niedotlenienie komórkowe

Niedotlenienie komórkowe, znane również jako hipoksja, to stan niedoboru tlenu w tkankach organizmu, prowadzący do zaburzenia funkcjonowania komórek. W warunkach fizjologicznych tlen jest niezbędny do prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych, a szczególnie do wytwarzania energii w postaci ATP w mitochondriach poprzez fosforylację oksydacyjną.

Etiologia niedotlenienia komórkowego może być różnorodna i obejmuje m.in. zaburzenia układu oddechowego (np. niewydolność oddechowa, POChP), zaburzenia układu krążenia (np. niewydolność serca, wstrząs), niedokrwistość, zatrucie tlenkiem węgla, a także inne stany, jak np. sepsa czy długotrwała hipotermia. Niedotlenienie może mieć charakter miejscowy (ograniczony do określonego obszaru) lub uogólniony (ogólnoustrojowy).

Konsekwencją hipoksji komórkowej jest przełączenie metabolizmu na szlak beztlenowy, prowadzący do produkcji kwasu mlekowego i rozwoju kwasicy metabolicznej. W zależności od stopnia i czasu trwania niedotlenienia, może dojść do odwracalnych zaburzeń funkcji komórek lub nieodwracalnych uszkodzeń, a nawet śmierci komórkowej. Szczególnie wrażliwe na niedotlenienie są komórki mózgu, serca, nerek i wątroby.

Diagnostyka niedotlenienia komórkowego opiera się na ocenie parametrów gazometrycznych krwi tętniczej (pO2, sO2), oznaczeniu stężenia mleczanów oraz innych wskaźników biochemicznych. W leczeniu kluczowe jest usunięcie przyczyny niedotlenienia oraz poprawa dostarczania tlenu do tkanek poprzez tlenoterapię, optymalizację rzutu serca oraz korektę niedokrwistości.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl