środek przeciwanafilaktyczny

Środek przeciwanafilaktyczny to preparat farmakologiczny stosowany w zapobieganiu lub leczeniu reakcji anafilaktycznych – nagłych, potencjalnie zagrażających życiu reakcji alergicznych. Głównym przedstawicielem tej grupy leków jest adrenalina (epinefryna), będąca lekiem pierwszego wyboru w anafilaksji.

Mechanizm działania środków przeciwanafilaktycznych opiera się na blokowaniu lub odwracaniu patofizjologicznych procesów zachodzących podczas anafilaksji. Adrenalina powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie obrzęku błon śluzowych, rozszerzenie oskrzeli oraz zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego, przeciwdziałając tym samym głównym objawom anafilaksji: hipotonii, obrzękowi i skurczowi oskrzeli.

Do innych środków przeciwanafilaktycznych zaliczamy także leki przeciwhistaminowe (blokujące działanie histaminy), glikokortykosteroidy (hamujące późną fazę reakcji alergicznej) oraz beta-2-mimetyki (rozszerzające oskrzela). Preparaty te stosowane są jako leczenie uzupełniające lub w profilaktyce reakcji alergicznych, nie zastępują jednak adrenaliny w leczeniu ostrych reakcji anafilaktycznych.

Środki przeciwanafilaktyczne powinny być natychmiast dostępne u pacjentów z wysokim ryzykiem anafilaksji. Pacjenci z ciężkimi reakcjami alergicznymi w wywiadzie powinni być wyposażeni w autostrzykawki z adrenaliną i przeszkoleni w zakresie ich stosowania. Szybkie podanie odpowiedniego leku może uratować życie w przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl