wchłanianie substancji odżywczych

Wchłanianie substancji odżywczych to złożony proces fizjologiczny zachodzący głównie w jelicie cienkim, podczas którego składniki pokarmowe są transportowane ze światła jelita do krwi lub limfy. Prawidłowa absorpcja wymaga odpowiedniego trawienia, funkcjonowania nabłonka jelitowego oraz sprawnego układu krążenia.

Węglowodany po rozłożeniu do monosacharydów są wchłaniane przez enterocyty za pomocą transporterów błonowych, takich jak SGLT1 (dla glukozy i galaktozy) oraz GLUT5 (dla fruktozy). Białka po degradacji do aminokwasów i peptydów są absorbowane przez układy transportowe specyficzne dla różnych aminokwasów. Tłuszcze po emulsyfikacji przez żółć i hydrolizie przez lipazy tworzą micele, które ułatwiają wchłanianie produktów trawienia lipidów przez błonę komórkową enterocytów.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) są wchłaniane wraz z lipidami, natomiast witaminy rozpuszczalne w wodzie transportowane są głównie przez mechanizmy aktywne lub dyfuzję wspomaganą. Składniki mineralne, takie jak żelazo, wapń czy cynk, mają swoje specyficzne mechanizmy absorpcji, często regulowane przez stan fizjologiczny organizmu.

Zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych mogą wynikać z chorób jelita cienkiego (np. celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna), niedoborów enzymatycznych (np. nietolerancja laktozy), zabiegów chirurgicznych (np. resekcja jelita) lub interakcji lekowych. Mogą prowadzić do niedożywienia, niedoborów witaminowych i mineralnych oraz innych powikłań metabolicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl