szczepy wielolekooporne
Szczepy wielolekooporne (ang. Multi-Drug Resistant, MDR) to mikroorganizmy, które wykazują oporność na co najmniej trzy różne klasy antybiotyków. Zjawisko to stanowi poważne wyzwanie dla współczesnej medycyny, komplikując leczenie wielu zakażeń bakteryjnych.
Do najczęściej spotykanych wielolekoopornych patogenów należą: Staphylococcus aureus oporny na metycylinę (MRSA), Enterococcus oporny na wankomycynę (VRE), Klebsiella pneumoniae wytwarzająca karbapenemazy (KPC), Acinetobacter baumannii oraz Pseudomonas aeruginosa. Patogeny te często określa się akronimem ESKAPE, wskazującym na ich zdolność do „ucieczki” przed działaniem antybiotyków.
Mechanizmy oporności wielolekowej obejmują: modyfikację miejsca docelowego antybiotyku, enzymatyczną degradację leku, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej, aktywne usuwanie antybiotyku z komórki (efflux) oraz wytwarzanie alternatywnych szlaków metabolicznych. Oporność może być nabyta poprzez mutacje chromosomalne lub transfer genów oporności za pośrednictwem plazmidów.
Leczenie zakażeń wywołanych przez szczepy wielolekooporne wymaga stosowania antybiotyków ostatniej szansy, takich jak kolistyna, tygecyklina czy nowsze preparaty, np. ceftolozan/tazobaktam. Często konieczne jest zastosowanie terapii skojarzonej, dostosowanej do wyników antybiogramu. W przypadku niektórych patogenów, jak XDR (extensively drug-resistant) czy PDR (pandrug-resistant), opcje terapeutyczne mogą być skrajnie ograniczone.
Zapobieganie rozprzestrzenianiu się szczepów wielolekoopornych obejmuje racjonalną antybiotykoterapię, skuteczną kontrolę zakażeń szpitalnych, izolację pacjentów skolonizowanych lub zakażonych oraz programy nadzoru mikrobiologicznego. Coraz większą rolę odgrywają również nowoczesne metody diagnostyczne umożliwiające szybką identyfikację mechanizmów oporności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Etiologia i przyczyny
Biegunka krwotoczna (dysenteria) to infekcyjne zapalenie jelit, głównie okrężnicy, charakteryzujące się biegunką z krwią, śluzem lub ropą. Etiologia obejmuje głównie bakterie z rodzaju Shigella (szczególnie S. dysenteriae, S. flexneri, S. sonnei, S. boydii), enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli (EHEC), Salmonella enterica serowar Typhimurium oraz Campylobacter spp., a także pierwotniaki, przede wszystkim Entamoeba histolytica i rzadziej Balantidium coli. Shigella wnika do błony śluzowej jelita, powodując owrzodzenia i zapalenie, a toksyna Shiga może wywołać zespół hemolityczno-mocznicowy. Entamoeba histolytica może prowadzić do inwazyjnego zapalenia jelita grubego i ropni wątroby. Epidemiologicznie choroba dotyka około 165 milionów osób rocznie, z 1,1 miliona zgonów, a zakażenia E. histolytica dotyczą ponad 500 milionów ludzi, z 40 000–100 000 zgonów rocznie. Ryzyko zwiększają niskie standardy sanitarne, niedostateczna higiena, wiek poniżej 5 lat, immunosupresja oraz podróże do krajów rozwijających się.
biegunka amebowa, biegunka bakteryjna, biegunka krwista, biegunka krwotoczna, Cryptosporidium parvum, czynnik wirulencji, Entamoeba histolytica, enterokrwotoczne E. coli, enterotoksyna, Giardia lamblia, kampylobakterioza, krwotoczne zapalenie okrężnicy, obniżona odporność, pierwotniaki pasożytnicze, piorunujące zapalenie okrężnicy, ropień wątroby, Salmonella enterica, shigella, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, shigelloza, szczepy wielolekooporne, toksyna shiga, zakażenie układowe, zakażenie układu pokarmowego, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy, zatrucie pokarmowe, zespół hemolityczno-mocznicowy