acyduria metylomalonowa

Acyduria metylomalonowa (MMA) to rzadka, dziedziczna choroba metaboliczna spowodowana niedoborem enzymu metylomalonylo-CoA mutazy lub jej kofaktorów, prowadząca do gromadzenia kwasu metylomalonowego w organizmie. Występuje z częstością około 1:50 000 – 1:100 000 żywych urodzeń.

Patofizjologia MMA polega na zaburzeniu metabolizmu aminokwasów rozgałęzionych (waliny, izoleucyny, metioniny i treoniny), niektórych kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla oraz cholesterolu. Defekt enzymatyczny uniemożliwia prawidłową konwersję metylomalonylo-CoA do sukcynylo-CoA, co prowadzi do kumulacji toksycznych metabolitów.

Klinicznie MMA manifestuje się najczęściej w okresie noworodkowym lub wczesnoniemowlęcym jako encefalopatia metaboliczna z kwasicą metaboliczną, hipoglikemią, hiperamonemią, wymiotami i postępującym pogorszeniem stanu neurologicznego. W cięższych postaciach może prowadzić do śpiączki i zgonu. Późniejsze objawy obejmują opóźnienie rozwoju, zaburzenia neurologiczne, uszkodzenie nerek i zmiany w układzie sercowo-naczyniowym.

Diagnostyka opiera się na badaniu profilu kwasów organicznych w moczu metodą chromatografii gazowej/spektrometrii masowej, oznaczeniu poziomu kwasu metylomalonowego w surowicy oraz na badaniach enzymatycznych i molekularnych. W Polsce MMA jest objęta badaniami przesiewowymi noworodków.

Leczenie obejmuje dietę niskobiałkową z ograniczeniem aminokwasów prekursorowych, suplementację L-karnityną, antybiotykoterapię (w celu zmniejszenia produkcji propionianu przez florę jelitową) oraz w niektórych przypadkach podawanie witaminy B12 (hydroksykobalaminy). W ciężkich przypadkach może być konieczne przeszczepienie wątroby lub przeszczepienie wątroby i nerek.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl