aminokwasy
Aminokwasy to organiczne związki chemiczne, które stanowią podstawowe elementy budulcowe białek. Każdy aminokwas składa się z centralnego atomu węgla, do którego przyłączone są: grupa aminowa (-NH₂), grupa karboksylowa (-COOH), atom wodoru oraz łańcuch boczny (grupa R), który jest specyficzny dla każdego aminokwasu i determinuje jego właściwości.
W medycynie wyróżnia się 20 podstawowych aminokwasów, które są kodowane przez DNA i wykorzystywane do syntezy białek. Dzielą się one na egzogenne (niezbędne), których organizm nie potrafi syntetyzować samodzielnie i muszą być dostarczane z pożywieniem (np. lizyna, metionina, tryptofan), oraz endogenne, które organizm może wytwarzać we własnym zakresie (np. alanina, kwas glutaminowy).
Zaburzenia metabolizmu aminokwasów mogą prowadzić do szeregu chorób genetycznych, takich jak fenyloketonuria (zaburzenie metabolizmu fenyloalaniny), choroba syropu klonowego (zaburzenie metabolizmu aminokwasów rozgałęzionych) czy homocystynuria (zaburzenie metabolizmu metioniny). Diagnostyka tych zaburzeń opiera się na badaniach biochemicznych, w tym chromatografii aminokwasów w osoczu i moczu.
Aminokwasy odgrywają również istotną rolę w suplementacji medycznej, szczególnie w żywieniu pozajelitowym, leczeniu chorób wątroby, nerek oraz w medycynie sportowej. Profil aminokwasowy jest ważnym parametrem oceny stanu odżywienia pacjenta i może być wykorzystywany w monitorowaniu różnych stanów chorobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji zawierający pełny profil aminokwasów (114 g/l) o wysokiej osmolalności 1130 mOsm/kg wody, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak rzadko nudności, przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (transaminaz), reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym anafilaksja, oraz zakrzepowe zapalenie żył, szczególnie przy podawaniu do żył obwodowych. Wzrost enzymów wątrobowych może mieć etiologię związaną z chorobą podstawową lub składem terapii, dlatego zaleca się regularne monitorowanie parametrów wątrobowych. Nudności można ograniczyć poprzez modyfikację szybkości wlewu, a reakcje alergiczne wymagają natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia objawowego.
aminokwasy, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, Intralipid, monitorowanie działań niepożądanych, nudność, osmolalność, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór hipertoniczny, śródbłonek naczyniowy, transaminaza, wymioty, zakrzep, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clinimix N9G15E –
Clinimix N9G15E to dwukomorowy roztwór do infuzji zawierający aminokwasy z elektrolitami oraz glukozę z wapniem, przeznaczony do żywienia pozajelitowego. Dawkowanie wymaga indywidualizacji, uwzględniając masę ciała, stan kliniczny i metaboliczny pacjenta. U dorosłych zapotrzebowanie na azot wynosi 0,16-0,32 g/kg mc./dobę (1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę), a zapotrzebowanie energetyczne 25-40 kcal/kg mc./dobę. Maksymalna szybkość wlewu to 3 ml/kg mc./godz. (180-210 ml/godz. dla 60-70 kg), a maksymalna dawka dobowa 40 ml/kg mc. (2400-2800 ml). Produkt nie zawiera cysteiny i tauryny, dlatego nie jest zalecany dla niemowląt poniżej 2 lat, wcześniaków i noworodków, u których te aminokwasy są warunkowo niezbędne.
aminokwasy, cysteina i tauryna, dawka dobowa, hipoglikemia, katabolizm, osmolarność, pierwiastki śladowe, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór do infuzji, roztwór glukozy z wapniem, suplementacja, szybkość wlewu, terapia płynami dożylnymi, wcześniak, zapotrzebowanie energetyczne, zapotrzebowanie na azot, zapotrzebowanie na płyny, żyła główna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pediaven NN2 –
Produkt leczniczy Pediaven NN2, roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest jednoznacznie określone w Charakterystyce Produktu Leczniczego jako „Nie dotyczy”. Pediaven NN2 jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych pod nadzorem personelu medycznego, zawiera aminokwasy (4,25 g/250 ml), glukozę (25 g/250 ml), elektrolity oraz pierwiastki śladowe, a jego osmolarność wynosi około 790 mOsm/l przy pH 4,8-5,5. Składniki preparatu nie wykazują działania psychoaktywnego ani wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjenta, a sam produkt jest elementem żywienia pozajelitowego stosowanego u pacjentów hospitalizowanych, którzy z uwagi na stan kliniczny zazwyczaj nie prowadzą pojazdów.
- Leksykon substancji czynnych
Miedzi siarczan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparat Pediaven NN1 jest roztworem do infuzji stosowanym w żywieniu pozajelitowym, zawierającym miedzi siarczan pięciowodny w ilości 0,23 mg na 250 ml roztworu (co odpowiada 57,5 µg czystej miedzi) oraz 0,92 mg na 1000 ml roztworu (230 µg czystej miedzi). Po zmieszaniu roztwór charakteryzuje się osmolarnością około 715 mOsm/l oraz pH w zakresie 4,8-5,5. Pediaven NN1 dostarcza również glukozę (25 g/250 ml, 100 g/1000 ml), aminokwasy (3,75 g/250 ml, 15 g/1000 ml) oraz azot całkowity (0,54 g/250 ml, 2,14 g/1000 ml), zapewniając odpowiednią podaż składników odżywczych i energii (115 kcal/250 ml, 460 kcal/1000 ml). W Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) sekcja dotycząca wpływu na płodność, ciążę i laktację jest oznaczona jako „Nie dotyczy”, co wynika z profilu produktu i jego zastosowania w żywieniu pozajelitowym.
aminokwasy, azot całkowity, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, dwukomorowy worek, energia całkowita, karmienie piersią, miedzi siarczan pięciowodny, osmolarność, Pediaven NN1, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, składniki odżywcze, stosunek korzyści do ryzyka, wpływ na płodność, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Asparaginian – Właściwości farmakokinetyczne
L-ornityny L-asparaginian, podawany doustnie (OptiHepan, Ornispar) lub dożylnie (Hepa-Merz), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i natychmiastową dysocjacją do ornityny oraz kwasu asparaginowego. Oba aminokwasy wykazują zbliżony okres półtrwania w fazie eliminacji wynoszący 0,3-0,4 godziny, co świadczy o szybkim metabolizmie i eliminacji. Kwas asparaginowy jest częściowo wydalany z moczem w postaci niezmienionej, co wskazuje na nerkowy mechanizm eliminacji. Biodostępność preparatu jest wysoka, a parametry farmakokinetyczne pozostają zbliżone niezależnie od drogi podania, choć czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego może się różnić.
aminokwasy, asparaginian, badanie kliniczne, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, dystrybucja leku, eliminacja nerkowa, faza eliminacji, forma doustna, L-ornityny L-asparaginian, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, przewód pokarmowy, roztwór do infuzji, stężenie maksymalne, wydalanie z moczem, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Multimel N7-1000E –
Dawkowanie preparatu Multimel N7-1000E ustala się indywidualnie, uwzględniając wydatkowanie energetyczne, stan kliniczny, masę ciała oraz zdolność metabolizowania składników. Przeciętne zapotrzebowanie na azot u dorosłych wynosi 0,16-0,35 g/kg mc./dobę (1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę), a energetyczne 20-40 kcal/kg mc./dobę. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 33 ml/kg mc. (1,32 g aminokwasów, 5,28 g glukozy, 1,32 g tłuszczów, 1,06 mmol sodu i 0,79 mmol potasu/kg mc.), co dla pacjenta 70 kg odpowiada 2310 ml emulsji. U dzieci i młodzieży dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i stanu nawodnienia, z maksymalnymi dawkami aminokwasów do 2,5 g/kg mc./dobę (2-11 lat) i 2 g/kg mc./dobę (12-18 lat), glukozy do 8,6 g/kg mc./dobę (2-11 lat) i 5,8 g/kg mc./dobę (12-18 lat), oraz wartości energetycznej do 75 kcal/kg mc./dobę (2-11 lat) i 55 kcal/kg mc./dobę (12-18 lat). Ograniczenia dawkowania wynikają ze stężenia magnezu (2-11 lat) i glukozy (12-18 lat).
aminokwasy, dawkowanie pediatryczne, emulsja do infuzji, katabolizm, leczenie żywieniowe, osmolarność, stan kliniczny pacjenta, stan nawodnienia, suplementacja, szybkość wlewu, tłuszcze, wartość energetyczna, wydatek energetyczny, wysoka osmolarność, zapotrzebowanie na azot, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Cystyna – Interakcje
Produkt Vamin 14 Electrolyte-Free zawiera L-cysteinę (+ L-cystynę) w dawce 420 mg na 1000 ml roztworu do infuzji, o pH 5,6 i osmolalności 810 mOsm/kg wody. Całkowita zawartość aminokwasów wynosi 85 g/l, w tym 38,7 g aminokwasów niezbędnych, takich jak cysteina i tyrozyna. Charakterystyka produktu leczniczego nie wskazuje na udokumentowane interakcje L-cysteiny/cystyny z innymi lekami ani z alkoholem, co jest istotne w kontekście stosowania tego roztworu w warunkach klinicznych. Produkt nie zawiera elektrolitów, co może mieć znaczenie przy ocenie potencjalnych interakcji farmakologicznych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Multimel N6-900E
Multimel N6-900E to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, dostarczająca aminokwasy, glukozę i tłuszcze. Działania niepożądane mogą wynikać z nieprawidłowego stosowania, zwłaszcza przedawkowania lub zbyt szybkiego wlewu. Wczesne objawy reakcji alergicznych, takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka czy duszności, wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniach klinicznych obejmujących 286 pacjentów, w tym osoby po operacjach przewodu pokarmowego i z różnymi schorzeniami, odnotowano działania niepożądane o różnej częstości, m.in. reakcje alergiczne, skurcz oskrzeli, zespół przeciążenia tłuszczami, biegunka, nudności, wymioty, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz miejscowe reakcje w miejscu infuzji (obrzęk, ból, wybroczyny, pęcherze). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest nieznana lub niezbyt częsta.
aminokwasy, azotemia, badanie kliniczne, bilirubina, cholestaza, dreszcze, duszność, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, glukoza i tłuszcze, hepatomegalia, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadwrażliwość, niedokrwistość, niewydolność płucna, powikłania pozabiegowe, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenie czynności nerek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N9E
OLIMEL N9E to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową (80% oleju z oliwek, 20% oleju sojowego) oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami. Dostępna jest w trzech pojemnościach: 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, zawierających odpowiednio 110 g, 165 g i 220 g glukozy; 40 g, 60 g i 80 g tłuszczów; oraz 56,9 g, 85,4 g i 113,9 g aminokwasów. Profil aminokwasowy obejmuje m.in. alaninę, argininę, lizynę, metioninę i tryptofan, a elektrolity takie jak sód (35-70 mmol), potas (30-60 mmol), magnez (4-8 mmol), wapń (3,5-7 mmol) i fosforany (15-30 mmol) są obecne w zrównoważonych ilościach. Produkt charakteryzuje się pH 6,4, osmolarnością 1310 mOsm/l oraz wartością energetyczną od 1070 do 2140 kcal w zależności od objętości, z tłuszczami stanowiącymi 37% całkowitej kaloryczności i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 52/48.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy z jaja kurzego, glukoza jednowodna, infuzja dożylna, kopolimery poliolefiniczne, kwas octowy lodowaty, kwas solny, magnezu chlorek, niezbędne kwasy tłuszczowe, octan lizyny, octan polietylenowinylu, oczyszczony olej sojowy, oczyszczony olej z oliwek, osmolarność, potasu chlorek, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy z wapniem, sodu glicerofosforan, sodu octan trójwodny, wapnia chlorek, wartość energetyczna, wartość odżywcza, węglowodany, woda do wstrzykiwań, wytrącenie osadu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nutriflex Peri –
Nutriflex Peri to dwukomorowy roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 2 roku życia z łagodnym lub umiarkowanym katabolizmem. Preparat dostarcza zbilansowane aminokwasy (40 g/1000 ml, 80 g/2000 ml), glukozę (80 g/1000 ml, 160 g/2000 ml) oraz elektrolity (np. sód 27 mmol/1000 ml, potas 15 mmol/1000 ml), zapewniając odpowiednią podaż energii: 480 kcal/1000 ml (2008 kJ) lub 960 kcal/2000 ml (4017 kJ). Ze względu na osmolarność teoretyczną 900 mOsm/l preparat jest hipertoniczny, co wymaga odpowiedniego doboru dostępu naczyniowego. Wskazania obejmują sytuacje, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a pacjent wymaga suplementacji aminokwasów, glukozy, elektrolitów i płynów.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, dostęp naczyniowy, emulsja tłuszczowa, katabolizm, niedrożność przewodu pokarmowego, Nutriflex Peri, osmolarność, pierwiastki śladowe, przezskórna endoskopowa gastrostomia, wartość energetyczna, węglowodany, worek do infuzji, zaburzenia połykania, zawartość azotu, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal 15%
Aminoplasmal 15% to roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawierający kompleksową mieszaninę aminokwasów w stężeniu 150 g/l, co odpowiada 24,0 g/l azotu. Produkt jest wskazany dla pacjentów dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 roku życia, u których odżywianie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające, bądź gdy odżywianie dojelitowe jest przeciwwskazane. Roztwór charakteryzuje się wartością energetyczną 2505 kJ/l (600 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 1290 mOsm/l oraz pH w zakresie 5,7-6,3. Skład aminokwasowy został opracowany tak, aby dostarczać niezbędne aminokwasy egzogenne i endogenne w proporcjach odpowiadających zapotrzebowaniu metabolicznemu pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, fenyloalanina, glicyna, gospodarka wodno-elektrolitowa, histydyna, intubacja, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, osmolarność, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wchłanianie substancji odżywczych, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, żyły centralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Omegaflex peri –
Preparat Omegaflex peri, będący emulsją do infuzji dożylnej zawierającą aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową (w objętościach 1000 ml, 1250 ml, 1875 ml i 2500 ml), nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjentów, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych i obsługę maszyn. Składniki odżywcze preparatu, takie jak aminokwasy (izoleucyna, leucyna, lizyna), glukoza, tłuszcze (MCT, olej sojowy, omega-3) oraz elektrolity (Na, K, Mg, Ca, Zn), nie mają działania psychoaktywnego ani nie oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy w sposób zaburzający funkcje poznawcze i motoryczne. Z uwagi na fakt, że Omegaflex peri jest stosowany głównie u pacjentów hospitalizowanych lub wymagających intensywnej opieki medycznej, którzy z reguły nie prowadzą pojazdów, sam preparat nie stanowi przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.
aminokwasy, antybiotyk, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja olej w wodzie, emulsja tłuszczowa, funkcje poznawcze, glukoza, hiperglikemia, infuzja dożylna, izoleucyna, kwasica, kwasy omega-3, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek psychotropowy, olej sojowy, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, triglicerydy nasycone, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Clinimix N17G35E –
Produkt leczniczy CLINIMIX N17G35E, będący roztworem do infuzji zawierającym aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Bezpieczeństwo jego stosowania w tych populacjach nie zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, co nakłada obowiązek indywidualnej oceny stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnego ryzyka. W przypadku kobiet ciężarnych decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać aktualny stan kliniczny, etap ciąży oraz możliwe zagrożenia dla płodu, a także konieczność monitorowania zarówno matki, jak i płodu podczas terapii. Analogicznie, u kobiet karmiących piersią należy rozważyć wpływ terapii na dziecko oraz zasadność kontynuacji karmienia podczas podawania preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Kobalt – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat do żywienia pozajelitowego Pediaven G20 zawiera kobalt w postaci chlorku kobaltu sześciowodnego w ilości 0,61 mg na 1000 ml roztworu, co odpowiada 150 µg czystego kobaltu. Dawka ta odpowiada fizjologicznemu zapotrzebowaniu organizmu na ten mikroelement, który pełni istotną rolę jako składnik witaminy B12 (kobalaminy). W składzie preparatu znajdują się również inne mikroelementy, takie jak chrom (20 µg), miedź (255 µg), żelazo (500 µg), fluor (500 µg), jod (50 µg), mangan (100 µg), molibden (50 µg), selen (35 µg) oraz cynk (2000 µg), podawane w dawkach odpowiadających zapotrzebowaniu fizjologicznemu. Kobalt w dawce zawartej w Pediaven G20 nie wykazuje działania farmakologicznego ani wpływu na funkcje poznawcze, koordynację wzrokowo-ruchową czy czas reakcji, co jest istotne dla bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
aminokwasy, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek kobaltu sześciowodny, choroba podstawowa, chrom, cynk, fluor, funkcja poznawcza, infuzja dożylna, jod, kobalamina, koordynacja wzrokowo-ruchowa, mangan, miedź, mikroelement, molibden, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, selen, suplementacja mikroelementów, witamina B12, zapotrzebowanie fizjologiczne, zdolność psychomotoryczna, żelazo, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Revalid
Produkt leczniczy Revalid w postaci kapsułek twardych zawiera aminokwasy, witaminy z grupy B (tiamina, pirydoksyna), minerały (żelazo, cynk, miedź) oraz wyciągi roślinne, w tym wyciąg z kiełków pszenicy. Każda kapsułka zawiera 1 mg glutenu, co jest istotne dla pacjentów z celiakią, u których nawet niewielkie ilości glutenu mogą wywoływać reakcje niepożądane i nasilać objawy choroby trzewnej. Ponadto, kapsułka dostarcza 0,035 jednostek węglowodanowych oraz wartość kaloryczną 6,7 kJ (1,6 kcal), co wymaga uwzględnienia u pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza tych stosujących insulinoterapię lub leki doustne przeciwcukrzycowe, w celu odpowiedniego dostosowania diety i leczenia hipoglikemizującego.
aminokwasy, celiakia, choroba trzewna, cukrzyca, cystyna, dieta bezglutenowa, doustne leki przeciwcukrzycowe, drożdże piwne, gluten, insulinoterapia, lek przeciwgrzybiczny, leki hipoglikemizujące, metionina, minerały, pirydoksyna, suplement diety, tiamina, witaminy z grupy B, wyciąg z kiełków pszenicy - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Aminoplasmal Hepa 10% zawiera 2,5 g asparaginy jednowodnej na 1000 ml roztworu i jest stosowany w żywieniu pozajelitowym do uzupełniania aminokwasów i azotu. Dawkowanie wynosi 0,8–1,5 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę (8–15 ml/kg mc./dobę), co dla pacjenta o masie 70 kg odpowiada 560–1050 ml roztworu, zawierającego 1,4–2,6 g asparaginy. Maksymalna szybkość infuzji to 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (1 ml/kg mc./godz.), czyli około 1,17 ml/min. Preparat podaje się wyłącznie dożylnie do żyły centralnej ze względu na wysoką osmolarność (875 mOsm/l). Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane, a brak danych dla starszych dzieci i młodzieży uniemożliwia ustalenie dawkowania w tych grupach. Okres stosowania zależy od stanu klinicznego i przywrócenia równowagi aminokwasowej.
aktywność asparaginazy, aminokwasy, asparagina jednowodna, Erwinia chrysanthemi, funkcja nerek i wątroby, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leczenie przeciwnowotworowe, osmolarność, powierzchnia ciała, procesy kataboliczne, proszek do sporządzania roztworu, protokół terapeutyczny, roztwór do infuzji, schemat leczenia, sól fizjologiczna, stan odżywienia, terapia pediatryczna, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie domięśniowe, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Potasu jodek – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Jodek potasu jest obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego Pediaven NN1 oraz Peditrace w śladowych ilościach: 3,3 µg w 250 ml roztworu (0,01 mg/1000 ml) w Pediaven NN1 oraz 1 µg/ml (7,88 nmol/ml) w Peditrace. Ze względu na minimalne stężenia oraz sposób podawania dożylnie w warunkach kontrolowanych (zazwyczaj szpitalnych), nie stwierdza się istotnego wpływu jodku potasu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Informacja ta jest potwierdzona w sekcji 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego obu preparatów, gdzie zaznaczono, że ocena wpływu na te zdolności „Nie dotyczy”.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – ClinOleic 20% –
ClinOleic 20% to emulsja lipidowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 20 g mieszaniny olejów roślinnych (oczyszczony olej z oliwek i sojowy) na 100 ml, co dostarcza 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych oraz 2000 kcal/l (8,36 MJ/l). Preparat charakteryzuje się osmolarnością 270 mOsm/l, pH w zakresie 6-8 oraz gęstością 0,986. Fosfolipidy jajeczne, glicerol, sodu oleinian i wodorotlenek sodu pełnią funkcje emulgatorów i regulatorów pH, zapewniając stabilność emulsji. Produkt dostępny jest w workach o pojemnościach od 100 ml do 1000 ml, z okresem ważności 18 miesięcy, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, chroniony przed światłem i bez możliwości zamrażania. Szczególną ostrożność należy zachować u noworodków i dzieci poniżej 2 lat, chroniąc roztwór przed światłem podczas podawania.
aminokwasy, elektrolity, emulgator, emulsja do infuzji, fosfolipidy, fosfolipidy jajeczne, glicerol, nadtlenki, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność, pierwiastki śladowe, pochłaniacz tlenu, sodu oleinian, sodu wodorotlenek, terapia żywieniowa, warunki aseptyczne, węglowodany, woda do wstrzykiwań, zator powietrzny, zestaw do przetaczania, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Potas – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Potas, jako kluczowy elektrolit fizjologiczny, odgrywa istotną rolę w homeostazie elektrolitowej, funkcjonowaniu komórek oraz przewodnictwie nerwowo-mięśniowym. Dane przedkliniczne dotyczące różnych form potasu (chlorek potasu, wodoroasparaginian potasu, octan potasu, siarczan potasu) wskazują na niski profil toksyczności, z LD50 dla wodoroasparaginianu potasu wynoszącym 817 mg/kg (dożylnie u myszy) oraz powyżej 10 000 mg/kg (doustnie). Badania genotoksyczności, rakotwórczości i teratogenności nie wykazały istotnych zagrożeń, a toksyczność ostra i przewlekła jest minimalna. Produkty zawierające potas, stosowane m.in. w hemodializie, żywieniu pozajelitowym czy oczyszczaniu jelita, wykazują bezpieczeństwo oparte na doświadczeniu klinicznym i danych przedklinicznych, choć dla niektórych preparatów (np. Aspar Espefa Premium, Magnokal) brakuje pełnych danych przedklinicznych. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego, a dawki stosowane w terapii są znacznie niższe niż te wywołujące efekty toksyczne.
aminokwasy, chlorek potasu, dawka śmiertelna, embriotoksyczność, hemodializa, hiperkaliemia, homeostaza elektrolitowa, jodek potasu, karcinogenność, małopłytkowość, mutagenność, niewydolność nerek, octan potasu, pierwiastki śladowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, siarczan potasu, stłuszczenie wątroby, teratogenność, wodoroasparaginian potasu, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia oddechowe, zatrzymanie akcji serca, zmiany elektrokardiograficzne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminosteril N-Hepa 8% –
Aminosteril N-Hepa 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów oraz 12,90 g/l azotu całkowitego, przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Preparat podaje się dożylnie, zarówno do żyły centralnej, jak i obwodowej, jako składnik kompletnego żywienia pozajelitowego. Standardowa szybkość infuzji wynosi 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (0,08-0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.), co dla pacjenta o masie 70 kg odpowiada 70-87,5 ml/godz., a maksymalna szybkość infuzji to 1,25 ml/kg mc./godz. (87,5 ml/godz.). Maksymalna dawka dobowa to 1,5 g aminokwasów/kg mc. (18,75 ml/kg mc.), czyli około 1300 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu wynosi 1340 kJ/l (320 kcal/l), co należy uwzględnić w bilansie energetycznym pacjenta.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, badania biochemiczne, bilans energetyczny, droga dożylna, emulsja tłuszczowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja, kwasowość roztworu, osmolarność, roztwór do infuzji, roztwór węglowodanów, zaburzenia czynności wątroby, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Sodu fluorek – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fluorek sodu jest stosowany jako mikroelement w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven NN1 i Peditrace, podawanych w warunkach szpitalnych. W Pediaven NN1 zawartość fluorku sodu wynosi 44,2 μg na 250 ml roztworu (0,18 mg/1000 ml), co odpowiada 20,0 μg fluoru pierwiastkowego na 250 ml (80 μg/1000 ml). W Peditrace koncentrat zawiera 2 μg fluoru (3,00 μmol) na 1 ml. Ze względu na niskie dawki oraz sposób podania (infuzja dożylna), nie stwierdzono wpływu fluorku sodu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co potwierdza zapis w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkt 4.7) – „Nie dotyczy”.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000 E to lek w postaci emulsji do infuzji, dostarczany w trójkomorowych workach o pojemnościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Każdy worek zawiera 200 ml emulsji tłuszczowej (olej z oliwek i sojowy, łącznie 40 g tłuszczów na 1 litr), 400 ml roztworu aminokwasów (40 g aminokwasów na 1 litr) oraz 400 ml roztworu glukozy (160 g glukozy na 1 litr). Produkt dostarcza łącznie 1200 kcal energii, z czego 1040 kcal to wartość energetyczna niebiałkowa (640 kcal z glukozy i 400 kcal z tłuszczów). Elektrolity zawarte w 1 litrze to m.in. sód 32 mmol, potas 24 mmol, magnez 2,2 mmol, wapń 2 mmol oraz fosforany 10 mmol. Osmolarność gotowej emulsji wynosi 1450 mOsm/l, a pH około 6. Produkt wymaga zmieszania zawartości trzech komór przed podaniem, co zapewnia jednorodną emulsję do infuzji. Możliwe jest aseptyczne dodanie elektrolitów, fosforanów organicznych, pierwiastków śladowych i witamin, z zachowaniem stabilności fizykochemicznej i mikrobiologicznej mieszaniny.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfatydy jaja, fosforan wapnia, kopolimery poliolefinowe, lizyna chlorowodorek, niezgodność farmaceutyczna, octan polietylenowinylu, olej sojowy, osmolarność, pierwiastki śladowe, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sodu glicerofosforan, sól wapniowa ceftriaksonu, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ursoxyn 250 mg
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) charakteryzuje się wysokim, 60-80% wchłanianiem z przewodu pokarmowego, głównie w jelicie czczym i dystalnym odcinku jelita krętego, gdzie dominuje transport aktywny. Po absorpcji ulega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie jest sprzęgany z glicyną lub tauryną i wydzielany do dróg żółciowych. Stężenie UDCA w żółci osiąga stan stacjonarny po około 3 tygodniach terapii, nie przekraczając 60% całkowitego stężenia kwasów żółciowych. Biologiczny okres półtrwania wynosi 3,5-5,8 dni, co ma znaczenie przy planowaniu dawkowania. Po zakończeniu leczenia stężenie UDCA w żółci spada do 5-10% wartości stacjonarnej w ciągu tygodnia.
aminokwasy, choroby dróg żółciowych, drogi żółciowe, dyfuzja bierna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, flora bakteryjna jelita, jelito czcze, jelito kręte, krążenie ogólnoustrojowe, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas chenodeoksycholowy, kwas litocholowy, kwas siarkowy, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, okres półtrwania biologiczny, przewód pokarmowy, rozpuszczalność w wodzie, stan stacjonarny, transport aktywny, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, żółć - Leksykon leków
Skład i postać leku – Varilrix nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
VARILRIX to szczepionka przeciw ospie wietrznej, zawierająca żywy, atenuowany wirus szczepu Oka, w dawce 0,5 ml po rekonstytucji, zawierającej co najmniej 10³,³ PFU wirusa. Preparat jest dostarczany w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Proszek zawiera aminokwasy, laktozę bezwodną, sorbitol (6 mg/dawka) oraz mannitol, a rozpuszczalnik stanowi woda do wstrzykiwań. Szczepionka zawiera śladowe ilości neomycyny oraz 331 µg fenyloalaniny na dawkę. Przed podaniem należy dokonać rekonstytucji poprzez dodanie całego rozpuszczalnika do fiolki z proszkiem, a następnie ocenić preparat pod kątem obecności obcych cząstek i zmian fizycznych. VARILRIX nie powinien być mieszany z innymi produktami leczniczymi ze względu na brak badań zgodności.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multimel N6-900E
Preparat Multimel N6-900 E to kompleksowa emulsja do infuzji, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, dostępna w trójkomorowych workach o objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, przeznaczona do żywienia pozajelitowego. W skład emulsji tłuszczowej wchodzą oczyszczony olej z oliwek (ok. 80%) oraz olej sojowy (ok. 20%), a roztwór aminokwasów zawiera m.in. alaninę, argininę, glicynę, histydynę, izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę i fenyloalaninę. Preparat zawiera również elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki) oraz glukozę jako podstawowe źródło energii. Aktualne dane kliniczne dotyczące stosowania Multimel N6-900 E u kobiet w ciąży i karmiących piersią są niewystarczające, brak jest badań oceniających bezpieczeństwo poszczególnych składników, w tym przenikanie do mleka matki oraz wpływ na płód i noworodka.
- Leksykon substancji czynnych
Aminokwasy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparat Pediaven G15, stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawiera 15 g aminokwasów oraz 150 g glukozy w 1000 ml roztworu, dostarczając 660 kcal energii całkowitej (w tym 600 kcal energii pozabiałkowej). Zawiera również elektrolity (Na 30 mmol, K 25 mmol, Ca 6 mmol, Mg 4 mmol, Cl 39 mmol, P 8 mmol) oraz pierwiastki śladowe, takie jak żelazo (500 µg), cynk (2000 µg) i selen (35 µg). Roztwór o osmolarności około 1091 mOsm/l i pH 4,8–5,5 jest przeznaczony do infuzji po zmieszaniu dwóch komór (aminokwasy i glukoza). Brak jest danych klinicznych i badań na modelach zwierzęcych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Pediaven G15 u kobiet w ciąży i karmiących piersią, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza, uwzględniającej stan kliniczny pacjentki, etap ciąży lub laktacji oraz potencjalne zagrożenia wynikające z niedoborów białkowych i energetycznych.
aminokwasy, azot całkowity, elektrolity, energia całkowita, energia pozabiałkowa, glukoza, karmienie piersią, laktacja, niedobór białkowy, osmolarność, pierwiastki śladowe, płód, preparat aminokwasowy, przenikanie do mleka, roztwór do infuzji, toksyczność reprodukcyjna, właściwości fizykochemiczne, worek dwukomorowy, żywienie pozajelitowe