mimikra naczyniowa
Mimikra naczyniowa (vascular mimicry) to zjawisko, w którym komórki nowotworowe tworzą struktury przypominające naczynia krwionośne, mimo że nie są to prawdziwe naczynia wyścielone komórkami śródbłonka. Proces ten umożliwia guzom nowotworowym alternatywny sposób zaopatrzenia w krew, niezależny od klasycznej angiogenezy.
Zjawisko to zostało po raz pierwszy opisane w czerniaku złośliwym, ale obecnie wiadomo, że występuje w wielu typach nowotworów, szczególnie tych o wysokim stopniu złośliwości. Komórki nowotworowe uczestniczące w mimikrze naczyniowej przechodzą plastyczność fenotypową, nabywając cechy komórek śródbłonka i wytwarzając sieć kanałów, które transportują krew i płyny.
Mimikra naczyniowa ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ wiąże się z gorszym rokowaniem, zwiększonym potencjałem przerzutowym i opornością na leki antyangiogenne. W diagnostyce histopatologicznej identyfikuje się ją poprzez specjalne barwienia, które wykazują obecność kanałów PAS-dodatnich (Periodic Acid-Schiff) przy jednoczesnym braku markerów śródbłonka, takich jak CD31 czy CD34.
Badania nad mechanizmami molekularnymi mimikry naczyniowej wskazują na zaangażowanie licznych szlaków sygnałowych, w tym VE-kadheryny, efryny A2, lamininy 5γ2 oraz metaloproteaz macierzy pozakomórkowej. Poznanie tych mechanizmów otwiera nowe możliwości terapeutyczne w leczeniu zaawansowanych nowotworów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Oligodendroglioma – Patofizjologia i mechanizm
Oligodendroglioma to pierwotny glejak mózgu wywodzący się z oligodendrocytów lub ich prekursorów, charakteryzujący się specyficznymi aberracjami genetycznymi, w tym mutacjami IDH1/IDH2 (obecnymi w niemal 100% przypadków) oraz kodelecją chromosomów 1p/19q (w 70-90% przypadków). Mutacje IDH prowadzą do produkcji onkometabolitu 2-hydroksyglutaranu (2-HG), który indukuje fenotyp hipermetylacji glejaka (G-CIMP), zaburzając regulację chromatyny i różnicowanie komórkowe. Kodeleacja 1p/19q powstaje w wyniku translokacji t(1;19)(q10;p10) i wiąże się z utratą genów supresorowych nowotworów, takich jak CIC (50-70%) i FUBP1 (15-30%). Dodatkowo, mutacje promotora TERT oraz metylacja promotora MGMT wpływają na progresję guza i odpowiedź na terapię. W anaplastycznych oligodendroglioma obserwuje się dodatkowe aberracje, m.in. delecję CDKN2A, mutacje PIK3CA oraz polisomie chromosomów, które korelują z agresywniejszym przebiegiem choroby.
2-hydroksyglutaran, anaplastyczne oligodendroglioma, demetylacja DNA, gen supresorowy nowotworu, glejak rozlany, LOH, metylacja MGMT, MGMT, mielinizacja, mimikra naczyniowa, mutacja genetyczna, mutacja IDH, mutacja TERT, oligodendrocyt, receptor EGFR, receptor kinazy tyrozynowej, receptor PDGFR, skąpodrzewiak, szlak Notch, szlak PI3K, temozolomid, translokacja niezrównoważona, VEGF