aminokwasy egzogenne
Aminokwasy egzogenne to aminokwasy niezbędne dla organizmu człowieka, których organizm nie potrafi samodzielnie syntetyzować w wystarczających ilościach i dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem. Do tej grupy należy dziewięć aminokwasów: fenyloalanina, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, treonina, tryptofan, walina oraz histydyna.
Aminokwasy egzogenne pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, w tym w syntezie białek, produkcji enzymów, hormonów i neurotransmiterów. Są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, procesów regeneracyjnych oraz rozwoju tkanki mięśniowej. Niedobór tych aminokwasów może prowadzić do zaburzeń wzrostu, osłabienia odporności, problemów neurologicznych oraz zaburzeń metabolicznych.
W praktyce klinicznej znajomość zapotrzebowania na aminokwasy egzogenne jest istotna w planowaniu diety dla pacjentów z różnymi schorzeniami, w tym chorobami metabolicznymi, w stanach niedożywienia, a także w żywieniu pozajelitowym i dojelitowym. Szczególne znaczenie ma bilansowanie aminokwasów w dietach wegetariańskich i wegańskich, gdzie konieczne jest łączenie różnych źródeł białka roślinnego dla zapewnienia pełnego profilu aminokwasowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji zawierający kompleks aminokwasów (100 g/l) oraz elektrolity, stosowany głównie w warunkach szpitalnych. Produkt charakteryzuje się brakiem wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, co wynika z jego dożylnej drogi podania oraz specyfiki terapeutycznej. Całkowita zawartość azotu wynosi 15,8 g/l, a wartość energetyczna preparatu to 1675 kJ/l (400 kcal/l). Skład aminokwasowy obejmuje m.in. izoleucynę (5,00 g/1000 ml), leucynę (8,90 g/1000 ml), lizynę (8,56 g/1000 ml), metioninę (4,40 g/1000 ml) oraz inne aminokwasy egzogenne i endogenne, a także elektrolity takie jak sodu octan trójwodny, potasu octan czy magnezu chlorek sześciowodny.
alanina, aminokwasy egzogenne, Aminoplasmal, arginina, elektrolity, fenyloalanina, glicyna, histydyna, intensywny nadzór medyczny, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, podanie dożylne, prolina, roztwór aminokwasów z elektrolitami, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość kaloryczna, zawartość azotu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nutriflex Peri –
Nutriflex Peri to dwukomorowy roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 2 roku życia z łagodnym lub umiarkowanym katabolizmem. Preparat dostarcza zbilansowane aminokwasy (40 g/1000 ml, 80 g/2000 ml), glukozę (80 g/1000 ml, 160 g/2000 ml) oraz elektrolity (np. sód 27 mmol/1000 ml, potas 15 mmol/1000 ml), zapewniając odpowiednią podaż energii: 480 kcal/1000 ml (2008 kJ) lub 960 kcal/2000 ml (4017 kJ). Ze względu na osmolarność teoretyczną 900 mOsm/l preparat jest hipertoniczny, co wymaga odpowiedniego doboru dostępu naczyniowego. Wskazania obejmują sytuacje, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a pacjent wymaga suplementacji aminokwasów, glukozy, elektrolitów i płynów.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, dostęp naczyniowy, emulsja tłuszczowa, katabolizm, niedrożność przewodu pokarmowego, Nutriflex Peri, osmolarność, pierwiastki śladowe, przezskórna endoskopowa gastrostomia, wartość energetyczna, węglowodany, worek do infuzji, zaburzenia połykania, zawartość azotu, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal 15%
Aminoplasmal 15% to roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawierający kompleksową mieszaninę aminokwasów w stężeniu 150 g/l, co odpowiada 24,0 g/l azotu. Produkt jest wskazany dla pacjentów dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 roku życia, u których odżywianie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające, bądź gdy odżywianie dojelitowe jest przeciwwskazane. Roztwór charakteryzuje się wartością energetyczną 2505 kJ/l (600 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 1290 mOsm/l oraz pH w zakresie 5,7-6,3. Skład aminokwasowy został opracowany tak, aby dostarczać niezbędne aminokwasy egzogenne i endogenne w proporcjach odpowiadających zapotrzebowaniu metabolicznemu pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, fenyloalanina, glicyna, gospodarka wodno-elektrolitowa, histydyna, intubacja, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, osmolarność, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wchłanianie substancji odżywczych, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, żyły centralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N7E
OLIMEL N7E to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego w postaci emulsji do infuzji, dostępny w opakowaniach o pojemności 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml. Po zmieszaniu trzech roztworów (glukozy 35%, aminokwasów 11,1% oraz emulsji tłuszczowej 20%) powstaje jednorodna emulsja o pH 6,4 i osmolarności 1360 mOsm/l. Preparat dostarcza odpowiednio 40 g, 60 g i 80 g tłuszczów (głównie olej z oliwek 80% i olej sojowy 20%), 44,3 g, 66,4 g i 88,6 g aminokwasów (azot: 7,0 g, 10,5 g, 14,0 g) oraz glukozę w ilościach 140 g, 210 g i 280 g (odpowiednio 154 g, 231 g i 308 g glukozy jednowodnej). Zawartość elektrolitów jest zbilansowana i wynosi m.in. 35-70 mmol sodu, 30-60 mmol potasu, 3,5-7,0 mmol wapnia i 15-30 mmol fosforanów, dostarczanych w formie soli takich jak sodu octan, potasu chlorek czy wapnia chlorek. Wartość energetyczna całkowita wynosi około 1140 kcal, 1710 kcal i 2270 kcal, z tłuszczami stanowiącymi 35% kalorii, a stosunek energii niebiałkowej do azotu wynosi 137 kcal/g.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja, fosforany nieorganiczne, fosforany organiczne, glicerofosforan sodu, glukoza jednowodna, kopolimery poliolefinowe, octan polietylenowinylu, octan sodu trójwodny, osad wapnia fosforanu, osmolarność, pierwiastki śladowe, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, warunki aseptyczne, wytrącanie osadu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminosteril N-Hepa 8% –
Aminosteril N-Hepa 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów oraz 12,90 g/l azotu całkowitego, przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Preparat podaje się dożylnie, zarówno do żyły centralnej, jak i obwodowej, jako składnik kompletnego żywienia pozajelitowego. Standardowa szybkość infuzji wynosi 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (0,08-0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.), co dla pacjenta o masie 70 kg odpowiada 70-87,5 ml/godz., a maksymalna szybkość infuzji to 1,25 ml/kg mc./godz. (87,5 ml/godz.). Maksymalna dawka dobowa to 1,5 g aminokwasów/kg mc. (18,75 ml/kg mc.), czyli około 1300 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu wynosi 1340 kJ/l (320 kcal/l), co należy uwzględnić w bilansie energetycznym pacjenta.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, badania biochemiczne, bilans energetyczny, droga dożylna, emulsja tłuszczowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja, kwasowość roztworu, osmolarność, roztwór do infuzji, roztwór węglowodanów, zaburzenia czynności wątroby, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
Produkt SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożona emulsja do infuzji zawierająca emulsję tłuszczową (SMOFlipid), roztwór aminokwasów oraz glukozę, zróżnicowaną pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych (MCT), oleju z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w omega-3, gdzie MCT wykazują najszybszy klirens, a olej z oliwek najniższy, co zapewnia optymalne tempo eliminacji lipidów. Aminokwasy podawane dożylnie (m.in. alanina, arginina, leucyna, lizyna) są metabolizowane w wątrobie lub wykorzystywane do syntezy białek, z dystrybucją bezpośrednio do krążenia ogólnego, różniącą się od drogi pokarmowej. Glukoza (42,8–214 g w zależności od opakowania) wykazuje farmakokinetykę podobną do glukozy pokarmowej, ulegając natychmiastowej dystrybucji i wykorzystaniu jako źródło energii lub magazynowaniu w formie glikogenu.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoza, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, krążenie ogólne, leucyna, lizyna, metionina, olej rybi, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, synteza białek, tauryna, treonina, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy o średniej długości łańcucha, tryptofan, tyrozyna, układ krążenia, walina, wartość energetyczna pozabiałkowa, węglowodany, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multimel N6-900E
Preparat Multimel N6-900 E to kompleksowa emulsja do infuzji, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, dostępna w trójkomorowych workach o objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, przeznaczona do żywienia pozajelitowego. W skład emulsji tłuszczowej wchodzą oczyszczony olej z oliwek (ok. 80%) oraz olej sojowy (ok. 20%), a roztwór aminokwasów zawiera m.in. alaninę, argininę, glicynę, histydynę, izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę i fenyloalaninę. Preparat zawiera również elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki) oraz glukozę jako podstawowe źródło energii. Aktualne dane kliniczne dotyczące stosowania Multimel N6-900 E u kobiet w ciąży i karmiących piersią są niewystarczające, brak jest badań oceniających bezpieczeństwo poszczególnych składników, w tym przenikanie do mleka matki oraz wpływ na płód i noworodka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminomix 1 Novum –
Aminomix 1 Novum to dwukomorowy roztwór do infuzji zawierający aminokwasy (m.in. izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, treoninę, tryptofan, walinę, argininę, histydynę, glicynę, serynę, tyrozynę, taurynę, alaninę i prolinę), glukozę oraz elektrolity (sód, potas, wapń, magnez, cynk), o wartości energetycznej 1000 kcal/l i zawartości azotu 8 g/l. Produkt stosowany jest w żywieniu pozajelitowym, jednak brak jest danych klinicznych dotyczących jego bezpieczeństwa u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także nie przeprowadzono badań przedklinicznych oceniających wpływ na reprodukcję i rozwój. W związku z tym nie zaleca się rutynowego stosowania Aminomix 1 Novum w tych grupach, a decyzja o jego podaniu powinna być podejmowana wyłącznie w sytuacjach klinicznej konieczności, po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Vaminolact –
Przedawkowanie roztworu do infuzji Vaminolact, zawierającego 65,3 g/l aminokwasów (w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych), może wystąpić przy podawaniu z szybkością przekraczającą zalecane wartości. Preparat zawiera 18 aminokwasów, m.in. cysteinę, histydynę i tyrozynę, o pH 5,2 i osmolalności 510 mOsm/kg wody. Kliniczne objawy przedawkowania obejmują wymioty, uderzenia gorąca oraz pocenie, które są wynikiem nadmiernej podaży aminokwasów i ich metabolitów. Wymioty stanowią jeden z pierwszych sygnałów nadmiernej infuzji, natomiast uderzenia gorąca i pocenie są reakcjami naczyniowymi i fizjologicznymi organizmu na toksyczne stężenia aminokwasów.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy niezbędne, mieszanina aminokwasów, monitorowanie pacjenta, nadmierne pocenie, osmolalność, parametry życiowe, pH leku, podaż leku, pompa infuzyjna, przedawkowanie leku, przerwanie infuzji, rozszerzenie naczyń krwionośnych, roztwór do infuzji, uderzenia gorąca, Vaminolact, właściwości fizykochemiczne, wymioty - Leksykon substancji czynnych
L-asparaginowy kwas – Właściwości farmakodynamiczne
L-asparaginowy kwas jest istotnym aminokwasem w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free oraz Vaminolact (kod ATC: B05BA01). W Vamin 18 Electrolyte-Free stężenie L-asparaginowego kwasu wynosi 3,4 g/1000 ml, a w Vaminolact 4,1 g/1000 ml. Preparaty te różnią się także całkowitą zawartością aminokwasów (114 g/l vs. 65,3 g/l), wartością energetyczną (1,9 MJ/l, czyli 460 kcal/l vs. 1,0 MJ/l, czyli 240 kcal/l), osmolalnością (1130 mOsm/kg wody vs. 510 mOsm/kg wody) oraz pH (5,6 vs. 5,2). Vaminolact jest skomponowany na wzór mleka kobiecego, co czyni go odpowiednim do żywienia pozajelitowego niemowląt i dzieci. L-asparaginowy kwas pełni funkcję odżywczą, dostarczając substratów do syntezy białek, bez specyficznych działań farmakodynamicznych poza tą rolą.
alanina, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, arginina, cysteina, glicyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, mleko kobiece, osmolalność, preparaty do żywienia pozajelitowego, profil aminokwasowy, roztwory do żywienia pozajelitowego, synteza białek, Vamin 18, węglowodany i tłuszcze, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven extra Nitrogen –
SmofKabiven extra Nitrogen to złożony preparat dożylny zawierający aminokwasy (65,5 g/1000 ml), glukozę (84,7 g/1000 ml), emulsję tłuszczową (28,9 g/1000 ml) oraz elektrolity w precyzyjnych proporcjach. Emulsja tłuszczowa składa się z triglicerydów długołańcuchowych (LCT, 8,7 g oleju sojowego), triglicerydów średniołańcuchowych (MCT, 8,7 g), oleju z oliwek (7,2 g) oraz oleju rybiego (4,3 g). Klirens MCT jest najszybszy, oleju z oliwek najniższy, a oleju rybiego podobny do LCT. Aminokwasy podawane dożylnie omijają wątrobę, co zwiększa ich biodostępność w krążeniu systemowym i wpływa na metabolizm białek. Glukoza podawana dożylnie jest natychmiast dostępna jako źródło energii, a elektrolity (np. sód 40,8 mmol, potas 30,5 mmol na 1000 ml) szybko wyrównują niedobory, co jest kluczowe w żywieniu pozajelitowym.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy i elektrolity, emulsja tłuszczowa, gospodarka białkowa, homeostaza organizmu, klirens, olej rybi, olej rybi omega-3, olej sojowy, olej z oliwek, olej z oliwek oczyszczony, osmolalność, osmolarność, pasaż wątrobowy, równowaga elektrolitowa, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pediaven NN1 –
Pediaven NN1, roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest jednoznacznie określone w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.7: „Nie dotyczy”). Preparat zawiera w 250 ml roztworu 25 g glukozy, 3,75 g aminokwasów (m.in. alanina, arginina, lizyna, metionina), elektrolity (wapń 2,35 mmol, sód 1,13 mmol, magnez 0,53 mmol, chlorki 1,25 mmol) oraz pierwiastki śladowe. Osmolarność wynosi około 715 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,8-5,5. Ze względu na sposób podawania (infuzja dożylna w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną) oraz stan kliniczny pacjentów, którzy zazwyczaj nie są zdolni do prowadzenia pojazdów, preparat nie wpływa na funkcje psychomotoryczne wymagane do takich czynności.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas białkowy, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, bilans azotowy, elektrolity, glukoza, infuzja dożylna, jon chlorkowy, kalorie pozabiałkowe, kwas asparaginowy, mikroelementy, osmolarność, pierwiastek śladowy, pierwiastki śladowe, preparat odżywczy, tauryna, tryptofan, tyrozyna, wartość energetyczna, worek do żywienia pozajelitowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do infuzji zawierający zrównoważoną mieszaninę 16 aminokwasów, przeznaczony do żywienia pozajelitowego niemowląt i dzieci. Preparat zawiera aminokwasy niezbędne (np. L-izoleucyna 8,00 g/l, L-leucyna 13,00 g/l, L-lizyna 8,51 g/l), warunkowo niezbędne (m.in. L-arginina 7,50 g/l, L-histydyna 4,76 g/l) oraz endogenne (np. glicyna 4,15 g/l, L-alanina 9,30 g/l). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 885 mOsm/l oraz pH w zakresie 5,5-6,0, co jest istotne dla jego tolerancji i bezpieczeństwa stosowania u pacjentów pediatrycznych wymagających żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy warunkowo niezbędne, Aminoven Infant, arginina, cysteina, dane toksykologiczne, działanie toksyczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas jabłkowy, leucyna, lizyna, metionina, mieszanina aminokwasów, osmolarność, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, toksyczność aminokwasów, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olimel Peri N4E
Produkt leczniczy OLIMEL PERI N4E to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową (około 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego), roztwór aminokwasów oraz roztwór glukozy. Badania toksykologiczne emulsji tłuszczowej wykazały zmiany typowe dla wysokiego poboru lipidów, takie jak stłuszczenie wątroby (nadmierne gromadzenie triglicerydów w hepatocytach), małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy. Stosunek niezbędnych kwasów tłuszczowych do całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych wynosi 20%, co jest zgodne z wymaganiami żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, arginina, badania toksykologiczne, cholesterol, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, hepatocyty, izoleucyna, krzepnięcie krwi, leucyna, małopłytkowość, metionina, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej oczyszczony, płytki krwi, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenia funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminomel Nephro –
Aminomel Nephro to roztwór do infuzji zawierający specjalnie skomponowany zestaw L-aminokwasów, dedykowany pacjentom z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek, zwłaszcza tym poddawanym hemodializie lub hemofiltracji. Preparat nie zawiera węglowodanów ani elektrolitów, dlatego powinien być stosowany jako element kompleksowego żywienia pozajelitowego, uzupełniany o odpowiednie źródła energii. W 1000 ml roztworu znajduje się m.in. 6,40 g L-leucyny, 7,28 g L-lizyny, 4,59 g L-metioniny oraz 2,05 g L-tryptofanu, co odpowiada specyficznym potrzebom metabolicznym pacjentów nefrologicznych. Parametry fizykochemiczne preparatu to osmolarność 510 mOsm/l, pH 5,9-6,3, kwasowość miareczkowa 15-25 mmol/l (do pH 7,4), wartość energetyczna 930 kJ/l (222 kcal/l) oraz zawartość azotu 8,6 g/l.
acetylocysteina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, glicyna, hemodializa, hemofiltracja, katabolizm białek, kwas L-glutaminowy, kwasowość miareczkowa, L-alanina, L-aminokwasy, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyny octan, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, leczenie nerkozastępcze, N-acetylo-L-tyrozyna, niewydolność nerek, oczyszczanie pozaustrojowe, osmolarność teoretyczna, ostra niewydolność nerek, przewlekła niewydolność nerek, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Numeta G13%E Preterm –
Numeta G13%E Preterm to emulsja do infuzji w trójkomorowym worku, zawierająca glukozę, pediatryczny roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (olej z oliwek i sojowy). Produkt jest stosowany głównie u wcześniaków w warunkach szpitalnych, co determinuje brak istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Składniki odżywcze, takie jak aminokwasy (alanina, arginina, leucyna), elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany) oraz metabolity (octany, jabłczany, chlorki) w dawkach terapeutycznych nie wywierają działania na ośrodkowy układ nerwowy, które mogłoby zaburzać funkcje psychomotoryczne pacjenta.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany, funkcje psychomotoryczne, infuzja, olej sojowy, olej z oliwek, ośrodkowy układ nerwowy, personel medyczny, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sedacja, terapia ambulatoryjna, trójkomorowy worek, wcześniak - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vamin 14 Electrolyte-Free –
Vamin 14 Electrolyte-Free to roztwór do żywienia pozajelitowego zawierający 85 g/l aminokwasów, w tym 38,7 g/l aminokwasów niezbędnych, o pH 5,6 i osmolalności 810 mOsm/kg wody. Preparat dostarcza 13,5 g/l azotu i 1,4 MJ/l (350 kcal/l) energii, zawiera około 90 mmol/l octanu (kwas octowy i octan lizyny) i jest pozbawiony innych elektrolitów oraz substancji przeciwutleniających. Skład aminokwasowy obejmuje pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, co umożliwia efektywną syntezę białek. Produkt jest wskazany u dorosłych pacjentów z umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy, np. po zabiegach chirurgicznych, w stanach katabolicznych (urazy, oparzenia), chorobach przewodu pokarmowego, niedożywieniu przedoperacyjnym oraz w przebiegu chorób nowotworowych z nasilonym katabolizmem.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, całkowite żywienie pozajelitowe, choroba zapalna jelit, emulsja tłuszczowa, infuzja, kwas L-glutaminowy, kwas octowy, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-tryptofan, L-tyrozyna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, octan L-lizyny, octan lizyny, osmolalność, równowaga azotowa, stan kataboliczny, synteza białek, TPN, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Acetylotyrozyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Acetylotyrozyna, obecna w roztworze do infuzji Aminoplasmal Hepa – 10% w stężeniu odpowiadającym 0,70 g tyrozyny na 1000 ml, jest acetylowaną formą tyrozyny stosowaną w żywieniu pozajelitowym. Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu acetylotyrozyny na płodność u kobiet i mężczyzn oraz jej bezpieczeństwa w ciąży. W przypadku kobiet ciężarnych decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści terapeutycznych względem potencjalnego ryzyka, zwłaszcza gdy żywienie pozajelitowe jest niezbędne do utrzymania prawidłowego stanu odżywienia. Preparat zawiera również inne aminokwasy (izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, tryptofan) o zmodyfikowanym profilu, co jest istotne u pacjentek z chorobami wątroby.
acetylotyrozyna, aminokwas tyrozyna, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, Aminoplasmal Hepa 10%, choroby wątroby, ciąża, karmienie piersią, mleko kobiece, parametry biochemiczne, patologia wątroby, suplementacja aminokwasów, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketosteril –
Przeprowadzone badania przedkliniczne leku KETOSTERIL, zawierającego α-ketoanalogi i hydroksyanalogi aminokwasów oraz aminokwasy egzogenne, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa bez istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy i ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności ostrej potwierdziły szeroki margines bezpieczeństwa po jednorazowym podaniu wysokich dawek, natomiast badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały zagrożeń przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa reprodukcyjnego nie wykazała działania teratogennego ani toksycznego wpływu na płodność i rozwój potomstwa.
aberracja chromosomowa, aminokwasy egzogenne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, fenylopropionian wapnia, genotoksyczność, lizyna octan, metylotiomaślan wapnia, mutacja genowa, obciążenie azotem, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przewlekła choroba nerek, ryzyko onkogenne, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Vaminolact –
Preparat Vaminolact jest roztworem do infuzji zawierającym kompleksową mieszaninę aminokwasów, zarówno egzogennych, jak i endogennych, o całkowitej zawartości 65,3 g/l aminokwasów, w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych (wliczając cysteinę, histydynę i tyrozynę). Roztwór charakteryzuje się pH 5,2, osmolalnością 510 mOsm/kg H2O, zawartością azotu 9,3 g/l oraz wartością energetyczną 1,0 MJ/l (240 kcal/l). Preparat nie zawiera elektrolitów ani substancji przeciwutleniających. Ze względu na sposób podania (dożylny w warunkach szpitalnych) oraz wskazania do stosowania, producent jednoznacznie stwierdza, że Vaminolact nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest potwierdzone adnotacją „Nie dotyczy” w charakterystyce produktu leczniczego (sekcja 4.7). Pacjenci poddawani terapii tym preparatem zwykle wymagają hospitalizacji lub intensywnego nadzoru, co wyklucza prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn w trakcie leczenia.
alanina, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, charakterystyka produktu leczniczego, cysteina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, nadzór medyczny, osmolalność, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, tyrozyna, Vaminolact, walina, wartość energetyczna, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kabiven –
Produkt leczniczy Kabiven, emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co potwierdza informacja „Nie dotyczy” w sekcji 4.7 charakterystyki produktu. Kabiven dostępny jest w trójkomorowych workach o objętościach 1026 ml, 1540 ml, 2053 ml oraz 2566 ml, zawierających roztwór glukozy, aminokwasy z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (Intralipid 20%). Ze względu na podawanie dożylne w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem medycznym, pacjenci otrzymujący Kabiven zwykle nie są zdolni do prowadzenia pojazdów, a ich stan kliniczny sam w sobie wyklucza tę aktywność. Wartość energetyczna preparatu waha się od 900 do 2300 kcal, osmolalność wynosi około 1230 mOsm/kg wody, a pH około 5,6, co wymaga podawania przez żyłę centralną.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, elektrolit, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcje psychomotoryczne, funkcjonowanie pacjenta, Intralipid, osmolalność, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stan kliniczny pacjenta, świadoma zgoda pacjenta, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Omegaflex plus Produkt złożony
Omegaflex plus, emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawiera aminokwasy (38–96 g w zależności od objętości 1000–2500 ml), węglowodany (120–300 g), tłuszcze (40–100 g) oraz elektrolity, dostarczając od 1010 do 2530 kcal (4235–10600 kJ). Charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje, że preparat nie wywiera istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Brak składników psychoaktywnych oraz droga podania (infuzja dożylna w warunkach klinicznych) minimalizują ryzyko zaburzeń świadomości, czasu reakcji czy koordynacji ruchowej. W praktyce klinicznej istotne jest jednak uwzględnienie stanu klinicznego pacjenta oraz ewentualnych interakcji z innymi lekami, które mogą wpływać na zdolności psychomotoryczne niezależnie od samego preparatu.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, aminokwasy siarkowe, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, elektrolity, farmakoterapia, glukoza jednowodna, infuzja dożylna, interakcja lekowa, olej sojowy, omega-3 triglicerydy, pacjent ambulatoryjny, sprawność psychomotoryczna, triglicerydy kwasów tłuszczowych, węglowodan, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E jest roztworem aminokwasów stosowanym w żywieniu pozajelitowym, zawierającym 100 g/l aminokwasów oraz 15,8 g/l azotu, co odpowiada wartości kalorycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l). Preparat dostarcza 17 aminokwasów, zarówno egzogennych (m.in. izoleucyna, leucyna, lizyna), jak i endogennych (m.in. arginina, histydyna, alanina), oraz elektrolity (sód, potas, magnez, octany, chlorki, fosforany). Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie do żyły centralnej, jako element kompletnego żywienia pozajelitowego, wymagającego równoczesnego uzupełniania kalorii, kwasów tłuszczowych, witamin i pierwiastków śladowych.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, dawkowanie indywidualne, katabolizm, kompletne żywienie pozajelitowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, pierwiastki śladowe, stan odżywienia, szybkość infuzji, wartość kaloryczna, zapotrzebowanie na aminokwasy, zawartość aminokwasów, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym dorosłych pacjentów w stanach umiarkowanego do ciężkiego katabolizmu, gdy odżywianie doustne jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza energię, aminokwasy (35-105,1 g w zależności od objętości), węglowodany (90-270 g) oraz tłuszcze (25-75 g), w tym niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Produkt dostępny jest w czterech objętościach: 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, o całkowitej wartości kalorycznej od 740 do 2215 kcal. Zawiera trójkomorowy worek z roztworem glukozy, emulsją tłuszczową i roztworem aminokwasów, które po zmieszaniu tworzą gotową do infuzji emulsję o pH 5,0-6,0 i wysokiej osmolarności 1840 mOsm/kg, co wymaga podawania przez żyły centralne.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, choroba zapalna jelit, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, katabolizm, kwas omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność narządowa, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolalność, stan krytyczny, triglicerydy, trójkomorowy worek, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Primene 10% –
Produkt leczniczy Primene 10% to roztwór do infuzji zawierający kompleks aminokwasów, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Zawiera aminokwasy egzogenne (np. L-Izoleucyna 0,670 g/100 ml, L-Leucyna 1,000 g/100 ml), semi-egzogenne (L-Arginina 0,840 g/100 ml) oraz endogenne, a także inne związki takie jak L-Ornityny chlorowodorek (0,318 g/100 ml) i Tauryna (0,060 g/100 ml). Całkowita zawartość azotu wynosi 15 g/l, a łączna zawartość aminokwasów 100 g/l, przy osmolarności roztworu 780 mOsm/l. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Primene 10% u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz wpływu na płodność, konieczne jest indywidualne rozważenie korzyści i ryzyka przed podjęciem decyzji terapeutycznej.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, mieszanina aminokwasów, ornityny chlorowodorek, osmolarność roztworu, parametry biochemiczne, prolina, równowaga azotowa, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vamin 14 Electrolyte-Free –
Produkt leczniczy Vamin 14 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji zawierający 85 g/l aminokwasów, w tym 38,7 g/l aminokwasów egzogennych niezbędnych dla organizmu, stosowany w żywieniu pozajelitowym u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest dedykowanych badań dotyczących wpływu tego preparatu na reprodukcję oraz bezpieczeństwa w ciąży, jednak dostępne dane naukowe dotyczące roztworów aminokwasów wskazują na ich względne bezpieczeństwo w tej grupie pacjentek. Produkt nie zawiera elektrolitów, co wymaga rozważenia dodatkowej suplementacji elektrolitowej, witamin i pierwiastków śladowych. Stosowanie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjentki oraz monitorowaniem parametrów biochemicznych i stanu klinicznego.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy niezbędne, funkcja rozrodcza, karmienie piersią, L-fenyloalanina, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, mieszanina aminokwasów, niedożywienie, parametry biochemiczne, pierwiastki śladowe, roztwór do infuzji, suplementacja elektrolitowa, Vamin 14 Electrolyte-Free, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Finomel –
Finomel to nowoczesny preparat do żywienia pozajelitowego dostępny w trójkomorowych workach o objętościach 1085 ml, 1435 ml i 1820 ml, zawierający 42% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową. Po zmieszaniu komór powstaje jednorodna emulsja o pH około 6,0 i osmolarności około 1440 mOsm/l. Preparat dostarcza zbilansowaną podaż makroskładników: azot 9,1–15,3 g, aminokwasy 55–92 g, glukozę 138–231 g, tłuszcze 44–73 g, oraz energię całkowitą 1184–1988 kcal, z wartością energetyczną niebiałkową na poziomie 964–1619 kcal. Emulsja tłuszczowa zawiera olej rybi (8,24–13,84 g), olej z oliwek (10,30–17,30 g), olej sojowy (12,36–20,76 g) oraz MCT (10,30–17,30 g), co zapewnia optymalny profil kwasów tłuszczowych o właściwościach immunomodulujących. Preparat zawiera także kompleks elektrolitów (m.in. sód 44,1–73,9 mmol, potas 33,1–55,5 mmol, wapń 2,8–4,7 mmol, magnez 5,5–9,3 mmol, fosforany 10,7–23,1 mmol) oraz pierwiastki śladowe, co umożliwia kompleksowe wsparcie metaboliczne pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, emulgator, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jajeczne, homeostaza wodno-elektrolitowa, kwasy tłuszczowe, MCT, niedrożność naczyń, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, pierwiastki śladowe, rozwarstwienie emulsji, tokoferol, triglicerydy, trójkomorowy worek, warunki aseptyczne, właściwości immunomodulujące, wytrącenie osadu, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olimel N9
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego Olimel N9 opierają się na badaniach poszczególnych składników emulsji, gdyż nie przeprowadzono kompleksowych badań całego preparatu. Emulsja tłuszczowa zawiera około 80% oczyszczonego oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, z udziałem niezbędnych kwasów tłuszczowych stanowiącym 20% całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych. Badania toksykologiczne emulsji wykazały zmiany typowe dla zwiększonego poboru lipidów, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz hipercholesterolemia, które nie są specyficzne dla emulsji, lecz odzwierciedlają fizjologiczną odpowiedź organizmu na nadmierne spożycie tłuszczów. Roztwór aminokwasów (14,2%) oraz glukozy (27,5%) nie wykazały w badaniach przedklinicznych właściwości toksycznych, co potwierdza ich bezpieczeństwo w stosowanych dawkach.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000E to emulsja do infuzji zawierająca 40 g aminokwasów, 160 g glukozy (176 g/l w postaci glukozy jednowodnej), 40 g tłuszczów oraz elektrolity w stężeniach: sód 32 mmol/l, potas 24 mmol/l, magnez 2,2 mmol/l, wapń 2 mmol/l, fosforany 10 mmol/l, octany 57 mmol/l i chlorki 48 mmol/l. Aminokwasy podawane dożylnie omijają efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, co zwiększa ich biodostępność i wpływa na ich dystrybucję systemową. Glukoza jest metabolizowana przez szlak glikolizy i cykl Krebsa, natomiast tłuszcze, stanowiące mieszaninę oleju z oliwek (80%) i oleju sojowego (20%), eliminowane są z krążenia z szybkością porównywalną do chylomikronów, co jest związane z wielkością cząstek emulsji. Elektrolity dystrybuują się zgodnie z ich fizjologicznym rozmieszczeniem w płynach ustrojowych, a azot z aminokwasów metabolizowany jest w cyklu mocznikowym.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, biodostępność, chlorek, chylomikron, cykl Krebsa, cykl mocznikowy, efekt pierwszego przejścia, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, farmakokinetyka, fosforan, glikoliza, krążenie ogólnoustrojowe, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina, magnez, octan, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, potas, sód, szlak glikolizy, układ wrotny, wapń, wartość energetyczna niebiałkowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen –
SmofKabiven extra Nitrogen to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, przeznaczony dla pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Produkt dostarcza 65,5 g aminokwasów (10,5 g azotu), 84,7 g glukozy oraz 28,9 g tłuszczów na 1000 ml, co odpowiada całkowitej wartości energetycznej około 889 kcal (3,7 MJ) na 1000 ml, z wartością energetyczną pozabiałkową 627 kcal (2,6 MJ). Preparat zawiera szeroki profil aminokwasów egzogennych i endogennych oraz emulsję tłuszczową złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3, a także kompletny zestaw elektrolitów (m.in. sód 40,8 mmol, potas 30,5 mmol, magnez 5,1 mmol na 1000 ml). Osmolalność wynosi około 1600 mOsm/kg wody, a pH po zmieszaniu około 5,6.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, choroba nowotworowa, dysfagia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kwasy omega-3, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność narządowa, niezbędne kwasy tłuszczowe, okres okołooperacyjny, przetoka przewodu pokarmowego, równowaga elektrolitowa, stan hiperkataboliczny, triglicerydy, właściwości przeciwzapalne, worek trójkomorowy, zaburzenia świadomości, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminomel 10 E –
Stosowanie preparatów Aminomel 10E i 12,5E, zawierających aminokwasy egzogenne i endogenne oraz elektrolity (Na+: 69–87 mmol/l, K+: 45–56,25 mmol/l, Ca++: 5–6 mmol/l, Mg++: 5–6 mmol/l), u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa. Brak jest badań oceniających wpływ tych preparatów na rozwój płodu, przebieg ciąży oraz laktację, co nakłada na lekarza obowiązek indywidualnej analizy korzyści i ryzyka. Konieczne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego matki, parametrów rozwojowych płodu lub dziecka karmionego piersią oraz dostosowanie składu i dawkowania preparatu do zmieniających się potrzeb metabolicznych w tych okresach.
aminokwas egzogenny, aminokwas siarkowy, aminokwasy egzogenne, Aminomel, bilans azotowy, elektrolit, fenyloalanina, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, izoleucyna, laktacja, lekarz prowadzący, leucyna, lizyna, metionina, niedożywienie, preparat odżywczy, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie aminokwasów, tyrozyna, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe