receptor PDGFR
Receptor czynnika wzrostu pochodzenia płytkowego (PDGFR – Platelet-Derived Growth Factor Receptor) to błonowa glikoproteina należąca do rodziny receptorów kinazy tyrozynowej. Występuje w dwóch głównych izoformach: PDGFR-α i PDGFR-β, które po związaniu z odpowiednimi ligandami (PDGF-A, -B, -C lub -D) ulegają dimeryzacji i aktywacji.
Aktywacja PDGFR prowadzi do autofosforylacji reszt tyrozynowych w domenie wewnątrzkomórkowej receptora, co inicjuje liczne szlaki sygnałowe, w tym PI3K/AKT, MAPK/ERK i JAK/STAT. Szlaki te regulują kluczowe procesy komórkowe, takie jak proliferacja, migracja, różnicowanie i przeżycie komórek.
W warunkach fizjologicznych PDGFR odgrywa istotną rolę w procesach embriogenezy, gojenia ran, angiogenezy oraz utrzymania homeostazy tkanek. Zaburzenia ekspresji lub aktywności PDGFR powiązane są z licznymi stanami patologicznymi, w tym nowotworami (m.in. glejaki, GIST, dermatofibrosarcoma protuberans), włóknieniem narządów i miażdżycą.
Receptory PDGFR stanowią ważny cel terapeutyczny. Inhibitory kinazy tyrozynowej, takie jak imatynib, sunitynib czy nilotynib, blokują aktywność PDGFR i znajdują zastosowanie w leczeniu nowotworów z nadekspresją lub mutacjami aktywującymi te receptory. Badania nad nowymi inhibitorami PDGFR oraz przeciwciałami monoklonalnymi ukierunkowanymi na te receptory są intensywnie prowadzone.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 400 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest selektywnym inhibitorem kinaz tyrozynowych, przede wszystkim kinazy Bcr-Abl, kluczowej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML). Działa również na receptory c-Kit, PDGFR-alfa i beta, DDR1, DDR2 oraz CSF-1R, co umożliwia hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza tych z ekspresją białka fuzyjnego Bcr-Abl. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono jego skuteczność w leczeniu CML oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto imatynib wykazuje działanie przeciwnowotworowe w guzach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją c-Kit, co stanowi istotny postęp terapeutyczny w tej grupie nowotworów.
apoptoza, chromosom Philadelphia, GIST, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, receptor PDGFR, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, sygnalizacja wewnątrzkomórkowa, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Oligodendroglioma – Patofizjologia i mechanizm
Oligodendroglioma to pierwotny glejak mózgu wywodzący się z oligodendrocytów lub ich prekursorów, charakteryzujący się specyficznymi aberracjami genetycznymi, w tym mutacjami IDH1/IDH2 (obecnymi w niemal 100% przypadków) oraz kodelecją chromosomów 1p/19q (w 70-90% przypadków). Mutacje IDH prowadzą do produkcji onkometabolitu 2-hydroksyglutaranu (2-HG), który indukuje fenotyp hipermetylacji glejaka (G-CIMP), zaburzając regulację chromatyny i różnicowanie komórkowe. Kodeleacja 1p/19q powstaje w wyniku translokacji t(1;19)(q10;p10) i wiąże się z utratą genów supresorowych nowotworów, takich jak CIC (50-70%) i FUBP1 (15-30%). Dodatkowo, mutacje promotora TERT oraz metylacja promotora MGMT wpływają na progresję guza i odpowiedź na terapię. W anaplastycznych oligodendroglioma obserwuje się dodatkowe aberracje, m.in. delecję CDKN2A, mutacje PIK3CA oraz polisomie chromosomów, które korelują z agresywniejszym przebiegiem choroby.
2-hydroksyglutaran, anaplastyczne oligodendroglioma, demetylacja DNA, gen supresorowy nowotworu, glejak rozlany, LOH, metylacja MGMT, MGMT, mielinizacja, mimikra naczyniowa, mutacja genetyczna, mutacja IDH, mutacja TERT, oligodendrocyt, receptor EGFR, receptor kinazy tyrozynowej, receptor PDGFR, skąpodrzewiak, szlak Notch, szlak PI3K, temozolomid, translokacja niezrównoważona, VEGF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Sorafenib, będący inhibitorem wielokinazowym z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01EX02), wykazuje działanie przeciwproliferacyjne i przeciwangiogenne poprzez hamowanie kinaz serynowo-treoninowych (CRAF, BRAF, mutacja V600E BRAF) oraz receptorowych kinaz tyrozynowych (c-KIT, FLT-3, VEGFR-2, VEGFR-3, PDGFR-β) zarówno w komórkach nowotworowych, jak i w unaczynieniu guza. W badaniach klinicznych III fazy u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (N=602) sorafenib istotnie wydłużył medianę przeżycia całkowitego (OS) do 46,3 tygodni w porównaniu do 34,4 tygodni w grupie placebo (HR=0,69; p=0,00058) oraz medianę czasu do progresji (TTP) do 24,0 tygodni vs. 12,3 tygodni (HR=0,58; p=0,000007). Podobne wyniki potwierdzono w drugim badaniu (N=226) w Azji (HR dla OS=0,68; p=0,01414). W leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego sorafenib poprawił przeżycie wolne od progresji (PFS) do mediany 167 dni vs. 84 dni w grupie placebo (HR=0,44; p<0,000001) oraz medianę OS do 19,3 miesięcy vs. 15,9 miesięcy (HR=0,77; p=0,015). Efekt terapeutyczny był niezależny od wieku, stanu sprawności ECOG i wcześniejszego leczenia.
angiogeneza nowotworowa, czas do progresji, działanie przeciwangiogenne, działanie przeciwproliferacyjne, guz mezoblastyczny nerki, guz rabdoidalny nerki, hepatoblastoma, inhibitor wielokinazowy, jasnokomórkowy rak nerki, kinaza RAF, kinaza serynowo-treoninowa, klasyfikacja BCLC, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja TNM, kryteria RECIST, mięsak jasnokomórkowy, mutacja V600E BRAF, nefroblastoma, nefroblastomatoza, nerczak niedojrzały, odstęp QT, odstęp QTcB, odstęp QTcF, proliferacja komórek nowotworowych, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, rak nerkowokomórkowy, rak rdzeniasty nerki, rak wątrobowokomórkowy, receptor PDGFR, receptorowa kinaza tyrozynowa, skala ECOG, wątrobiak, współczynnik ryzyka, zaburzenia czynności wątroby, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Altan 100 mg
Imatinib Altan to lek dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 100 mg i 400 mg imatynibu (w postaci imatynibu mezylanu), stosowany w leczeniu Ph+ ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno w nowo rozpoznanych przypadkach (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w nawracających lub opornych na leczenie (monoterapia). Ponadto, lek jest wskazany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) związanymi z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) oraz przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. Imatinib Altan znajduje także zastosowanie w leczeniu nieoperacyjnego oraz nawracającego guzowatego włókniakomięsaka skóry (DFSP) u dorosłych, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego.
białaczka Ph+, chemioterapia skojarzona, guzowaty włókniakomięsak skóry, kapsułka twarda, MDS/MPD, monoterapia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, przewlekła białaczka eozynofilowa, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, receptor PDGFR, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Synthon 25 mg
Sunitynib, będący inhibitorem receptorów kinazy tyrozynowej (RTK), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie receptorów PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET. Substancja aktywna występuje w formie sunitynibu jabłczanu w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg. W badaniach klinicznych u pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) opornych lub nietolerujących imatynibu, sunitynib w dawce 50 mg (schemat 4/2) znacząco wydłużał medianę czasu do progresji (TTP) do 27,3 tygodnia (95% CI: 16,0-32,1) w porównaniu do 6,4 tygodnia (95% CI: 4,4-10,0) w grupie placebo. Ponadto, leczenie sunitynibem wiązało się z istotnym wydłużeniem czasu przeżycia całkowitego (OS) oraz poprawą wskaźnika obiektywnych odpowiedzi (ORR), potwierdzając jego skuteczność w terapii GIST po niepowodzeniu terapii imatynibem.
czas przeżycia bez progresji choroby, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa FLT3, lek przeciwnowotworowy, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, progresja nowotworu, przerzut nowotworowy, przeżycie całkowite, rak nerkowokomórkowy, receptor CSF-1R, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor PDGFR, receptor płytkowego czynnika wzrostu, receptor VEGFR, receptory kinazy tyrozynowej, sunitynib jabłczan, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi, wzrost nowotworu