działanie immunomodulacyjne

Działanie immunomodulacyjne odnosi się do modyfikacji reakcji układu odpornościowego przez substancje lub leki, które mogą zarówno wzmacniać (immunostymulacja), jak i osłabiać (immunosupresja) odpowiedź immunologiczną organizmu. W praktyce klinicznej stosuje się substancje o właściwościach immunomodulujących w celu regulacji nieprawidłowych reakcji układu odpornościowego.

Leki o działaniu immunomodulującym znajdują zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, stwardnienie rozsiane), chorób alergicznych, w profilaktyce odrzucenia przeszczepów, a także w terapii niektórych nowotworów. Mechanizmy działania immunomodulatorów obejmują wpływ na proliferację i różnicowanie limfocytów, modulację produkcji cytokin oraz regulację funkcji komórek prezentujących antygen.

Do immunomodulatorów zaliczamy m.in. glikokortykosteroidy, leki biologiczne (przeciwciała monoklonalne), cytokiny (interferony, interleukiny), inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus), leki cytotoksyczne (metotreksat, cyklofosfamid) oraz nowsze grupy leków jak inhibitory kinaz JAK czy modulatory receptorów sfingozyno-1-fosforanu. Istotną grupą są również naturalne immunomodulatory pochodzenia roślinnego, takie jak związki polifenolowe, ekstrakty z aloesu czy jeżówki purpurowej.

Współczesne badania koncentrują się na opracowaniu bardziej selektywnych immunomodulatorów, które pozwalałyby na precyzyjne ukierunkowanie terapii na określone mechanizmy patologiczne przy minimalizacji działań niepożądanych. Podejście to stanowi fundament medycyny spersonalizowanej w leczeniu zaburzeń immunologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl