cholestaza wewnątrzwątrobowa

Cholestaza wewnątrzwątrobowa to stan patologiczny charakteryzujący się upośledzeniem przepływu żółci w obrębie wątroby, bez mechanicznej przeszkody w drogach żółciowych zewnątrzwątrobowych. Jest wynikiem zaburzenia funkcji hepatocytów, kanalików żółciowych lub małych przewodów żółciowych wewnątrz miąższu wątroby.

Do głównych przyczyn cholestazy wewnątrzwątrobowej zalicza się choroby autoimmunologiczne (pierwotne zapalenie dróg żółciowych, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych), polekowe uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenia wątroby, choroby metaboliczne oraz cholestazę ciężarnych. Charakterystycznymi objawami są świąd skóry, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu i odbarwione stolce.

W diagnostyce cholestazy wewnątrzwątrobowej kluczowe znaczenie mają badania laboratoryjne wykazujące podwyższenie aktywności enzymów cholestatycznych (fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza) oraz stężenia bilirubiny. W celu potwierdzenia rozpoznania i ustalenia etiologii wykonuje się badania obrazowe (USG, MRCP, ERCP) oraz biopsję wątroby.

Leczenie cholestazy wewnątrzwątrobowej zależy od jej przyczyny. W przypadku cholestazy polekowej konieczne jest odstawienie leku wywołującego zaburzenie. W chorobach autoimmunologicznych stosuje się kwas ursodeoksycholowy oraz leki immunosupresyjne. W ciężkich przypadkach z postępującą niewydolnością wątroby może być konieczne rozważenie przeszczepu narządu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Bespres 160 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Co-Bespres, zawierający walsartan 160 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą wynikać zarówno z działania poszczególnych składników, jak i ich synergii. Do najczęstszych należą hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także niedociśnienie ortostatyczne (często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, zawroty głowy, parestezje, niewyraźne widzenie, kaszel oraz zaburzenia czynności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne powikłania, takie jak ostra niewydolność nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, obrzęk płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Długotrwałe stosowanie hydrochlorotiazydu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry, w tym raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego, co koreluje z kumulacyjną dawką leku.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, choroby sercowo-naczyniowe, jaskra zamkniętego kąta, małopłytkowość, martwicze oddzielanie naskórka, nieczerniakowe nowotwory skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, rak skóry, rumień wielopostaciowy, walsartan hydrochlorotiazyd, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vanatex HCT 80 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Vanatex HCT zawiera 80 mg walsartanu oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu i jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane mogą wynikać zarówno z działania obu składników, jak i z każdego z nich osobno. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia (często), hipomagnezemia (często), a także zaburzenia elektrolitowe, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśni czy splątanie. Inne działania niepożądane obejmują odwodnienie (niezbyt często), zawroty głowy (bardzo rzadko), niedociśnienie (niezbyt często), kaszel (niezbyt często), bóle mięśni (niezbyt często) oraz zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi schorzeniami nerek, osób starszych lub odwodnionych.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan z hydrochlorotiazydem, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon chorób i schorzeń
Cholestaza ciążowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Cholestaza ciążowa (ICP) to najczęstsza choroba wątroby w ciąży, występująca u 0,2-2% pacjentek, zwykle w II-III trymestrze. Charakteryzuje się upośledzeniem przepływu żółci i podwyższonym stężeniem kwasów żółciowych w surowicy (≥10 μmol/L), co manifestuje się intensywnym świądem, głównie dłoni i stóp. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych i badaniach laboratoryjnych, w tym podwyższonej aktywności aminotransferaz oraz prawidłowej lub nieznacznie podwyższonej bilirubinie. Monitorowanie stężenia kwasów żółciowych jest kluczowe, zwłaszcza przy wartościach ≥40 μmol/L, które wiążą się ze zwiększonym ryzykiem powikłań płodowych, a przy ≥100 μmol/L zaleca się wcześniejsze zakończenie ciąży (36. tydzień). Zalecane jest cotygodniowe monitorowanie funkcji wątroby i stanu płodu (BPP, NST, doppler tętnicy pępowinowej, USG). Leczenie pierwszego rzutu stanowi kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 10-15 mg/kg/dobę, który łagodzi świąd, obniża enzymy wątrobowe i zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu.
aminotransferaza, amniocenteza, antybiotyk makrolidowy, arytmia, badanie biochemiczne, badanie dopplerowskie, badanie funkcji wątroby, bilirubina, cesarskie cięcie, cholestaza ciążowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa ciąży, cukrzyca ciążowa, deksametazon, dyslipidemia, homeostaza kwasów żółciowych, indukcja porodu, koagulopatia, kortykosteroid, krwotok, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, lek przeciwhistaminowy, monitorowanie płodu, poronienie, przedwczesny poród, smółka, stan przedrzucawkowy, surfaktant, surowica krwi, świąd skóry, upośledzenie przepływu żółci, ursodiol, zaburzenie wątrobowe, zespół zaburzeń oddychania, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji zawierająca 20 g tłuszczów na 100 ml, w tym olej sojowy oraz trójglicerydy średniołańcuchowe, dostarczająca niezbędne kwasy tłuszczowe: linolowy (48,0-58,0 g/1000 ml) i α-linolenowy (5,0-11,0 g/1000 ml). Przed zastosowaniem preparatu konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na białka jaja, olej sojowy, produkty soi lub orzeszki ziemne, a także ciężka hiperlipemia, zaburzenia krzepnięcia, ostra choroba zakrzepowa, zator tłuszczowy, ciężka niewydolność wątroby i nerek, cholestaza wewnątrzwątrobowa oraz kwasica metaboliczna. Monitorowanie parametrów lipidowych jest obligatoryjne przed każdą infuzją, aby uniknąć pogorszenia stanu metabolicznego pacjenta.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, emulsja tłuszczowa, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na proteiny jaja, niewydolność serca, niezbędny kwas tłuszczowy, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, ostra choroba zakrzepowa, parametr lipidowy, podwyższony poziom lipidów, posocznica, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, stan prozakrzepowy, terapia nerkozastępcza, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar mózgu, wstrząs, wywiad alergologiczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapaść, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon chorób i schorzeń
Poród przedwczesny – Etiologia i przyczyny

Poród przedwczesny, definiowany jako poród przed 37. tygodniem ciąży, jest złożonym zespołem o wieloczynnikowej etiologii, obejmującej czynniki biologiczne, genetyczne, środowiskowe i psychospołeczne. Około 70-75% porodów przedwczesnych ma charakter spontaniczny, z głównymi mechanizmami patofizjologicznymi takimi jak przedwczesna aktywacja układu dokrewnego, nadmierna reakcja zapalna lub infekcja (w tym infekcje wewnątrzmaciczne odpowiedzialne za 25-40% przypadków), krwawienia doczesnej oraz patologiczne rozciągnięcie macicy. Czynniki ryzyka obejmują m.in. ciążę mnogą (60% porodów bliźniąt jest przedwczesnych), niewydolność szyjki macicy (20-25% porodów w II trymestrze), patologie łożyska (np. łożysko przodujące, przedwczesne oddzielenie łożyska), nieprawidłową objętość płynu owodniowego (wielowodzie, małowodzie), przewlekłe choroby matki (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne) oraz czynniki socjodemograficzne i styl życia (palenie tytoniu zwiększa ryzyko o 60-70%). Wskazania do indukcji porodu przedwczesnego stanowią 25-30% przypadków i obejmują m.in. stan przedrzucawkowy, zahamowanie wzrostu płodu (IUGR) oraz ciężkie choroby matki.
bakteryjna waginoza, cerclage, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba przyzębia, ciąża mnoga, cukrzyca ciążowa, czynność skurczowa macicy, infekcja wewnątrzmaciczna, IUGR, krwawienie doczesnej, łożysko przodujące, łożysko przyrośnięte, małowodzie, mięśniak macicy, niewydolność łożyska, niewydolność szyjki macicy, obrzęk płodu, poród przedwczesny, PPROM, progesteron, przedwczesne oddzielenie łożyska, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, reakcja zapalna, stan przedrzucawkowy, szew okrężny szyjki macicy, toczeń rumieniowaty układowy, Ureaplasma urealyticum, wada rozwojowa macicy, wielowodzie, zahamowanie wzrostu płodu, zakażenie układu moczowego, zespół antyfosfolipidowy, zespół przetoczenia między bliźniętami
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 160 mg + 12,5 mg

Terapia skojarzona walsartanu z hydrochlorotiazydem wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących zaburzenia metaboliczne (odwodnienie, hipokaliemia, hiponatremia), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), naczyniowe (niedociśnienie, w tym ortostatyczne), oddechowe (kaszel, niekardiogenny obrzęk płuc), żołądkowo-jelitowe (biegunka), mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśniowe i stawów) oraz hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość). Walsartan może powodować hiperkaliemię, co w połączeniu z innymi lekami hiperkaliemicznymi zwiększa ryzyko groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Hydrochlorotiazyd natomiast często wywołuje hipokaliemię i hiponatremię, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych. Ponadto, oba leki mogą indukować zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek lub odwodnieniem.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, dysfagia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan z hydrochlorotiazydem, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemidum Polfarmex 40 mg

Furosemidum Polfarmex w dawce 40 mg, stosowany w formie tabletek, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania przez lekarza. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia gospodarki elektrolitowej, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, hipokloremia, hipokalcemia i hipomagnezemia, a także hipowolemię i odwodnienie, szczególnie u pacjentów geriatrycznych. W badaniach obejmujących 1387 pacjentów odnotowano podwyższone stężenia kreatyniny i triglicerydów oraz zaburzenia równowagi. Hipokaliemia stanowi poważne ryzyko kliniczne, prowadząc do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśniowego, a w skrajnych przypadkach do niedrożności porażennej jelit lub splątania ze śpiączką. Ponadto, furosemid może wywoływać rabdomiolizę, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), encefalopatię wątrobową oraz reakcje anafilaktyczne.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca utajona, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, gospodarka elektrolitowa, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipokloremia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zapalenie skóry, przetrwały przewód tętniczy Botalla, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, rzekomy zespół Barttera, śródmiąższowe zapalenie nerek, tężyczka, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, triglicerydy we krwi, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zasadowica metaboliczna, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan HCT Fair-Med 80 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Valsartan HCT Fair-Med, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia, hiperkaliemia), hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia, zmniejszenie hemoglobiny), nerkowe (zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek) oraz wątrobowe (zwiększenie aktywności enzymów, cholestaza). Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana: hipokaliemia i hiponatremia występują często lub bardzo często, natomiast niedociśnienie, zawroty głowy, bóle mięśniowe i zmęczenie – niezbyt często. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii indukowanej przez hydrochlorotiazyd, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, oraz na możliwość hiperkaliemii związanej z walsartanem. Monitorowanie elektrolitów, funkcji nerek, enzymów wątrobowych oraz morfologii krwi jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi i osób w podeszłym wieku.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, depresja szpiku kostnego, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, obniżenie hematokrytu, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%

Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja tłuszczowa do infuzji zawierająca 50 g/l oczyszczonego oleju sojowego oraz 50 g/l triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych, dostarczająca niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (24,0-29,0 g/l) i α-linolenowego (2,5-5,5 g/l). Preparat charakteryzuje się wartością kaloryczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l) oraz teoretyczną osmolarnością 345 mOsm/l, zawierając mniej niż 1 mmol/l sodu, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej. Przed zastosowaniem należy uwzględnić przeciwwskazania specyficzne dla emulsji tłuszczowych, takie jak nadwrażliwość na białka jaja, olej sojowy, ciężka hiperlipidemia, zaburzenia krzepnięcia, ciężka niewydolność wątroby, cholestaza, oraz stany zwiększonego ryzyka zakrzepowo-zatorowego i kwasica metaboliczna.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba zakrzepowa, ciężka hiperlipidemia, emulsja do infuzji, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na proteiny jaja, niestabilność hemodynamiczna, niestabilność układu krążenia, niestabilny stan metaboliczny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, posocznica, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi płynowej, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Izoleucyna – Przeciwwskazania stosowania

Izoleucyna, aminokwas egzogenny, jest istotnym składnikiem terapii żywieniowej pozajelitowej i dializacyjnej, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, takie jak choroba syropu klonowego (MSUD), acyduria metylomalonowa i propionowa, a także ciężką niewydolność wątroby i nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej. Dodatkowo, izoleucyna nie powinna być podawana pacjentom z ciężkimi zaburzeniami układu krążenia (np. wstrząs, zapaść, niewyrównana niewydolność serca), kwasicą metaboliczną, niedotlenieniem komórkowym, niestabilnym metabolizmem (np. nasilony katabolizm, niestabilna cukrzyca), ciężką hiperglikemią oporną na insulinoterapię oraz zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hiperkaliemia, hipernatremia czy podwyższone stężenia magnezu, wapnia i fosforu. Przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na izoleucynę lub składniki preparatu, ciężka hiperlipidemia, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz wiek poniżej 2 lat, gdzie wymagane są specjalistyczne preparaty dostosowane do potrzeb dzieci (np. Aminoven Infant, Numeta).
acyduria metylomalonowa, aminokwas egzogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, encefalopatia wątrobowa, glukoneogeneza, gospodarka elektrolitowa, gospodarka lipidowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, hiponatremia, insulinoterapia, kwasica metaboliczna, nasilony katabolizm, niedotlenienie komórkowe, niestabilny metabolizm, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, posocznica, równowaga kwasowo-zasadowa, terapia nerkozastępcza, terapia pozajelitowa, terapia żywieniowa, udar mózgu, wrodzone zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapaść, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Seryna – Przeciwwskazania stosowania

Seryna, jako aminokwas stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, posiada liczne przeciwwskazania wynikające zarówno z właściwości samej substancji, jak i ogólnych ograniczeń żywienia pozajelitowego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na serynę lub inne składniki preparatów, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego, homocystynuria, tyrozynemia), ciężka niewydolność nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej, niewydolność wątroby, kwasica metaboliczna, ciężkie zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hipernatremia, podwyższone stężenia Mg, Ca, P), a także stany krytyczne układu krążenia (wstrząs kardiogenny, hipowolemiczny, septyczny, ostra niewydolność serca) i hipoksja. Preparaty zawierające serynę z emulsją tłuszczową (np. Lipoflex, Omegaflex, Kabiven) są przeciwwskazane przy nadwrażliwości na białka jaj, soi, orzeszków ziemnych, ryb oraz w przypadku ciężkiej hiperlipidemii z triglicerydami >1000 mg/dl (11,4 mmol/l). Dodatkowo, preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, ostrymi epizodami zakrzepowo-zatorowymi, zatorami tłuszczowymi oraz w ostrych fazach zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu.
W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u noworodków i dzieci poniżej 2. roku życia, preparaty z seryną nie są zalecane ze względu na nieodpowiedni skład aminokwasowy. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu preparatów zawierających serynę i wapń wraz z ceftriaksonem u noworodków z uwagi na ryzyko wytrącania soli wapniowych ceftriaksonu. W dializie otrzewnowej preparat Nutrineal PD4 z seryną ma dodatkowe przeciwwskazania, takie jak stężenie mocznika >38 mmol/l, ciężka hipokaliemia oraz defekty mechaniczne utrudniające dializę. Monitorowanie pacjenta podczas terapii powinno obejmować ocenę funkcji układu krążenia, gospodarki węglowodanowej, wątroby, nerek, elektrolitów, lipidów oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Wystąpienie przeciwwskazań wymaga natychmiastowego przerwania podawania preparatu i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
aminoacidopatia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, cytopenia, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, epizod zakrzepowo-zatorowy, fenyloketonuria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, homocystynuria, kwasica metaboliczna, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, seryna, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, terapia nerkozastępcza, tyrozynemia, udar mózgu, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemide Kalceks 10 mg/ml

Furosemid, jako silny diuretyk pętlowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (np. hemokoncentracja, małopłytkowość, rzadko niedokrwistość hemolityczna, aplastyczna i agranulocytoza), immunologiczne reakcje alergiczne (w tym rzadkie ciężkie reakcje anafilaktyczne), oraz liczne zaburzenia elektrolitowe. Do najczęstszych należą hiponatremia, hipochloremia, hipokalemia, hiperglikemia oraz zaburzenia lipidowe (wzrost triglicerydów i cholesterolu). Hipokalemia manifestuje się objawami nerwowo-mięśniowymi, jelitowymi, nerkowymi i sercowymi, a jej znaczne niedobory mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak porażenna niedrożność jelit czy śpiączka. U pacjentów z niewydolnością wątroby często obserwowana jest encefalopatia wątrobowa, a u osób z niewydolnością nerek lub hipoproteinemią możliwe są odwracalne zaburzenia słuchu, rzadziej głuchota nieodwracalna. Bardzo często po podaniu dożylnym występuje niedociśnienie, w tym zespół ortostatyczny, a u osób starszych i dzieci mogą pojawić się poważne problemy z krążeniem, włącznie z zapaścią krążeniową.
AGEP, agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, diuretyk pętlowy, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, fotowrażliwość, głuchota, hemokoncentracja, hiperglikemia, hipochloremia, hipokalcemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, kamica nerkowa, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja glukozy, odwodnienie, parestezje, pemfigoid, przetrwały przewód tętniczy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty, wapnica nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia słuchu, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół Barttera, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół ortostatyczny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemidum Polpharma 10 mg/ml

Furosemid, będący diuretykiem pętlowym, jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu. Do istotnych powikłań hematologicznych należą anemia hemolityczna, trombocytopenia, anemia aplastyczna, leukopenia i agranulocytoza, które wymagają monitorowania i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku zahamowania czynności szpiku. Reakcje alergiczne, choć rzadkie, mogą obejmować wysypkę, nadwrażliwość na światło, zapalenie naczyń, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne. Furosemid powoduje istotne zaburzenia gospodarki elektrolitowej, w tym hipokaliemię, hipokalcemii i hipomagnezemię, co może prowadzić do tężyczki, zaburzeń rytmu serca i niedociśnienia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Dodatkowo obserwuje się ryzyko hipowolemii, odwodnienia, hiperglikemii oraz pogorszenia kontroli glikemii u chorych z cukrzycą.
agranulocytoza, alkaloza metaboliczna, anemia, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, częstomocz, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, fotowrażliwość, glikozuria, hiperglikemia, hipowolemia, kamica nerkowa, lek moczopędny, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedociśnienie ortostatyczne, ostra uogólniona krostkowica, ostre zapalenie trzustki, ostre zatrzymanie moczu, parestezja, pemfigoid pęcherzowy, plamica, przetrwały przewód tętniczy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tężyczka, trombocytopenia, wapnica nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia słuchu, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Sód – Przeciwwskazania stosowania

Nadwrażliwość na sód lub jego związki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających sód, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Hipernatremia, hiperkaliemia, kwasica mleczanowa i metaboliczna, a także ciężka niewydolność nerek i wątroby są kluczowymi przeciwwskazaniami, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych i metabolicznych. Przykładowo, roztwór Natrium Chloratum 0,9% jest przeciwwskazany przy hipernatremii, a preparaty do żywienia pozajelitowego takie jak Lipoflex peri i Nutriflex special nie powinny być stosowane u pacjentów z niewydolnością nerek bez terapii nerkozastępczej. Ponadto, choroby układu krążenia, niestabilność hemodynamiczna, hiperglikemia niereagująca na insulinoterapię oraz stany zapalne jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna) również wykluczają stosowanie tych preparatów.
chlorek sodu, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, dializa otrzewnowa, fluorek sodu, fluoroza kości, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipernatremia, inhibitor MAO, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, niedrożność przewodu pokarmowego, niestabilność układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, preparat do dializy, reakcja alergiczna, roztwór do infuzji, terapia nerkozastępcza, trombocytopenia indukowana heparyną, wrzodziejące zapalenie jelita, zaburzenie elektrolitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 100 mg + 25 mg

Losartan Hydrochlorotiazyd Krka to preparat zawierający losartan potasowy oraz hydrochlorotiazyd, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, który może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania. W badaniach klinicznych najczęściej (>1%) zgłaszano zawroty głowy. Działania niepożądane losartanu obejmują m.in. niedokrwistość, plamicę Henocha-Schönleina, niedociśnienie, arytmie, bóle głowy, kaszel, zaburzenia czynności nerek, hiperkaliemię oraz reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani). Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem agranulocytozy, hipokaliemii, hiponatremii, zaburzeń oddechowych (w tym ARDS), a także nieczerniakowych nowotworów skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), co koreluje z łączną dawką leku. Należy monitorować pacjentów pod kątem tych powikłań, zwłaszcza u osób z historią obrzęku naczynioruchowego po inhibitorach ACE.
agranulocytoza, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, duszność, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kołatanie serca, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, plamica Henocha-Schönleina, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Lipidem (4,0-8,8 g/l, 20% stężenie), Lipofundin MCT/LCT 10% (2,5-5,5 g/l) oraz Lipofundin MCT/LCT 20% (5,0-11,0 g/l). Podstawowymi przeciwwskazaniami do ich stosowania są nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym alergie na jaja, ryby, orzeszki ziemne i białko soi, a także ciężka hiperlipidemia – w przypadku Lipidemu przy triglicerydach ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l). Dodatkowo preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką koagulopatią, ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, zatorem tłuszczowym, nasilającą się skazą krwotoczną oraz zaburzeniami czynności wątroby (cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność wątroby) i nerek (ciężka niewydolność bez leczenia nerkozastępczego). Kwasica metaboliczna stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko jej pogłębienia przez emulsje lipidowe.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca niewyrównana, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipoksja tkankowa, koagulopatia, kwas alfa-linolenowy, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, reakcja alergiczna, skaza krwotoczna, triglicerydy, udar mózgu, zaburzenia krzepnięcia, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Orion 12,5 mg

Hydrochlorothiazide Orion (hydrochlorotiazyd) jest lekiem moczopędnym, którego długotrwałe stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie wynikającymi z zaburzeń równowagi elektrolitowej. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię, hiponatremię, hiperglikemię, hiperurykemię oraz zasadowicę metaboliczną. Hipokaliemia manifestuje się zmęczeniem, osłabieniem mięśni, parestezjami i w ciężkich przypadkach może prowadzić do porażennej niedrożności jelit czy śpiączki. Nadmierna diureza może powodować odwodnienie, hipowolemię, co u osób starszych lub z chorobami żył zwiększa ryzyko zakrzepicy. Hydrochlorotiazyd wpływa również na metabolizm węglowodanów i lipidów, prowadząc do hiperglikemii, cukromoczu, zaostrzenia cukrzycy oraz podwyższenia cholesterolu i triglicerydów. Ponadto, lek może wywoływać reakcje skórne od łagodnych (świąd, pokrzywka) po ciężkie (martwicze zapalenie naczyń, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz zwiększa ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry, w tym raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego, co koreluje z łączną dawką leku.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, diureza, dna moczanowa, gorączka polekowa, hiperamylazemia, hiperglikemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk płuc, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, xanthopsia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 320 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Co-Valsacor zawiera 320 mg walsartanu oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu i wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hiponatremia oraz zaburzenia gospodarki lipidowej, co jest głównie związane z hydrochlorotiazydem. Ponadto mogą wystąpić zawroty głowy, parestezje, niedociśnienie tętnicze, a także zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a niektóre reakcje, takie jak omdlenia czy niewydolność nerek, mają częstość nieznaną. Wśród rzadkich, ale istotnych działań wymienia się również nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry, co wiąże się z łączną ekspozycją na hydrochlorotiazyd.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń krwionośnych, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewyraźne widzenie, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, omdlenie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, szum uszny, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Histydyna – Przeciwwskazania stosowania

Histydyna, jako aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego i dializy otrzewnowej, pełni istotną rolę w metabolizmie białek ustrojowych. Jednak stosowanie preparatów zawierających histydynę wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań, aby uniknąć powikłań metabolicznych i klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na histydynę lub inne składniki preparatu, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów (w tym histydynemię), ciężkie zaburzenia układu krążenia (wstrząs, zapaść), hipoksję, kwasicę metaboliczną oraz ciężką niewydolność wątroby i nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej. Szczególną uwagę należy zwrócić na stany niestabilne metabolicznie, takie jak ciężka hiperglikemia (insulina > 6 j./h), hiperlipidemia z triglicerydami ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), oraz patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów (Na, K, Mg, Ca, P), które mogą nasilać ryzyko powikłań, w tym encefalopatii, zaburzeń rytmu serca i zespołu przetłuszczenia.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka hiperglikemia, ciężka hiperlipidemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka posocznica, ciężki stan pourazowy, ciężkie zaburzenie krążenia, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwasica metaboliczna, niedotlenienie komórkowe, niewyrównana cukrzyca, objaw neurologiczny, odwodnienie hipotoniczne, ostry obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, terapia nerkozastępcza, udar mózgu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zapalenie trzustki, zdekompensowana niewydolność serca, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trittico CR 75 mg

Trazodon (chlorowodorek trazodonu, Trittico CR) jest lekiem przeciwdepresyjnym o działaniu uspokajającym, który może wywoływać liczne działania niepożądane, w tym poważne zaburzenia psychiczne (myśli i zachowania samobójcze, mania, pobudzenie, delirium, urojenia, omamy), neurologiczne (zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki), hematologiczne (agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia, niedokrwistość), kardiologiczne (niemiarowości serca, w tym torsade de pointes, tachykardia komorowa, wydłużenie odstępu QT), a także zaburzenia czynności wątroby i elektrolitów (hiponatremia, SIADH). Senność jest częstym efektem początkowym, ustępującym z czasem. Mimo mniejszej kardiotoksyczności niż trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, trazodon wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Występowanie działań niepożądanych wymaga regularnego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kardiotoksyczność, leki trójpierścieniowe, leukopenia, morfologia krwi, myśli samobójcze, niedrożność porażenna jelit, niemiarowość serca, parametry wątrobowe, priapizm, SIADH, stan maniakalny, tachykardia komorowa, torsade de pointes, trazodon, wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hygroton 50 mg

Hygroton (chlortalidon 50 mg), lek moczopędny z grupy tiazydopodobnych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię, hiponatremię oraz hipomagnezemię, które mogą wymagać regularnego monitorowania i suplementacji. Ponadto, lek wpływa na profil lipidowy, powodując wzrost stężenia cholesterolu całkowitego, triglicerydów i LDL, a także często wywołuje hiperglikemię, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Rzadziej występują hiperkalcemia, glukozuria oraz bardzo rzadko zasadowica hipochloremiczna. Częstym objawem jest niedociśnienie ortostatyczne, nasilane przez alkohol i leki uspokajające, a rzadziej arytmie serca związane z zaburzeniami elektrolitowymi. Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego dominują zawroty głowy, a ze strony skóry – pokrzywka i wysypki, z możliwością reakcji nadwrażliwości na światło.
agranulocytoza, arytmia, ból głowy, chlortalidon, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholesterol całkowity, cukrzyca, dna moczanowa, eozynofilia, glukozuria, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kontrola glikemii, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek tiazydopodobny, leukopenia, lipoproteiny małej gęstości, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niekardiogenny obrzęk płuc, parestezja, pokrzywka, profil lipidowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, triglicerydy, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia erekcji, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Alanina – Przeciwwskazania stosowania

Alanina, jako endogenny aminokwas niepolarny, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie, zwłaszcza w cyklu glukozy-alaniny, i jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz dializie otrzewnowej. Jednakże jej podawanie jest przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez dostępu do terapii nerkozastępczej), niestabilnością układu krążenia (wstrząs, zapaść), hipoksją, kwasicą metaboliczną, niestabilnymi stanami klinicznymi (np. nasilony katabolizm, ciężka posocznica), ciężką hiperglikemią oporną na insulinoterapię oraz patologicznymi zaburzeniami elektrolitowymi (hiperkaliemia, hipernatremia, zaburzenia magnezu, wapnia i fosforu). Preparaty takie jak Aminomel Nephro, Aminoplasmal 15%, Finomel, Kabiven czy Lipoflex peri są przeciwwskazane w wymienionych stanach, a ich stosowanie może prowadzić do gromadzenia toksycznych metabolitów, nasilenia encefalopatii wątrobowej, pogorszenia równowagi kwasowo-zasadowej oraz destabilizacji metabolicznej pacjenta.
aminokwas endogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializa otrzewnowa, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, glukoneogeneza, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipoksja, katabolizm, kontrola glikemii, kwasica metaboliczna, mocznica, niestabilna cukrzyca, niestabilność układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, posocznica, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, stan zakrzepowo-zatorowy, terapia nerkozastępcza, toksyczne metabolity, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 5 mg + 160 mg + 12,5 mg

Produkt Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods to złożony preparat hipotensyjny zawierający amlodypinę (do 10 mg), walsartan (do 320 mg) oraz hydrochlorotiazyd (do 25 mg). Bezpieczeństwo terapii potwierdzono w 8-tygodniowym badaniu klinicznym na 2271 pacjentach, z czego 582 otrzymywało terapię trójskładnikową. Najczęstsze działania niepożądane o częstości ≥1/100 obejmowały hipokaliemię, hipomagnezemię, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie, niestrawność, obrzęk kostek, częstomocz, zmęczenie, obrzęk oraz zwiększenie stężenia lipidów. Działania niepożądane miały przeważnie łagodny i przemijający charakter, a przerwanie leczenia było rzadkie (0,7% z powodu zawrotów głowy i niedociśnienia). Walsartan łagodził hipokaliemiczne działanie hydrochlorotiazydu, a zmiany w badaniach laboratoryjnych były zgodne z farmakologicznym profilem składników.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamykającego się kąta, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, preparat hipotensyjny, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Tryptofan – Przeciwwskazania stosowania

Tryptofan, jako niezbędny aminokwas, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję lub inne składniki preparatów ją zawierających, a także u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego). Podawanie tryptofanu jest niewskazane w ciężkiej niewydolności wątroby i cholestazie wewnątrzwątrobowej ze względu na ryzyko gromadzenia toksycznych metabolitów i nasilenia encefalopatii wątrobowej. Przeciwwskazania obejmują także ciężką niewydolność nerek bez dostępu do terapii nerkozastępczej, ciężkie zaburzenia krążenia (wstrząs, zdekompensowana niewydolność serca), ciężką hiperglikemię (niewyrównaną insuliną do 6 j./h), hiperlipidemię z hipertriglicerydemią, kwasicę metaboliczną, hipoksję oraz patologiczne zaburzenia elektrolitowe (sód, potas, magnez, wapń, fosfor).
aminoacidopatia, aminokwas niezbędny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, encefalopatia wątrobowa, fenyloketonuria, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na substancje, niedotlenienie komórkowe, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca zdekompensowana, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, reakcja alergiczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, tryptofan, udar, wstrząs, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krążenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie trzustki, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Octan potasu – Przeciwwskazania stosowania

Octan potasu, obecny w preparacie Nutriflex Lipid peri w ilościach od 2,943 g do 5,886 g (odpowiadających 30-60 mmol potasu w zależności od objętości 1250-2500 ml), stanowi istotne źródło potasu w żywieniu pozajelitowym. Jego podaż jest przeciwwskazana u pacjentów z hiperkaliemią, zaburzeniami gospodarki elektrolitowej, ciężką niewydolnością nerek i wątroby, a także u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia. Dodatkowo, należy unikać stosowania u pacjentów z kwasicą, niewydolnością serca, niestabilnym metabolizmem, ostrymi fazami zawału serca i udaru, a także w stanach klinicznych takich jak nieustabilizowany stan krążenia, hipoksja, stany przewodnienia, ostry obrzęk płuc i niewyrównana niewydolność krążenia. Szczególną ostrożność wymaga podaż u pacjentów z hiperglikemią oporną na insulinę, skazami krwotocznymi, ostrymi stanami zakrzepowo-zatorowymi oraz cholestazą wewnątrzwątrobową.
antagoniści receptora angiotensyny, beta-blokery, cholestaza wewnątrzwątrobowa, diuretyki oszczędzające potas, elektrolit, heparyna, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoksja, inhibitory konwertazy angiotensyny, kwasica, niestabilny metabolizm, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nieustabilizowana cukrzyca, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, octan potasu, przewodnienie, skaza krwotoczna, śpiączka niewiadomego pochodzenia, stan zakrzepowo-zatorowy, surowica krwi, udar, wstrząs, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przeciwwskazania stosowania

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Lipidem oraz rodzina SmofKabiven. Ich stosowanie jest jednak obwarowane licznymi przeciwwskazaniami, w tym nadwrażliwością na składniki preparatu (białko ryb, jaja, orzeszki ziemne, białko soi, same MCT oraz substancje pomocnicze). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia, definiowana dla Lipidem jako hipertriglicerydemia ≥1000 mg/dl (11,4 mmol/l), a także ciężka niewydolność wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka koagulopatia, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz ciężka niewydolność nerek bez możliwości leczenia nerkozastępczego. Dodatkowo, preparaty SmofKabiven są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 lat, co nie dotyczy Lipidem.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość na składniki, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, posocznica, przewodnienie, SIRS, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy MCT, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia krwi, zatorowość tłuszczowa, zatorowość zakrzepowa, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg walsartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu) może powodować liczne działania niepożądane, zarówno wynikające z terapii skojarzonej, jak i z monoterapii poszczególnymi składnikami. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię (bardzo często), hiponatremię i hipomagnezemię (często) indukowane przez hydrochlorotiazyd, podczas gdy walsartan może powodować hiperkaliemię (częstość nieznana). Inne istotne działania obejmują zaburzenia czynności nerek (częstość nieznana), zmęczenie, zawroty głowy, bóle mięśniowe, a także reakcje skórne, takie jak pokrzywka i wysypka (często). Wśród poważniejszych działań wymienia się małopłytkowość, agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą wystąpić z nieznaną częstością. Hydrochlorotiazyd wiąże się również z ryzykiem rozwoju nieczerniakowych nowotworów skóry oraz poważnych zaburzeń metabolicznych, w tym hiperglikemii i hiperurykemii (często).
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skóry, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin 500 mg + 100 mg

Taromentin, będący połączeniem amoksycyliny i kwasu klawulanowego, jest antybiotykiem beta-laktamowym, który może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), nudności, wymioty i niestrawność (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). W trakcie terapii mogą pojawić się wtórne infekcje grzybicze, np. kandydoza skóry i błon śluzowych (często), wymagające czasem leczenia przeciwgrzybiczego. Rzadziej obserwuje się przemijającą leukopenię, małopłytkowość, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leki przeciwkrzepliwe. Ponadto, mogą wystąpić poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, ból nadbrzusza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, drgawki, enzymy wątrobowe, eozynofilia, IgA dermatoza, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon substancji czynnych
Arginina – Przeciwwskazania stosowania

Arginina, jako aminokwas warunkowy, odgrywa kluczową rolę w cyklu mocznikowym, produkcji tlenku azotu oraz procesach regeneracyjnych i immunologicznych. Jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez terapii nerkozastępczej), niestabilnością układu krążenia (wstrząs, zapaść), hipoksją, kwasicą metaboliczną, obrzękiem płuc, hiperkaliemią, hipernatremią, podwyższonym stężeniem magnezu, wapnia, fosforu, ciężką hiperglikemią, niewyrównaną niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia oraz w ostrych krwotokach śródczaszkowych i śródrdzeniowych. Przeciwwskazania dotyczą także pacjentów z cholestazą wewnątrzwątrobową, mocznicą (stężenie mocznika >38 mmol/l), ciężką hiperlipidemią oraz dzieci poniżej 2 roku życia. Podanie argininy w tych stanach może prowadzić do akumulacji toksycznych metabolitów, nasilenia encefalopatii wątrobowej, zaburzeń elektrolitowych, kwasicy, pogorszenia funkcji narządów oraz destabilizacji hemodynamicznej.
W trakcie terapii argininą konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym elektrolitów, funkcji nerek i wątroby, poziomu glukozy oraz bilansu płynów, zwłaszcza u pacjentów z tendencją do zatrzymywania płynów lub zaburzeniami metabolicznymi. U chorych z ciężką niewydolnością nerek stosowanie argininy jest dopuszczalne wyłącznie w ramach terapii nerkozastępczej (hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja), co umożliwia usuwanie metabolitów i zmniejsza ryzyko toksycznych efektów. Ponadto, preparaty zawierające argininę mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami, dlatego konieczna jest ocena ryzyka działań niepożądanych i dostosowanie dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, niewyrównaną cukrzycą, stanami pourazowymi oraz w okresie ostrych chorób, aby nie pogorszyć stanu klinicznego.
bilans elektrolitowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cykl mocznikowy, encefalopatia wątrobowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkanek, homeostaza glukozy, krwotok śródczaszkowy, kwasica metaboliczna, mocznica, niestabilność hemodynamiczna, niestabilność układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk płuc, płytki krwi, poziom amoniaku, przepływ żółci, śpiączka, stężenie magnezu, stężenie mocznika, terapia nerkozastępcza, tlenek azotu, toksyczne metabolity, wapń, wazodylatator, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs kardiogenny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia rytmu serca, zespół pourazowy
Leksykon substancji czynnych
Leucyna – Przeciwwskazania stosowania

Leucyna, jako aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), pełni kluczową rolę w syntezie białek i metabolizmie energetycznym, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem są wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, takie jak choroba syropu klonowego (MSUD) czy acyduria izowaleranowa, gdzie podanie leucyny może prowadzić do nasilenia objawów neurologicznych i metabolicznych. Ponadto, preparaty zawierające leucynę są niewskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu krążenia (wstrząs, niewydolność serca, niestabilność hemodynamiczna), ciężką niewydolnością wątroby (w tym cholestazą i zaawansowaną chorobą wątroby), a także u osób z ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego. Warto podkreślić, że w przypadku dostępności procedur nerkozastępczych, podanie leucyny może być rozważone, ale wymaga ścisłej kontroli i dostosowania dawki.
aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipoksja, katabolizm, kwasica metaboliczna, leucyna, metabolizm energetyczny, niestabilna cukrzyca, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność krążenia, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, śpiączka, śpiączka hiperosmolarna, synteza białek, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia układu krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie kliniczne
Leksykon substancji czynnych
Furosemid – Działania niepożądane

Furosemid, diuretyk pętlowy, jest szeroko stosowany w leczeniu obrzęków i nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze to zaburzenia gospodarki elektrolitowej, w tym hipokaliemia, hiponatremia, hipochloremia, hipomagnezemia i hipokalcemia, występujące bardzo często (≥1/10). Hipokaliemia może prowadzić do objawów nerwowo-mięśniowych, zaburzeń rytmu serca oraz poważnych powikłań, takich jak porażenie jelit czy śpiączka. Często obserwuje się również odwodnienie i hipowolemię, szczególnie u osób starszych, co zwiększa ryzyko hemokoncentracji i zakrzepicy. Inne istotne działania niepożądane to zwiększenie stężenia kreatyniny, hiperglikemia (≥1/1000 do <1/100), encefalopatia wątrobowa u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz ototoksyczność, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub hipoproteinemią.
agranulocytoza, aminotransferazy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, cholestaza wewnątrzwątrobowa, diuretyk pętlowy, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, głuchota, hemokoncentracja, hiperglikemia, hipochloremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipotensja ortostatyczna, hipowolemia, kamica nerkowa, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa, parestezja, pemfigoid, przetrwały przewód tętniczy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, zespół Barttera, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nonpres Duo 25 mg + 40 mg

Eplexemid, zawierający eplerenon (25 mg lub 50 mg) oraz furosemid (40 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący liczne działania niepożądane związane z mechanizmem działania obu substancji czynnych. W badaniach klinicznych EPHESUS i EMPHASIS-HF częstość działań niepożądanych eplerenonu była porównywalna z placebo, choć u pacjentów ≥75 lat odnotowano nieistotny statystycznie wzrost przypadków udaru mózgu. Furosemid najczęściej powoduje zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia), hipowolemię i odwodnienie, szczególnie u osób starszych, co może prowadzić do zapaści krążeniowej i zwiększonego ryzyka zakrzepicy. Wśród działań niepożądanych eplerenonu dominują hiperkaliemia i zaburzenia metaboliczne, a także lewokomorowa niewydolność serca i migotanie przedsionków. Furosemid natomiast często wywołuje obniżenie ciśnienia tętniczego z objawami ortostatycznymi oraz przemijające wzrosty stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy. Rzadkie, ale poważne działania obejmują śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zatrzymanie moczu, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna.
agranulocytoza, badanie kliniczne, biegunka, cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eplerenon, furosemid, ginekomastia, głuchota, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipowolemia, kurcz mięśni, leukopenia, lewokomorowa niewydolność serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, ostre zatrzymanie moczu, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy wysiękowy, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny, szumy uszne, tachykardia, triglicerydy we krwi, udar mózgu, utrata przytomności, wymioty, wzdęcie, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zaparcie, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nonpres Duo 50 mg + 40 mg

Profil bezpieczeństwa leku Eplexemid, zawierającego eplerenon i furosemid, opiera się na danych z badań klinicznych EPHESUS i EMPHASIS-HF oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Eplerenon wykazuje częstość działań niepożądanych porównywalną z placebo, z niezbyt częstymi przypadkami odmiedniczkowego zapalenia nerek, eozynofilii oraz rzadką niedoczynnością tarczycy i hiperkaliemią. Furosemid najczęściej powoduje zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia), hipowolemię i odwodnienie, szczególnie u osób starszych. Obie substancje mogą prowadzić do zaburzeń czynności nerek, od przemijającego wzrostu kreatyniny i mocznika do niewydolności nerek. W badaniu EPHESUS odnotowano nieistotny statystycznie wzrost udarów mózgu u pacjentów ≥75 lat. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z podziałem na bardzo często (>1/10), często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100), rzadko (>1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eplerenon i furosemid, ginekomastia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, parestezja, plamica, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, udar mózgu, wysypka pęcherzowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Pentox 400 SR 400 mg

Pentoksyfilina, substancja czynna preparatu Apo-Pentox 400 SR, może indukować liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Wśród hematologicznych powikłań dominują trombocytopenia oraz leukopenia/neutropenia, zwiększające ryzyko krwawień i infekcji. Reakcje alergiczne mogą przyjmować formę anafilaksji, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli oraz wstrząsu anafilaktycznego, stanowiącego zagrożenie życia. Objawy ze strony układu nerwowego to zawroty głowy, bóle głowy oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowych. Kardiologicznie obserwuje się arytmię, tachykardię i dławicę piersiową, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami serca. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, wymioty, biegunki, zaparcia oraz nadmierne ślinienie się. Ponadto, pentoksyfilina może powodować cholestazę wewnątrzwątrobową, prowadzącą do żółtaczki, oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz, wskazujące na uszkodzenie hepatocytów. Reakcje skórne to świąd, pokrzywka, wysypka i zaczerwienienie skóry, a także hipotensja jako efekt hemodynamiczny.
arytmia, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, ból głowy, cholestaza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, enzym wątrobowy, hipotensja, krwawienie, leukopenia, nadmierne ślinienie, niepokój, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pentoksyfilina, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, trombocytopenia, uczucie pełności w brzuchu, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie snu, zaczerwienienie skóry, zaczerwienienie twarzy, zaparcie, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Sodu wodorotlenek – Przeciwwskazania stosowania

Sodu wodorotlenek, stosowany jako regulator pH i stabilizator w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E oraz Nutriflex Lipid peri, posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję lub składniki preparatu. Ze względu na wpływ na gospodarkę elektrolitową, preparaty zawierające sodu wodorotlenek nie powinny być stosowane w stanach hipernatremii, hiperkaliemii, hiponatremii oraz w niestabilnych stanach krążeniowych (wstrząs, stany zapaści), niedotlenieniu komórkowym, a także w ostrych i przewlekłych zaburzeniach układu oddechowego, takich jak obrzęk płuc. Ponadto, przeciwwskazania obejmują kwasicę, niestabilny metabolizm (np. ciężki zespół pourazowy, nieustabilizowana cukrzyca z hiperglikemią >6 j. insuliny/godz.), ciężką niewydolność wątroby i nerek, cholestazę wewnątrzwątrobową oraz wrodzone i nabyte zaburzenia metabolizmu aminokwasów i tłuszczów. W kontekście układu sercowo-naczyniowego preparaty te są przeciwwskazane w niewydolności serca, ostrych fazach zawału serca i udaru oraz w stanach zaburzeń krzepnięcia, takich jak skazy krwotoczne i ostre stany zakrzepowo-zatorowe.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, gospodarka kwasowo-zasadowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipernatremia, hiponatremia, kwasica, nadwrażliwość, niedotlenienie komórkowe, nieprawidłowy metabolizm aminokwasów, niestabilny metabolizm, niestabilny stan krążeniowy, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność płuc, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, ostry obrzęk płuc, przewodnienie, skaza krwotoczna, sodu wodorotlenek, stan zakrzepowo-zatorowy, udar, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zatorowość tłuszczowa, zawał serca, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas glutaminowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas glutaminowy, aminokwas endogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym, posiada liczne przeciwwskazania kliniczne, które należy uwzględnić dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na kwas glutaminowy lub inne składniki preparatu, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolność wątroby i nerek (szczególnie bez dostępu do terapii nerkozastępczej), a także ciężką hiperglikemię wymagającą podania >6 j. insuliny/godz., kwasicę metaboliczną oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkaliemia, hipernatremia, hiperkalcemia, hiperfosfatemia i hipermagnezemia. Dodatkowo, przeciwwskazaniem są stany niestabilności hemodynamicznej (wstrząs), hipoksja, obrzęk płuc, niewyrównana niewydolność serca (szczególnie przy frakcji wyrzutowej <30%), niestabilny metabolizm (np. ciężka posocznica, śpiączka hiperosmolarna), zaburzenia krzepnięcia oraz ciężka hiperlipidemia (triglicerydy ≥1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l). U dzieci poniżej 2 lat preparaty zawierające kwas glutaminowy nie są zalecane ze względu na ryzyko zaburzeń metabolicznych i wzrostu.
aminokwas endogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hiperosmolarność osocza, hipertriglicerydemia, hipoksja, kwas glutaminowy, kwas L-glutaminowy, kwas mlekowy, kwasica metaboliczna, niedotlenienie komórkowe, niestabilność układu krążenia, niewydolność oddechowa, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk płuc, posocznica, reakcja anafilaktyczna, refeeding syndrome, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, terapia nerkozastępcza, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zatorowość tłuszczowa, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół pourazowy, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polsart 40 mg

Telmisartan, substancja czynna preparatu Polsart (dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na telmisartan lub substancje pomocnicze, a także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami odpływu żółci (cholestaza wewnątrzwątrobowa i zewnątrzwątrobowa) oraz ciężką niewydolnością wątroby, gdyż może to prowadzić do kumulacji leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania telmisartanu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą oraz u osób z GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hipotonii, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholestaza zewnątrzwątrobowa, cukrzyca, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hipotonia, inhibitor ACE, inhibitor reniny, nadwrażliwość na telmisartan, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, Polsart, reakcja anafilaktyczna, retencja potasu, stężenie potasu w surowicy, telmisartan, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie odpływu żółci
Leksykon substancji czynnych
Walina – Przeciwwskazania stosowania

Walina, jako aminokwas egzogenny z grupy BCAA, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, jednak jej stosowanie wymaga szczegółowej analizy przeciwwskazań. Główne przeciwwskazania obejmują wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zwłaszcza chorobę syropu klonowego (MSUD), gdzie podanie waliny może prowadzić do ciężkiej kwasicy metabolicznej i encefalopatii. Ciężka niewydolność wątroby (w tym zaawansowana choroba, cholestaza i niewydolność), a także niewydolność nerek bez możliwości dializy stanowią istotne ograniczenia ze względu na ryzyko akumulacji toksycznych metabolitów. Dodatkowo, preparaty z waliną są przeciwwskazane w stanach niestabilności układu krążenia (wstrząs, zapaść), hipoksji, kwasicy metabolicznej, ciężkiej hiperglikemii (w tym wymagającej >6 j. insuliny/godz.), ciężkiej hiperlipidemii (triglicerydy ≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l) oraz zaburzeniach elektrolitowych, takich jak hiperkaliemia i hipernatremia.
aminokwas rozgałęziony, ceftriakson, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba syropu klonowego, dializoterapia, encefalopatia, hemodializa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipoksja, krwotok śródczaszkowy, krwotok śródrdzeniowy, kwasica metaboliczna, mocznica, nadwrażliwość na lek, niedotlenienie komórkowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, posocznica, przewodnienie, sól wapniowa, śpiączka hiperosmolarna, terapia nerkozastępcza, udar, wstrząs, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipidem 200 mg/ml

Lipidem, emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml, zawiera mieszaninę triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3-kwasy triglicerydów. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, w tym jaja, ryby, orzeszki ziemne, białko soi oraz substancje pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia z hipertriglicerydemią ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), gdyż infuzja może nasilić stan i powikłania. Ponadto, Lipidem nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką koagulopatią, cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby, ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego, ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, zatorowością tłuszczową oraz kwasicą, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń metabolicznych i hemostatycznych.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkankowa, insulinooporność, koagulopatia, kontrola glikemii, kwasica, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość na składniki, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, oczyszczony olej sojowy, omega-3-kwasy triglicerydów, płytki krwi, posocznica, śpiączka, stan zapalny, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 320 mg + 25 mg

Co-Valsacor, zawierający walsartan 320 mg i hydrochlorotiazyd 25 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, wynikających zarówno z działania obu składników, jak i ich monoterapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia), odwodnienie, niedociśnienie, zmęczenie, bóle mięśni oraz zaburzenia widzenia i słuchu. Rzadziej występują objawy takie jak parestezje, szum uszny, kaszel, bóle stawów, a także poważniejsze reakcje, w tym niekardiogenny obrzęk płuc, zaburzenia czynności nerek oraz zmiany parametrów laboratoryjnych (np. wzrost stężenia kwasu moczowego, bilirubiny, kreatyniny). Walsartan i hydrochlorotiazyd mogą również wywoływać reakcje alergiczne, agranulocytozę, małopłytkowość oraz zaburzenia metaboliczne, w tym nasilenie hiperlipidemii i hiperglikemii.
agranulocytoza, ARDS, ból stawów, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan hydrochlorotiazyd, zaburzenia czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 50 mg + 12,5 mg

Leczenie skojarzone losartanem potasowym z hydrochlorotiazydem wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. W badaniach klinicznych jedynym działaniem niepożądanym o częstości ≥1% w porównaniu z placebo były zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą m.in. ból głowy, kaszel, zaburzenia czynności nerek, osłabienie, zmęczenie, bóle mięśni i zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka). Zgłaszano także hiperkaliemię, niewielkie zmniejszenie hematokrytu i hemoglobiny oraz rzadkie przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy stopnia II, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, dławica piersiowa, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jadłowstręt, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra jaskra z zamkniętym kątem, ostra krótkowzroczność, parestezja, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Henocha-Schönleina, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie dróg moczowych, zapalenie krtani, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przeciwwskazania stosowania

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) w emulsji Lipofundin MCT/LCT 20% występują w stężeniu 100 g/1000 ml, stanowiąc połowę lipidów preparatu (łącznie 200 g/1000 ml). Preparat dostarcza 1935 kcal/litr (8095 kJ) oraz zawiera niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48,0-58,0 g/1000 ml) i α-linolenowy (5,0-11,0 g/1000 ml). Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki (np. białka jaja, soja, orzeszki ziemne), ciężką hiperlipemię, zaburzenia krzepnięcia, ciężką niewydolność wątroby i nerek, ostrą chorobę zakrzepową, zator tłuszczowy oraz kwasicę metaboliczną. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany w niestabilnych stanach hemodynamicznych, metabolicznych, ostrym zawale mięśnia sercowego, udarze, niewyrównanych zaburzeniach elektrolitowych i równowagi płynowej, niewyrównanej niewydolności serca oraz ostrym obrzęku płuc. Osmolarność emulsji wynosi 380 mOsm/l, a pH 6,0-8,5, co wymaga ostrożności przy szybkim podaniu lub dużych objętościach.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciała ketonowe, dysfunkcja wielonarządowa, emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hiperlipemia, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, MCT, nadwrażliwość, niestabilny stan układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, ostra choroba zakrzepowa, posocznica, profil lipidowy, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 160 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka zawiera walsartan (160 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), które wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię (≥1/10 pacjentów) indukowaną przez hydrochlorotiazyd, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca. Inne częste zaburzenia metaboliczne to hiponatremia i hipomagnezemia. Walsartan może przeciwdziałać hipokaliemii, ale jednocześnie wywoływać hiperkaliemię. Zarówno walsartan, jak i hydrochlorotiazyd mogą powodować zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek, serca lub marskością wątroby. Niedociśnienie jest niezbyt częstym działaniem niepożądanym skojarzenia, natomiast niedociśnienie ortostatyczne występuje często przy stosowaniu samego hydrochlorotiazydu. Rzadko obserwuje się zaburzenia rytmu serca oraz bardzo rzadko niewydolność oddechową, w tym ARDS.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, aplazja szpiku kostnego, ARDS, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc niekardiogenny, pancreatitis, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skórny, trombocytopenia, walsartan z hydrochlorotiazydem, zapalenie naczyń, zasadowica hipochloremiczna, zawroty błędnikowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 12,5 mg

Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (320 mg + 12,5 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wynikają zarówno z działania skojarzonego obu substancji, jak i z ich monoterapii. Do najczęstszych należą zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz hiperurykemia, które wymagają regularnego monitorowania. Niezbyt często obserwuje się odwodnienie, niedociśnienie, parestezje, bóle mięśniowe, zmęczenie oraz zaburzenia widzenia i słuchu. Rzadkie, ale istotne klinicznie działania obejmują ciężkie reakcje hematologiczne (agranulocytoza, anemia hemolityczna, niewydolność szpiku), poważne reakcje skórne (martwicze zapalenie naczyń, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), ostre zaburzenia nerek, obrzęk płuc oraz jaskrę ostrą zamkniętego kąta. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie parametrów biochemicznych (elektrolity, kreatynina, mocznik, enzymy wątrobowe, bilirubina), morfologii krwi oraz ciśnienia tętniczego, w tym w pozycji stojącej, aby ocenić ryzyko hipotonii ortostatycznej.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia, jaskra ostra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, parestezja, plamica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, toczeń rumieniowaty skóry, walsartan z hydrochlorotiazydem, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon substancji czynnych
Kwas eikozapentaenowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas eikozapentaenowy (EPA), należący do kwasów tłuszczowych omega-3, jest stosowany w różnych preparatach leczniczych, jednak jego podawanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na EPA lub inne składniki preparatu (np. białko ryb, jaja, soję, orzeszki ziemne), ciężką hiperlipidemię z poziomem triglicerydów >1000 mg/dl (11,4 mmol/l), ciężkie zaburzenia krzepnięcia (wrodzone lub nabyte koagulopatie, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zatorowość tłuszczową), a także ciężką niewydolność wątroby (w tym cholestazę wewnątrzwątrobową) i nerek bez leczenia nerkozastępczego. Preparaty w postaci emulsji do infuzji (Lipidem, Omegaven) dodatkowo nie powinny być stosowane u pacjentów z kwasicą metaboliczną, niestabilnymi zaburzeniami metabolicznymi (niewyrównana cukrzyca, ciężka posocznica, śpiączka o nieznanym pochodzeniu) oraz w stanach zagrożenia życia, takich jak wstrząs, ostra faza zawału mięśnia sercowego, niedawno przebyty udar mózgu, ostry obrzęk płuc czy niewyrównana niewydolność serca.
Specyficzne przeciwwskazania dotyczą także preparatów zawierających EPA w żywieniu pozajelitowym, gdzie dodatkowo należy unikać ich stosowania przy hipokaliemii, przewodnieniu, odwodnieniu hipotonicznym oraz innych zaburzeniach równowagi wodno-elektrolitowej. Preparat Tran Hasco, zawierający 35-80 mg EPA na kapsułkę oraz 30-125 j.m. witaminy D, jest przeciwwskazany u pacjentów z hiperkalcemią i kamicą nerkową. Ze względu na ograniczone dane bezpieczeństwa, preparaty takie jak Omegaven nie powinny być podawane wcześniakom, noworodkom, niemowlętom i dzieciom. Decyzja o zastosowaniu EPA powinna być oparta na dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualne przeciwwskazania i stan kliniczny pacjenta.
alergia na ryby, alergia na soję, cholestaza wewnątrzwątrobowa, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent sercowo-naczyniowy, kamica nerkowa, koagulopatia, krzepnięcie krwi, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwasica, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, śpiączka, triglicerydy w surowicy, uczulenie na białko jaja, uczulenie na orzeszki ziemne, udar mózgu, wstrząs, zaburzenia metaboliczne, zator, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Przeciwwskazania stosowania

Nadwrażliwość na chlorek wapnia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających tę substancję, ze względu na ryzyko poważnych reakcji alergicznych. Hiperkalcemia jest jednym z głównych przeciwwskazań, gdyż podanie chlorku wapnia może nasilić stan hiperkalcemii i prowadzić do powikłań. Przykładowo, roztwory do dializy otrzewnowej zawierające wapń w stężeniu 1,75 mmol/l (np. Balance 1,5%/2,3%) nie powinny być stosowane u pacjentów ze znaczną hiperkalcemią. Paradoksalnie, znaczna hipokalcemia również może wykluczać stosowanie roztworów o niskim stężeniu wapnia (np. 1,25 mmol/l), które nie pokrywają zapotrzebowania organizmu. Ponadto, przeciwwskazaniem są zaburzenia elektrolitowe, kwasica mleczanowa, ciężka niewydolność serca (zwłaszcza zastoinowa i niewyrównana), niewydolność nerek i wątroby, a także stany niestabilne klinicznie, takie jak wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego czy ciężka posocznica.
bezmocz, ceftriakson, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializa otrzewnowa, dializoterapia, glikozydy naparstnicy, hemodializa, hemofiltracja, hemostaza, hiperkalcemia, hiperwolemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, niedotlenienie komórkowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, skąpomocz, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, stan zakrzepowo-zatorowy, stężenie wapnia w surowicy, udar, wodobrzusze, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Aurovitas 12,5 mg

Hydrochlorothiazide Aurovitas, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi, a także hiperurykemię, hipomagnezemię i hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej. Ponadto, rzadko obserwuje się małopłytkowość, depresję szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczną, leukopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Długotrwałe stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowego raka skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, z zależnością od dawki kumulacyjnej. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz pokrzywka i reakcje skórne.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, depresja szpiku kostnego, diuretyk tiazydowy, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, impotencja, jaskra z zamknięciem kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra krótkowzroczność, ostre zaburzenie czynności nerek, parestezje, płukanie żołądka, pokrzywka, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, równowaga wodno-elektrolitowa, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipokaliemiczna, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, wysięk do naczyniówki, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Glicyna – Przeciwwskazania stosowania

Glicyna, aminokwas endogenny stosowany głównie w roztworach do żywienia pozajelitowego, posiada szereg przeciwwskazań klinicznych, które należy uwzględnić w praktyce lekarskiej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na glicynę lub inne składniki preparatu, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych o różnym nasileniu. Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zwłaszcza hiperglicynemia nieketotyczna, stanowią istotne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko toksycznej kumulacji glicyny. Ponadto, ciężka niewydolność wątroby (w tym cholestaza wewnątrzwątrobowa) oraz niewydolność nerek bez możliwości terapii nerkozastępczej mogą prowadzić do upośledzonego metabolizmu i eliminacji glicyny, co zwiększa ryzyko jej toksyczności. Niewyrównana niewydolność serca, niestabilny stan krążeniowy, kwasica metaboliczna, ciężka hiperglikemia (oporna na dawki insuliny do 6 j./h) oraz zaburzenia elektrolitowe (hiper- i hiponatremia, hiperkaliemia, podwyższone stężenia sodu, potasu i magnezu) również wykluczają stosowanie preparatów zawierających glicynę.
aminokwas endogenny, cholestaza wewnątrzwątrobowa, glukoneogeneza, hemodializa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoksja, hiponatremia, kwasica metaboliczna, niedotlenienie komórkowe, niestabilny stan krążeniowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, preparaty z glicyną, przewodnienie, roztwory do żywienia pozajelitowego, terapia nerkozastępcza, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valtap HCT 320 mg + 12,5 mg

Valtap HCT to preparat zawierający walsartan (320 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg) w formie tabletek powlekanych, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane z hydrochlorotiazydem to hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia (często), hipomagnezemia, hiperurykemia oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak pogorszenie kontroli glikemii i wzrost stężenia lipidów. Inne zgłaszane objawy to m.in. odwodnienie (niezbyt często), zawroty głowy (bardzo rzadko), niedociśnienie (niezbyt często), zaburzenia czynności nerek i zwiększenie stężenia kwasu moczowego, bilirubiny i kreatyniny w surowicy (częstość nieznana). Walsartan i hydrochlorotiazyd mogą wywoływać także reakcje alergiczne, neutropenię, obrzęk naczynioruchowy oraz zmiany skórne o różnym charakterze.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, biegunka, ból mięśni, ból stawów, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc niekardiogenny, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, szum uszny, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 160 mg + 12,5 mg

Co-Valsacor to preparat zawierający 160 mg walsartanu oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w terapii skojarzonej. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno reakcje charakterystyczne dla obu substancji, jak i te obserwowane w monoterapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także odwodnienie, parestezje, niewyraźne widzenie, szum uszny, niedociśnienie, kaszel, ból mięśni i zmęczenie (niezbyt często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, reakcje alergiczne, zaburzenia czynności nerek, a także poważne reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Monitorowanie elektrolitów, funkcji nerek oraz parametrów metabolicznych jest kluczowe podczas terapii.
agranulocytoza, azot mocznikowy, bilirubina, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, diuretyk tiazydowy, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jaskra zamkniętego kąta, kurcz mięśni, kwas moczowy, leukopenia, lipidy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, monoterapia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, produkt leczniczy złożony, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy błędnikowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka