toczeń rumieniowaty skóry

Toczeń rumieniowaty skóry (cutaneous lupus erythematosus, CLE) to autoimmunologiczna choroba zapalna, która manifestuje się przede wszystkim zmianami skórnymi. Stanowi heterogenną grupę schorzeń, która obejmuje kilka podtypów, w tym toczeń rumieniowaty krążkowy (DLE), toczeń rumieniowaty podostry (SCLE) oraz toczeń rumieniowaty ostry (ACLE).

Patogeneza tocznia skórnego wiąże się z nadmierną aktywacją układu immunologicznego, w tym produkcją autoprzeciwciał, aktywacją dopełniacza i uszkodzeniem komórek. Kluczową rolę odgrywa nadwrażliwość na promieniowanie UV, które może indukować lub zaostrzać zmiany skórne poprzez zwiększenie apoptozy keratynocytów i ekspresji antygenów.

Obraz kliniczny CLE jest zróżnicowany i zależy od podtypu. DLE charakteryzuje się czerwonymi, dobrze odgraniczonymi blaszkami z hiperkeratozą i atrofią, prowadzącymi do trwałych blizn. SCLE prezentuje się jako pierścieniowate lub brodawkowate zmiany rumieniowe bez bliznowacenia. ACLE manifestuje się klasycznym rumieniem w kształcie motyla na twarzy.

Diagnostyka tocznia rumieniowatego skóry opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym (z charakterystycznym obrazem zapalenia na granicy skórno-naskórkowej), immunofluorescencji bezpośredniej oraz oznaczeniu autoprzeciwciał. Różnicowanie obejmuje łuszczycę, liszaj płaski, chłoniaki skóry i różne formy zapalenia skórno-mięśniowego.

Leczenie CLE obejmuje przede wszystkim fotoprotekcję, miejscowe glikokortykosteroidy i inhibitory kalcyneuryny. W przypadkach opornych stosuje się leki przeciwmalaryczne (hydroksychlorochinę), retinoidy, metotrexat, mykofenolan mofetylu lub leki biologiczne. Monitorowanie pacjentów jest konieczne ze względu na ryzyko progresji do postaci układowej u około 5-10% pacjentów z izolowanym CLE.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl