keratoza pilaris atrophicans
Keratoza pilaris atrophicans (KPA) to rzadka, przewlekła choroba skóry zaliczana do grupy genodermatoz charakteryzujących się rogowaceniem mieszkowym i następczym zanikiem skóry. Jest to grupa zaburzeń obejmująca kilka podtypów, w tym atrophodermia vermiculata, keratosis pilaris atrophicans faciei (KPAF) oraz keratosis follicularis spinulosa decalvans (KFSD).
Patogeneza KPA wiąże się z nieprawidłowym rogowaceniem mieszków włosowych, co prowadzi do formowania się hiperkeratotycznych grudek wokół mieszków, a następnie do zaniku skóry i utraty włosów. W niektórych przypadkach choroba ma podłoże genetyczne, często związane z dziedziczeniem sprzężonym z chromosomem X, zwłaszcza w podtypie KFSD.
Objawy kliniczne KPA obejmują grudki mieszkowe, zanik skóry, bliznowacenie oraz przerzedzenie włosów. Zmiany najczęściej lokalizują się na twarzy, owłosionej skórze głowy, brwiach i rzęsach, choć mogą także występować na tułowiu i kończynach. W rozpoznaniu pomocne jest badanie histopatologiczne, które wykazuje hiperkeratozę mieszkową, zanik naskórka i zapalenie okołomieszkowe.
Leczenie KPA jest trudne i często niesatysfakcjonujące. Stosuje się retinoidy miejscowe i ogólne, emolienty, alfa-hydroksykwasy oraz kortykosteroidy. W przypadkach nasilonych zmian zanikowych można rozważyć metody medycyny estetycznej, takie jak lasery frakcyjne czy mikronakłuwanie. Ze względu na przewlekły charakter schorzenia, pacjenci wymagają długoterminowej opieki dermatologicznej.