokrwienny, reakcja skórna, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, sunitynib, tętniak, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar mózgu, warfaryna, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Vipharm

Terapia sunitynibem wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na szeroki profil działań niepożądanych, w tym ryzyko ciężkich reakcji skórnych (np. rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), krwotoków (np. z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, mózgu), nadciśnienia tętniczego (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe >110 mmHg), zaburzeń hematologicznych (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), a także powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak niewydolność serca, kardiomiopatia i wydłużenie odstępu QT. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, czynników krzepnięcia, frakcji wyrzutowej lewej komory oraz kontrolę ciśnienia tętniczego. W przypadku wystąpienia objawów ciężkich działań niepożądanych, takich jak SJS, TEN, ciężkie krwotoki, niewydolność serca czy mikroangiopatia zakrzepowa, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
białkomocz, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwotok z guza, krwotok z nosa, lipaza i amylaza, martwica kości szczęki i żuchwy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, piodermia zgorzelinowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Bluefish XL 150 mg

Venlafaxine Bluefish XL w dawce 150 mg, zawierający wenlafaksynę chlorowodorek w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania klinicznego. Do najczęstszych objawów należą nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz nadmierne pocenie się (≥1/10). U pacjentów pediatrycznych (6-17 lat) obserwuje się zwiększone ryzyko myśli samobójczych, wrogości oraz samookaleczeń, a także specyficzne objawy jak ból brzucha, pobudzenie i krwawienia. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, lęk i objawy grypopodobne, co podkreśla konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
agranulocytoza, akatyzja, bruksizm, chlorowodorek wenlafaksyny, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, drgawka, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipercholesterolemia, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, insomnia, jaskra z zamkniętym kątem, majaczenie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, mioklonia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, samookaleczenie, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Ezomeprazol – Działania niepożądane

Ezomeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, charakteryzuje się dobrze poznanym i stabilnym profilem bezpieczeństwa, niezależnie od postaci farmaceutycznej, wskazań terapeutycznych czy grup wiekowych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból brzucha, biegunka oraz nudności, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Rzadziej pojawiają się zaburzenia metaboliczne (obrzęki obwodowe, hiponatremia), psychiczne (bezsenność, niepokój, depresja), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), a także reakcje skórne i mięśniowo-szkieletowe, w tym zwiększone ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa przy długotrwałym stosowaniu. W trakcie terapii należy monitorować elektrolity, zwłaszcza magnez (hipomagnezemia), wapń i potas, szczególnie przy stosowaniu powyżej 3 miesięcy lub w skojarzeniu z lekami takimi jak digoksyna.
agranulocytoza, Emoxen, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, fotowrażliwość, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, lek NLPZ, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, polip dna żołądka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Faxolet ER 37,5 mg

Faxolet ER, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Do bardzo częstych (≥1/10) należą nudności, suchość w ustach, ból głowy (30,3% vs. 31,3% placebo) oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów narządowych i częstości występowania, obejmując m.in. zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), psychiczne (bezsenność, stany splątania, myśli samobójcze), neurologiczne (akatyzja, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny), sercowo-naczyniowe (tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie QT), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe i skórne. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, nudności, drgawki oraz przejściowe nadciśnienie, co podkreśla konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
agranulocytoza, akatyzja, bruksizm, chlorowodorek wenlafaksyny, choroba śródmiąższowa płuc, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipomania, hiponatremia, hormon antidiuretyczny, jaskra zamkniętego kąta, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia stresowa, kardiomiopatia Takotsubo, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, lipidogram, majaczenie, mania, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, odstawienie leku, pancytopenia, parestezja, poty nocne, profil działań niepożądanych, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz miokloniczny, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zelsiglat 200 mg

Lek Zelsiglat zawierający celekoksyb, selektywny inhibitor COX-2, dostępny jest w kapsułkach o dawkach 100 mg i 200 mg. Profil działań niepożądanych opiera się na danych z badań klinicznych (do 12 tygodni, dawki 100-800 mg), długoterminowych obserwacji (do 3 lat, dawka 400 mg) oraz zgłoszeniach po wprowadzeniu do obrotu obejmujących ponad 70 milionów pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych, zaburzenia lipidowe, nadciśnienie tętnicze, nudności, bóle brzucha, wysypkę i świąd. Poważne powikłania to m.in. krwawienia z przewodu pokarmowego, reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), ciężkie zaburzenia hematologiczne, niewydolność nerek i powikłania sercowo-naczyniowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
antagonista receptora angiotensyny II, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, celekoksyb, choroba refluksowa przełyku, choroba zwyrodnieniowa stawów, dławica piersiowa, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, krwotok wewnątrzczaszkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, parestezja, polip gruczolakowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, skala Child-Pugh, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak rozwarstwiający, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepim MIP Pharma 2 g

Cefepim, antybiotyk IV generacji z grupy cefalosporyn, dostępny w dawkach 1 g i 2 g do podawania dożylnego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwowane działania to dodatni odczyn Coombsa (≥1/10), zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas protrombinowy i tromboplastyny częściowej), niedokrwistość, eozynofilia oraz reakcje miejscowe w miejscu infuzji. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, agranulocytoza, niewydolność nerek oraz ciężkie powikłania neurologiczne (encefalopatia, śpiączka, mioklonie), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W trakcie terapii należy monitorować objawy potencjalnie zagrażające życiu oraz laboratoryjne wskaźniki uszkodzenia wątroby i nerek (np. wzrost aminotransferaz, kreatyniny, mocznika). Cefepim może również powodować rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile, manifestujące się uporczywą biegunką.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cefalosporyna IV generacji, cefepim, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, czas tromboplastyny częściowej, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mioklonie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, omamy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śpiączka, splątanie, stupor, toksyczna nefropatia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie żyły, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona