acyduria metylomalonowa
Acyduria metylomalonowa (MMA) to rzadka, dziedziczna choroba metaboliczna spowodowana niedoborem enzymu metylomalonylo-CoA mutazy lub jej kofaktorów, prowadząca do gromadzenia kwasu metylomalonowego w organizmie. Występuje z częstością około 1:50 000 – 1:100 000 żywych urodzeń.
Patofizjologia MMA polega na zaburzeniu metabolizmu aminokwasów rozgałęzionych (waliny, izoleucyny, metioniny i treoniny), niektórych kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla oraz cholesterolu. Defekt enzymatyczny uniemożliwia prawidłową konwersję metylomalonylo-CoA do sukcynylo-CoA, co prowadzi do kumulacji toksycznych metabolitów.
Klinicznie MMA manifestuje się najczęściej w okresie noworodkowym lub wczesnoniemowlęcym jako encefalopatia metaboliczna z kwasicą metaboliczną, hipoglikemią, hiperamonemią, wymiotami i postępującym pogorszeniem stanu neurologicznego. W cięższych postaciach może prowadzić do śpiączki i zgonu. Późniejsze objawy obejmują opóźnienie rozwoju, zaburzenia neurologiczne, uszkodzenie nerek i zmiany w układzie sercowo-naczyniowym.
Diagnostyka opiera się na badaniu profilu kwasów organicznych w moczu metodą chromatografii gazowej/spektrometrii masowej, oznaczeniu poziomu kwasu metylomalonowego w surowicy oraz na badaniach enzymatycznych i molekularnych. W Polsce MMA jest objęta badaniami przesiewowymi noworodków.
Leczenie obejmuje dietę niskobiałkową z ograniczeniem aminokwasów prekursorowych, suplementację L-karnityną, antybiotykoterapię (w celu zmniejszenia produkcji propionianu przez florę jelitową) oraz w niektórych przypadkach podawanie witaminy B12 (hydroksykobalaminy). W ciężkich przypadkach może być konieczne przeszczepienie wątroby lub przeszczepienie wątroby i nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Piwmecylina – Przeciwwskazania stosowania
Piwmecylina w postaci chlorowodorku piwmecylinamu, dostępna m.in. w preparacie X-Systo w dawce 400 mg tabletek powlekanych, posiada istotne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed wdrożeniem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także nadwrażliwość krzyżowa w obrębie antybiotyków beta-laktamowych, w tym penicylin (np. amoksycylina, ampicylina) i cefalosporyn (np. cefuroksym, ceftriakson). U pacjentów z historią reakcji alergicznych na te grupy leków istnieje ryzyko poważnych reakcji nadwrażliwości, włącznie z anafilaksją. Ponadto, schorzenia upośledzające pasaż przełykowy, takie jak stenoza przełyku, achalazja, uchyłki, nowotwory czy zaburzenia motoryki przełyku, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania tabletek piwmecyliny ze względu na ryzyko zalegania leku i powikłań miejscowych, w tym owrzodzeń czy perforacji.
achalazja, acyduria metylomalonowa, amoksycylina, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, ceftriakson, cefuroksym, chlorowodorek piwmecylinamu, defekt transportera karnityny, dysfagia, kwasica propionowa, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór karnityny, nowotwór przełyku, penicylina, perforacja, piwmecylina, przeciwwskazanie, reakcja anafilaktyczna, stenoza przełyku, uchyłek przełyku, zaburzenie motoryki przełyku