inhibitory CYP

Inhibitory CYP to substancje hamujące działanie enzymów cytochromu P450, kluczowego układu enzymatycznego odpowiedzialnego za metabolizm wielu leków i związków egzogennych w organizmie. Zahamowanie funkcji tych enzymów może prowadzić do wzrostu stężenia leków we krwi i nasilenia ich działania, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i toksyczności.

W praktyce klinicznej wyróżnia się inhibitory silne, umiarkowane i słabe, w zależności od stopnia, w jakim hamują określone izoformy CYP. Najczęściej spotykane inhibitory to m.in. flukonazol, erytromycyna, klarytromycyna, werapamil, sok grejpfrutowy czy niektóre antydepresanty, takie jak fluoksetyna i paroksetyna.

Znajomość inhibitorów CYP ma kluczowe znaczenie przy przepisywaniu leków, szczególnie pacjentom poddanym politerapii. Interakcje międzylekowe oparte na zahamowaniu CYP stanowią istotny czynnik modyfikujący bezpieczeństwo farmakoterapii i mogą wymagać dostosowania dawki lub zmiany leku na alternatywny, metabolizowany inną drogą.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Asmenol 5 mg

Montelukast, substancja czynna preparatu Asmenol, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4, 2C8 i 2C9. W dawkach klinicznych nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę leków takich jak teofilina, prednizon, prednizolon, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol z noretyndronem 35:1), terfenadyna, digoksyna czy warfaryna. Jednakże silni induktorzy enzymów CYP3A4, 2C8 i 2C9, tacy jak fenobarbital, fenytoina i ryfampicyna, mogą zmniejszać ekspozycję na montelukast (np. fenobarbital obniża AUC montelukastu o około 40%), co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza u dzieci. Montelukast jest także substratem CYP2C8, a jednoczesne stosowanie z gemfibrozylem, inhibitorem CYP2C8 i 2C9, zwiększa jego ekspozycję 4,4-krotnie, choć nie jest konieczne dostosowanie dawki, należy jednak obserwować nasilenie działań niepożądanych.
alkohol etylowy, astma, CYP2C8, cytochrom CYP, cytochrom P450, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, ekspozycja układowa, etynyloestradiol, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, gemfibrozyl, inhibitor CYP, inhibitory CYP, itrakonazol, izoenzymy CYP, lek przeciwastmatyczny, montelukast, ośrodkowy układ nerwowy, paklitaksel, prednizolon, prednizon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, teofilina, terfenadyna, trimetoprym, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Terbinafine Aurobindo 250 mg

Terbinafina w dawce 250 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z modyfikacją klirensu osoczowego poprzez wpływ na enzymy cytochromu P450. Leki hamujące CYP2C9 i CYP3A4, takie jak flukonazol, ketokonazol i amiodaron, znacząco zwiększają stężenie terbinafiny (Cmax o 52%, AUC o 69% w przypadku flukonazolu), natomiast ryfampicyna podwaja klirens terbinafiny, obniżając jej stężenie w osoczu. Cymetydyna zmniejsza klirens terbinafiny o 33%. Terbinafina istotnie hamuje metabolizm leków metabolizowanych przez CYP2D6, co prowadzi do wzrostu ich stężenia, szczególnie w przypadku dezypraminy (zmniejszenie klirensu o 82%). W grupie tej znajdują się trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, beta-blokery, SSRI, leki przeciwarytmiczne oraz inhibitory MAO typu B. Warto również zwrócić uwagę na możliwe zaburzenia miesiączkowania u pacjentek stosujących jednocześnie doustne środki antykoncepcyjne, choć ich częstość nie przekracza tej obserwowanej przy samych środkach antykoncepcyjnych.
amiodaron, antypiryna, beta-blokery, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2D6, cytochrom P450, dezypramina, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, działanie hepatotoksyczne, flukonazol, inhibitory CYP, inhibitory MAO, ketokonazol, klirens osoczowy, kofeina, krwawienie międzymiesiączkowe, leki przeciwarytmiczne, metabolizm wątrobowy, ryfampicyna, SSRI, terbinafina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia miesiączkowania
Leksykon leków
Interakcje leku – Coryol 6,25 mg 6,25 mg

Karwedylol, substancja czynna Coryol 6,25 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub monitorowania pacjenta. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny P oraz metabolizowany stereoselektywnie przez CYP2D6 i CYP2C9, karwedylol może zwiększać stężenia digoksyny (do 20%), cyklosporyny (10-20%) oraz amiodaronu (2,2-krotny wzrost stężenia R- i S-enancjomerów). Ryfampicyna obniża narażenie na karwedylol o około 60%, a cymetydyna zwiększa AUC karwedylolu o 30%. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna i paroksetyna, powodują wzrost AUC enancjomeru R(+) o 77%. Spożycie 300 ml soku grejpfrutowego zwiększa AUC karwedylolu 1,2-krotnie. Wskazane jest monitorowanie stężeń leków i parametrów klinicznych, zwłaszcza EKG, ciśnienia tętniczego oraz glikemii u pacjentów stosujących karwedylol w skojarzeniu z wymienionymi substancjami.
amiodaron, antagonista receptora alfa1, antagonista wapnia, azotan, beta-adrenolityk, beta-adrenomimetyk, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, bronchodylatacja, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, enancjomery karwedylolu, ergotamina, fluoksetyna, glikoproteina p, inhibitor MAO, inhibitory CYP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karwedylol, klonidyna, kortykosteroid, lek hipoglikemizujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek znieczulający, metabolizm stereoselektywny, migotanie komór, niedociśnienie, NLPZ, paroksetyna, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ryfampicyna, takrolimus, zaburzenie hemodynamiczne, zatrzymanie czynności serca
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ezehron Duo 5 mg + 10 mg

Lek Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę oraz ezetymib, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym laktozę jednowodną w dawkach od 228,29 mg do 243,89 mg na tabletkę, a także u osób z czynną chorobą wątroby, w tym z nieustalonym, trwałym podwyższeniem aktywności aminotransferaz przekraczającym 3-krotność górnej granicy normy. Preparat nie powinien być stosowany w okresie ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na teratogenny potencjał rozuwastatyny. Przeciwwskazaniem są także ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz rozpoznana miopatia. Ponadto, lek nie może być stosowany jednocześnie z niektórymi lekami, takimi jak kombinacja sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir oraz cyklosporyna, ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakologicznych.
aminotransferazy, choroby autoimmunologiczne, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibraty, inhibitory CYP, klirens kreatyniny, kwas nikotynowy, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższone enzymy wątrobowe, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, teratogenność, WZW typu C, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia lipidowe, zaburzenia tarczycy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Orofar Total Action (2 mg + 1,5 mg)/ml

Produkt leczniczy Orofar Total Action zawiera benzoksoniowy chlorek (2 mg/ml) oraz lidokainy chlorowodorek (1,5 mg/ml), które wykazują minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, co znacząco ogranicza ryzyko klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych. Benzoksoniowy chlorek, ze względu na swoje właściwości, nie powinien wchodzić w interakcje z innymi lekami przy prawidłowym stosowaniu, natomiast lidokaina, mimo potencjalnych interakcji farmakodynamicznych z lekami przeciwarytmicznymi klasy I, lekami depresyjnymi na OUN czy innymi miejscowo znieczulającymi, ze względu na niską dawkę i ograniczone wchłanianie, niesie minimalne ryzyko działań niepożądanych. W preparacie znajduje się również 100 mg etanolu 96% w każdym ml roztworu, co wymaga uwagi u pacjentów z chorobami wątroby lub nadwrażliwością na alkohol.
barbiturany, bariera łożyskowa, benzoksoniowy chlorek, beta-adrenolityki, cymetydyna, czwartorzędowe sole amoniowe, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie przeciwarytmiczne, działanie przeciwbakteryjne, inhibitory CYP, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, kanały sodowe, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny, leki depresyjne OUN, leki przeciwarytmiczne klasy I, lidokainy chlorowodorek, metabolizm lidokainy, miejscowe znieczulenie, ośrodkowy układ nerwowy, pH śliny, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Palifren Long 75 mg

Paliperydon (Palifren Long) wykazuje minimalne klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P-450, co jest istotne w kontekście politerapii. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków działających na ośrodkowy układ nerwowy (anksjolityki, opioidy, leki nasenne), leków obniżających próg drgawkowy (fenotiazyny, SSRI, tramadol, meflokina) oraz leków obniżających ciśnienie tętnicze, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak sedacja, hipotonia ortostatyczna czy napady drgawkowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. amiodaron, sotalol, niektóre przeciwpsychotyczne), które mogą zwiększać ryzyko arytmii, co wymaga monitorowania EKG. W przypadku pacjentów z chorobą Parkinsona, antagonizm receptorów dopaminowych paliperydonu może osłabiać skuteczność lewodopy i agonistów dopaminergicznych, dlatego zaleca się stosowanie minimalnych skutecznych dawek obu leków i monitorowanie objawów klinicznych.
agoniści dopaminergiczni, alkohol, antagonista receptorów dopaminowych, butyrofenony, choroba Parkinsona, cytochrom P-450, diwalproinian sodu, działanie sedatywne, farmakokinetyka leku, fenotiazyny, glikoproteina p, hipotonia ortostatyczna, inhibitory CYP, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, izoenzymy cytochromu, karbamazepina, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwmalaryczne, leki przeciwpsychotyczne, leki psychostymulujące, meflokina, metylofenidat, objawy pozapiramidowe, obniżenie progu drgawkowego, ośrodkowy układ nerwowy, paliperydon, paroksetyna, rysperydon, SSRI, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia motoryczne, zaburzenia poznawcze

inhibitory CYP

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Asmenol 5 mg

Interakcje leku – Terbinafine Aurobindo 250 mg

Interakcje leku – Coryol 6,25 mg 6,25 mg

Przeciwwskazania – Ezehron Duo 5 mg + 10 mg

Interakcje leku – Orofar Total Action (2 mg + 1,5 mg)/ml

Interakcje leku – Palifren Long 75 mg