szlak glikolizy

Szlak glikolizy to fundamentalny, zachodzący w cytoplazmie komórki proces metaboliczny, w którym cząsteczka glukozy (zawierająca sześć atomów węgla) zostaje przekształcona w dwie cząsteczki pirogronianu (zawierające po trzy atomy węgla). Proces ten składa się z dziesięciu reakcji enzymatycznych i prowadzi do uzyskania energii w postaci dwóch cząsteczek ATP oraz dwóch cząsteczek NADH.

Glikoliza przebiega w dwóch głównych fazach: fazie przygotowawczej (inwestycyjnej), która wymaga zużycia dwóch cząsteczek ATP, oraz fazie zysków energetycznych, w której wytwarzane są cztery cząsteczki ATP. Kluczowymi enzymami kontrolującymi szybkość glikolizy są heksokinaza, fosfofruktokinaza-1 oraz kinaza pirogronianowa, których aktywność jest ściśle regulowana przez stan energetyczny komórki.

Szlak glikolizy ma charakter uniwersalny i występuje we wszystkich organizmach żywych, od bakterii po człowieka. Jest szczególnie istotny w warunkach beztlenowych, gdzie stanowi główne źródło ATP, oraz w tkankach o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, jak mięśnie szkieletowe podczas intensywnego wysiłku czy erytrocyty, które nie posiadają mitochondriów. Zaburzenia enzymów glikolitycznych mogą prowadzić do różnych chorób metabolicznych, w tym niedokrwistości hemolitycznych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl