gen filagryny
Gen filagryny (FLG) koduje kluczowe białko strukturalne naskórka, które odgrywa fundamentalną rolę w tworzeniu bariery ochronnej skóry. Filagryna jest syntetyzowana jako duży prekursor (profilagryna), który ulega proteolitycznemu rozpadowi podczas różnicowania keratynocytów, uwalniając monomery filagryny.
Mutacje w genie filagryny stanowią jeden z najlepiej udokumentowanych genetycznych czynników ryzyka atopowego zapalenia skóry (AZS). Utrata funkcji FLG prowadzi do zaburzenia integralności bariery naskórkowej, zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) oraz ułatwionej penetracji alergenów i patogenów przez skórę, co inicjuje reakcje immunologiczne charakterystyczne dla AZS.
Polimorfizmy genu filagryny są również powiązane z innymi chorobami skóry, takimi jak rybia łuska zwykła, a także zwiększają ryzyko rozwoju astmy, alergicznego nieżytu nosa i alergii pokarmowych, szczególnie u pacjentów z współistniejącym AZS. Częstość występowania mutacji FLG wykazuje istotne różnice populacyjne i etniczne.
Identyfikacja statusu genu filagryny u pacjentów może mieć znaczenie dla personalizacji terapii dermatologicznych oraz opracowania strategii profilaktycznych w grupach wysokiego ryzyka rozwoju chorób atopowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza pilaris – Patofizjologia i mechanizm
Keratoza pilaris (KP) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się hiperkeratynizacją ujść mieszków włosowych, prowadzącą do powstawania twardych czopów keratynowych i grudek z rumieniem okołomieszkowym. Patogeneza KP jest wieloczynnikowa i obejmuje mutacje w genie filagryny (FLG), co zaburza funkcję bariery naskórkowej, oraz nieprawidłowości w szlaku sygnałowym Ras, związane z zespołami genetycznymi jak zespół Noonana. Dodatkowo, aplazja gruczołów łojowych i kolisty kształt łodygi włosa mogą uszkadzać nabłonek mieszka włosowego, wywołując stan zapalny i wtórną keratynizację. Zaburzenia te prowadzą do blokady ujścia mieszka, zatrzymania włosa i rozwoju przewlekłego stanu zapalnego, który w podtypie keratosis pilaris atrophicans może skutkować bliznowaceniem i łysieniem. Warto podkreślić, że KP często współwystępuje z atopowym zapaleniem skóry oraz jest częstsza u pacjentów z hiperandrogenizmem i insulinoopornością.
atopowe zapalenie skóry, bariera naskórkowa, cukrzyca insulinozależna, czop keratynowy, gen filagryny, gęsia skórka, hiperandrogenizm, hiperkeratynizacja, insulinooporność, kaskada sygnałowa Ras, keratosis pilaris atrophicans faciei, keratoza pilaris, keratoza pilaris atrophicans, kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas salicylowy, mieszk włosowy, mleczan amonu, mocznik, przewlekła dermatoza, retinoid miejscowy, rogowacenie przymieszkowe, rumień okołomieszkowy, rybia łuska pospolita, stan zapalny, zespół Downa, zespół Noonana, zespół sercowo-twarzowo-skórny - Leksykon chorób i schorzeń
Neurodermatitis – Patofizjologia i mechanizm
Neurodermitis (lichen simplex chronicus, LSC) to przewlekłe schorzenie skóry charakteryzujące się intensywnym świądem i lichenifikacją, wynikające z cyklu świąd-drapanie. Patogeneza obejmuje złożone interakcje czynników neurologicznych, immunologicznych, genetycznych i psychologicznych. Kluczowe mechanizmy to uszkodzenie bariery naskórkowej, uwalnianie mediatorów zapalnych (histamina, IL-1, TNF-α, IL-6) oraz nadreaktywność nerwów skóry, w tym zmniejszona ekspresja receptora TRPA1, co wskazuje na rolę kanałów jonowych TRP w nie-histaminergicznym świądzie. Zaburzenia immunologiczne obejmują nadwrażliwość na alergeny i zwiększone stężenia IgE, a mutacje filagryny predysponują do defektu bariery skórnej i suchości. Czynniki psychologiczne (stres, lęk, depresja) nasilają objawy poprzez neuroimmunologiczne mechanizmy, a czynniki środowiskowe, takie jak alergeny i drażniące substancje, dodatkowo pogarszają przebieg choroby.
baricytynib, bariera naskórkowa, bariera skórna, cykl świąd-drapanie, cytokina prozapalna, dupilumab, gen filagryny, immunoglobulina E, infekcja skórna, interleukina-1, interleukina-6, komórka Langerhansa, komórka macierzysta mezenchymalna, lichenifikacja skóry, limfocyt CD4+, liszaj prosty przewlekły, mediator zapalny, mikrobiom skóry, mutacja utraty funkcji, neurodermitis, ośrodkowy układ nerwowy, rak kolczystokomórkowy, receptor TRP, receptor TRPA1, świąd niehistaminergiczny, terapia fotodynamiczna, TNF-alfa - Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Etiologia i przyczyny
Ichtyoza to heterogenna grupa zaburzeń keratynizacji naskórka, charakteryzująca się suchą, zgrubiałą i łuszczącą się skórą, często o obrazie przypominającym rybie łuski. Około 95% przypadków ma podłoże genetyczne, z mutacjami w ponad 50 genach, m.in. FLG (ichtyoza zwyczajna, częstość 1:100), STS (ichtyoza sprzężona z chromosomem X, częstość 1:5000 mężczyzn), ABCA12 (ichtyoza typu Harlequin, 1:1 000 000), TGM1, ALOX12B, ALOXE3 i innych genach związanych z autosomalnie recesywnymi wrodzonymi ichtyozami (ARCI). Dziedziczenie może być autosomalnie dominujące, recesywne, sprzężone z chromosomem X lub de novo. Patomechanizm obejmuje zaburzenia złuszczania naskórka lub nadmierną proliferację keratynocytów, co prowadzi do nagromadzenia komórek w warstwie rogowej i suchości skóry. W patogenezie istotną rolę odgrywają także procesy zapalne i cytokiny szlaku Th17. Nabyta ichtyoza rozwija się w dorosłości i jest związana z chorobami nowotworowymi (np. chłoniak Hodgkina), infekcjami (HIV, trąd), zaburzeniami endokrynologicznymi (niedoczynność tarczycy), chorobami autoimmunologicznymi, niewydolnością narządową oraz stosowaniem leków (np. kwas nikotynowy, cymetydyna, hydroksymocznik).
atopowe zapalenie skóry, bariera skórna, chłoniak Hodgkina, choroba Gauchera, diagnostyka prenatalna, dziedziczenie autosomalnie dominujące, dziedziczenie autosomalnie recesywne, gen filagryny, hiperkeratoza, ichtyoza, ichtyoza lamelarna, ichtyoza sprzężona z chromosomem X, keratynizacja, kseroza, łuszcząca się skóra, nabyta ichtyoza, poradnictwo genetyczne, rogowacenie naskórka, sulfataza steroidowa, transepidermalna utrata wody, transglutaminaza 1, warstwa rogowa naskórka, wrodzone zaburzenia glikozylacji, zespół Nethertona - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry – Patofizjologia i mechanizm
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba skóry o podłożu zapalnym, charakteryzująca się intensywnym świądem i suchością skóry, dotykająca 15-20% dzieci oraz 3-5% dorosłych. Patogeneza AZS jest wieloczynnikowa i obejmuje dysfunkcję bariery naskórkowej, predyspozycje genetyczne (w tym mutacje w genie filagryny FLG, obecne u około 10% populacji europejskiej, prowadzące do 50% redukcji ekspresji białka), zaburzenia immunologiczne z przewagą odpowiedzi Th2 (IL-4, IL-13, IL-5) i Th22 (IL-22), a także czynniki środowiskowe i mikrobiologiczne, zwłaszcza kolonizację skóry przez Staphylococcus aureus. Dysfunkcja bariery objawia się m.in. zwiększoną przeznaskórkową utratą wody (TEWL), obniżoną ekspresją białek strukturalnych (filagryna, lorikryna) oraz zaburzeniami lipidowymi, co sprzyja penetracji alergenów i patogenów oraz nasileniu stanu zapalnego. Kluczową rolę w patogenezie odgrywa także szlak JAK/STAT oraz zwiększona aktywność fosfodiesterazy 4 (PDE4), które modulują produkcję cytokin prozapalnych i świąd.
abrocytynib, atopowe zapalenie skóry, bariera naskórkowa, cytokina Th2, dupilumab, fosfodiesteraza 4, gen filagryny, inhibitor JAK, komórka tuczna, lebrikizumab, lek biologiczny, limfopoetyna zrębu grasicy, marsz atopowy, mikrobiota skórna, naturalny czynnik nawilżający, nemolizumab, przeciwciało monoklonalne, przeznaskórkowa utrata wody, Staphylococcus aureus, świąd, szlak JAK-STAT, tralokinumab, upadacytynib, zapalna choroba skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba zapalna skóry, której patogeneza opiera się na złożonej interakcji czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych. Kluczowym elementem jest mutacja genu filagryny (FLG), występująca u 20-30% pacjentów z AZS, co prowadzi do defektu bariery naskórkowej, zwiększonej utraty wody przez skórę (TEWL) oraz wzmożonej penetracji alergenów i czynników drażniących. Zaburzenia funkcji bariery skórnej są dodatkowo potęgowane przez zmniejszoną ekspresję białka claudyny-1 oraz mutacje w genach związanych z syntezą i transportem lipidów. Immunologicznie, AZS charakteryzuje się przewagą odpowiedzi Th2 z nadprodukcją cytokin IL-4, IL-13 i IL-22, co skutkuje zwiększoną produkcją IgE, utratą funkcji bariery i przewlekłym stanem zapalnym, nawet w okresach klinicznej remisji.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, bariera naskórkowa, bariera skórna, cytokiny Th2, drożdżaki, egzema, filagryna, funkcja barierowa skóry, gen filagryny, gronkowiec, gronkowiec złocisty, katar sienny, limfocyty Th, marsz atopowy, mutacja genu FLG, przeciwciała IgE, roztocze kurzu domowego, transepidermalna utrata wody, zapalenie skóry