receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu
Receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu (PDGFR) to białko błonowe należące do rodziny receptorów kinaz tyrozynowych, które odgrywa kluczową rolę w regulacji wielu procesów komórkowych. PDGFR występuje w dwóch izoformach: PDGFR-α i PDGFR-β, które różnią się specyficznością wiązania ligandów oraz dystrybucją tkankową.
Aktywacja receptora PDGF następuje po związaniu płytkopochodnego czynnika wzrostu (PDGF), co prowadzi do dimeryzacji receptora i autofosforylacji reszt tyrozynowych w jego domenie wewnątrzkomórkowej. Uruchamia to kaskady sygnalizacyjne obejmujące szlaki PI3K/AKT, MAPK/ERK oraz STAT, które regulują proliferację komórek, migrację, różnicowanie i przeżycie.
W warunkach fizjologicznych, sygnalizacja PDGFR odgrywa istotną rolę w procesach embriogenezy, angiogenezy, gojenia ran oraz utrzymania homeostazy tkanek. Zaburzenia funkcji receptorów PDGF są związane z rozwojem różnych stanów patologicznych, w tym nowotworów, chorób naczyniowych i włóknienia tkanek.
Inhibitory receptora PDGF, takie jak imatynib, sunitynib czy pazopanib, znalazły zastosowanie w leczeniu nowotworów wykazujących nadekspresję lub nieprawidłową aktywację tego receptora, szczególnie w przypadku guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przewlekłej białaczki szpikowej (CML) czy niektórych mięsaków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Zentiva 400 mg
Imatinib Zentiva jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL oraz innych receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, PDGFR-alfa i beta, DDR1/2 oraz CSF-1R, co prowadzi do zahamowania proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) i ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Lek wykazuje również skuteczność w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacjami c-Kit oraz w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych i włókniakomięsaku guzowatym skóry (DFSP), gdzie hamuje konstytutywnie aktywowane receptory PDGFR i Abl. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono selektywne działanie przeciwnowotworowe imatynibu, w tym hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy komórek nowotworowych zależnych od mutacji kinaz tyrozynowych.
apoptoza, chromosom Philadelphia, czas przeżycia bez nawrotu, indeks mitotyczny, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka nowotworowa, leczenie adjuwantowe, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, populacja ITT, przekazywanie sygnałów wewnątrzkomórkowych, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez nawrotu, rearanżacja genu, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, resekcja chirurgiczna, translokacja chromosomowa, włókniakomięsak guzowaty skóry, wskaźnik mitotyczny, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nintedanib STADA 100 mg
Nintedanib jest drobnocząsteczkowym inhibitorem kinaz tyrozynowych, który hamuje receptory PDGFR α/β, FGFR 1-3 oraz VEGFR 1-3, a także kinazy Lck, Lyn, Src i CSF1R poprzez kompetycyjne wiązanie z miejscem ATP w domenach kinazowych. Mechanizm ten prowadzi do zahamowania kaskad sygnałowych odpowiedzialnych za patogenezę włóknienia tkanki w chorobach śródmiąższowych płuc. W badaniach in vitro wykazano, że nintedanib hamuje uwalnianie mediatorów profibrotycznych, polaryzację makrofagów do fenotypu alternatywnego oraz kluczowe procesy włóknienia, takie jak proliferacja, migracja i transformacja fibroblastów w miofibroblasty oraz nadmierne wydzielanie macierzy pozakomórkowej. W modelach zwierzęcych potwierdzono jego działanie przeciwzapalne, przeciwfibrotyczne i naczynioprotekcyjne, m.in. zmniejszając apoptozę komórek śródbłonka mikronaczyń i patologiczną przebudowę naczyń płucnych.
adenozynotrifosforan, apoptoza komórek śródbłonka, białkowa kinaza tyrozynowa, choroba śródmiąższowa płuc, działanie przeciwfibrotyczne, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza receptora CSF1R, macierz pozakomórkowa, mediator profibrotyczny, miofibroblast, natężona pojemność życiowa, nintedanib, ostre zaostrzenie IPF, polaryzacja makrofagów, proliferacja fibroblastów, przebudowa naczyniowa płuc, receptor czynnika wzrostu dla fibroblastów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, reumatoidalne zapalenie stawów, transformacja fibroblastów, twardzina układowa, zdolność dyfuzyjna gazów w płucach - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 400 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest selektywnym inhibitorem kinaz tyrozynowych, przede wszystkim kinazy Bcr-Abl, kluczowej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML). Działa również na receptory c-Kit, PDGFR-alfa i beta, DDR1, DDR2 oraz CSF-1R, co umożliwia hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza tych z ekspresją białka fuzyjnego Bcr-Abl. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono jego skuteczność w leczeniu CML oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto imatynib wykazuje działanie przeciwnowotworowe w guzach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją c-Kit, co stanowi istotny postęp terapeutyczny w tej grupie nowotworów.
apoptoza, chromosom Philadelphia, GIST, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, receptor PDGFR, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, sygnalizacja wewnątrzkomórkowa, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 100 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej Bcr-Abl, wykazującym silne i selektywne hamowanie aktywności tej kinazy, co stanowi podstawę jego skuteczności w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z dodatnim chromosomem Philadelphia. Ponadto imatynib blokuje receptory kinaz tyrozynowych takich jak c-Kit, PDGFR-alfa i PDGFR-beta, DDR1, DDR2 oraz CSF-1R, co przekłada się na hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych, w tym guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją kit. Działanie to potwierdzają badania in vitro i in vivo, wskazujące na szerokie spektrum molekularnych efektów terapeutycznych imatynibu, obejmujących także zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD), zespół hipereozynofilowy/przewlekłą białaczkę eozynofilową (HES/CEL) oraz włókniakomięsak guzowaty skóry (DFSP).
apoptoza, chromosom Philadelphia, działanie przeciwnowotworowe, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórki Bcr-Abl dodatnie, mutacja KIT, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor PDGF, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, terapia celowana molekularnie, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Sandoz 400 mg
Imatinib Sandoz jest drobnocząsteczkowym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, wykazującym silne hamowanie kinazy Bcr-Abl, kluczowej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto, imatynib hamuje receptory kinaz tyrozynowych Kit, DDR1, DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta, co przekłada się na blokadę proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych. W badaniach in vitro, in vivo oraz na poziomie komórkowym wykazano selektywne działanie antyproliferacyjne i proapoptotyczne na komórki Bcr-Abl dodatnie oraz komórki guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją w genie c-Kit.
apoptoza, chromosom Philadelphia, działanie antyproliferacyjne, działanie proapoptotyczne, działanie przeciwnowotworowe, ekspresja białka, guzowaty włókniakomięsak skóry, inhibitor kinazy, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórki Bcr-Abl dodatnie, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 400 mg
Meaxin, zawierający imatynib w dawkach 100 mg i 400 mg, jest stosowany głównie w leczeniu hematologicznych nowotworów z chromosomem Philadelphia (Ph+), takich jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) oraz ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+ ALL). W CML lek jest wskazany u dorosłych i dzieci z nowo rozpoznaną chorobą, u pacjentów po niepowodzeniu interferonu alfa, w fazie akceleracji oraz w przełomie blastycznym. W Ph+ ALL stosuje się go zarówno w skojarzeniu z chemioterapią, jak i w monoterapii w przypadku nawrotów lub oporności. Ponadto Meaxin jest używany w leczeniu zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych z rearanżacją genu PDGFR, zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) Kit (CD 117) dodatnich, zarówno w terapii podstawowej, jak i adjuwantowej u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Lek znajduje także zastosowanie w guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego.
chemioterapia, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib mezylan, interferon alfa, leczenie adjuwantowe, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, schorzenie onkologiczne, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Nintedanib – Właściwości farmakodynamiczne
Nintedanib jest drobnocząsteczkowym inhibitorem kinaz tyrozynowych, który hamuje aktywność receptorów PDGFR α/β, FGFR 1-3 oraz VEGFR 1-3, a także kinaz Lck, Lyn, Src i CSF1R poprzez kompetycyjne wiązanie z miejscem ATP. Mechanizm ten prowadzi do blokady kaskad sygnałowych kluczowych w patogenezie włóknienia tkanki, co potwierdzono w badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych. Nintedanib skutecznie hamuje proliferację, migrację i transformację fibroblastów oraz wydzielanie składników macierzy pozakomórkowej, a także wpływa na polaryzację makrofagów i uwalnianie mediatorów profibrotycznych. Jego działanie przeciwfibrotyczne i przeciwzapalne potwierdzono w chorobach takich jak idiopatyczne włóknienie płuc (IPF), twardzina układowa (SSc) z towarzyszącą chorobą śródmiąższową płuc (SSc-ILD), reumatoidalne zapalenie stawów z ILD (RZS-ILD) oraz włóknienie innych narządów (płuca, skóra, serce, nerki, wątroba). Ponadto nintedanib wykazuje korzystny wpływ na naczynia krwionośne, zmniejszając apoptozę komórek śródbłonka, przebudowę naczyniową, proliferację mięśni gładkich naczyń oraz grubość ścian naczyń płucnych.
adenozynotrifosforan, apoptoza komórek śródbłonka, białkowa kinaza tyrozynowa, choroba śródmiąższowa płuc, działanie przeciwfibrotyczne, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza receptora CSF1R, lek przeciwnowotworowy, macierz pozakomórkowa, mediator profibrotyczny, natężona pojemność życiowa, ostre zaostrzenie IPF, polaryzacja makrofagów, proliferacja fibroblastów, przebudowa naczyniowa płuc, receptor czynnika wzrostu dla fibroblastów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, reumatoidalne zapalenie stawów, transformacja fibroblastów, twardzina układowa, włóknienie tkanki, zdolność dyfuzyjna gazów w płucach - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Sandoz 100 mg
Imatynib, klasyfikowany jako inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej (ATC: L01EA01), wykazuje selektywne hamowanie kluczowych enzymów sygnalizacyjnych, przede wszystkim kinazy tyrozynowej Bcr-Abl, istotnej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto lek oddziałuje na receptory kinaz tyrozynowych Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta, co przekłada się na kompleksowe hamowanie sygnalizacji wewnątrzkomórkowej. Imatynib indukuje selektywną apoptozę i hamuje proliferację komórek Bcr-Abl dodatnich, co potwierdzono zarówno in vitro, in vivo, jak i w badaniach klinicznych, wykazując skuteczność przeciwnowotworową w monoterapii.
apoptoza, chromosom Philadelphia, hamowanie proliferacji, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, programowana śmierć komórkowa, protoonkogen c-Kit, przekazywanie sygnału komórkowego, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, sygnalizacja wewnątrzkomórkowa, tabletka powlekana - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pazopanib Accord 400 mg
Pazopanib to doustny inhibitor kinazy tyrozynowej o wielokierunkowym działaniu, hamujący kluczowe receptory związane z angiogenezą i proliferacją nowotworową, w tym VEGFR-1 (IC50 10 nM), VEGFR-2 (30 nM), VEGFR-3 (47 nM), PDGFR-α (71 nM), PDGFR-β (84 nM) oraz c-KIT (74 nM). Mechanizm działania polega na zależnym od dawki hamowaniu autofosforylacji tych receptorów, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo, gdzie obserwowano zahamowanie fosforylacji VEGFR-2, angiogenezy oraz wzrostu ksenoprzeszczepów nowotworów. Meta-analiza 31 badań klinicznych wskazała na istotny związek polimorfizmu HLA-B*57:01 z ryzykiem hepatotoksyczności, gdzie 19% nosicieli tego allelu doświadczyło wzrostu aktywności AlAT powyżej 5-krotnej górnej granicy normy (stopień 3 wg NCI CTC), w porównaniu do 10% u pacjentów bez tego allelu.
aminotransferaza alaninowa, angiogeneza, autofosforylacja receptorów, czynnik prognostyczny, farmakogenomika, hepatotoksyczność, inhibitor kinazy tyrozynowej, jasnokomórkowy rak nerki, nefrektomia, progresja guza nowotworowego, proliferacja komórek nowotworowych, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie ogólne, radioterapia, rak nerkowokomórkowy, receptor czynnika komórek macierzystych, receptor kinazy tyrozynowej, receptor naczyniowo-śródbłonkowy czynnika wzrostu, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, skala ECOG, wskaźnik odpowiedzi na lek - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Epidemiologia
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, miejscowo agresywny mięsak skóry o pochodzeniu fibroblastycznym, charakteryzujący się powolnym wzrostem i niskim potencjałem przerzutowym. Roczna zapadalność wynosi od 0,8 do 6,25 przypadków na milion osób, z wyższą częstością u osób rasy czarnej (8,74 vs 4,53/milion) oraz u Afroamerykanów (6,5/milion). DFSP najczęściej dotyczy osób w wieku 20-50 lat, z lokalizacją głównie na tułowiu i barkach. Mimo niskiego ryzyka przerzutów (1% do węzłów chłonnych, 4% odległych), nowotwór cechuje się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych (10-80%), szczególnie po szerokim wycięciu miejscowym (10-60%). Wariant włókniakomięsakowy (DFSP-FS) stanowi 5-15% przypadków i wiąże się z większą agresywnością oraz wyższym ryzykiem przerzutów (10-15%). Dziesięcioletnie przeżycie względne wynosi 99,1%, a przeżycie bez nawrotu 76%.
badanie epidemiologiczne, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia mikrograficzna Mohsa, czynnik prognostyczny, dermatofibrosarcoma protuberans, imatynib, mięsak Kaposiego, mięsak skóry, mięsak tkanek miękkich, nawrót miejscowy, nowotwór skóry, przerzut do płuc, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, remisja całkowita, sorafenib, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana, transformacja włókniakomięsakowa, włókniakomięsak, wskaźnik przeżycia, zapadalność - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Zentiva 400 mg
Imatinib Zentiva, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 100 mg i 400 mg (imatynib mezylan), jest wskazany przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. Lek stanowi terapię pierwszego wyboru u pacjentów z nowo rozpoznaną CML, którzy nie kwalifikują się do transplantacji szpiku, a także w fazie przewlekłej po niepowodzeniu terapii interferonem alfa oraz w fazie akceleracji i przełomie blastycznym. W ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) imatynib stosuje się w skojarzeniu z chemioterapią u nowo rozpoznanych pacjentów oraz w monoterapii u chorych z nawrotem lub opornością na standardowe leczenie. Ponadto, lek jest wskazany w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα u dorosłych. Wskazania obejmują także nowotwory lite, takie jak złośliwe, nieoperacyjne i/lub przerzutowe guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) Kit (CD117) dodatnie oraz leczenie adjuwantowe u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji, a także guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) nieoperacyjne lub nawracające/przerzutowe.
chemioterapia standardowa, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib mezylanu, interferon alfa, leczenie adjuwantowe, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obiektywny współczynnik odpowiedzi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez wznowy, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Leuzek 100 mg
Imatynib, substancja czynna leku Leuzek, jest małocząsteczkowym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej o kodzie ATC L01EA01, wykazującym silne działanie hamujące aktywność kinazy Bcr-Abl oraz innych receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania imatynibu polega na selektywnym hamowaniu proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach Bcr-Abl dodatnich, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo, w modelach komórkowych oraz u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) z chromosomem Philadelphia. Imatynib wykazuje również skuteczność w hamowaniu procesów komórkowych zależnych od receptorów PDGF i SCF, co ma znaczenie w patogenezie zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz włókniakomięsaka guzowatego skóry (DFSP).
apoptoza, chromosom Philadelphia, hamowanie proliferacji, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Właściwości farmakodynamiczne
Imatynib jest selektywnym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, skutecznie hamującym aktywność kinazy Bcr-Abl oraz receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, PDGFR-alfa/beta, CSF-1R i DDR1/DDR2. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach Bcr-Abl dodatnich, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo. W badaniach klinicznych u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) Ph+ imatynib wykazał znaczącą skuteczność, ocenianą na podstawie odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej. W badaniu II fazy u pacjentów z mieloidalnym przełomem blastycznym CML, stosowanie imatynibu w dawkach 400 mg i 600 mg/dobę dało odpowiednio 16% i 33% wskaźnik odpowiedzi hematologicznej, z medianą przeżycia wynoszącą 7,7 miesiąca u pacjentów uprzednio nieleczonych. U dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej stosowano dawki 260-570 mg/m²/dobę, uzyskując całkowitą odpowiedź hematologiczną u 78% po 8 tygodniach oraz 65% całkowitą odpowiedź cytogenetyczną, z medianą czasu do odpowiedzi cytogenetycznej 5,6 miesiąca.
brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź hematologiczna, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chromosom Philadelphia, guzowaty włókniakomięsak skóry, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza fuzyjna FIP1L1-PDGFRα, kinaza tyrozynowa, komórka białaczkowa, mieloidalny przełom blastyczny, minimalna choroba resztkowa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, rearanżacja genu PDGFR, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, szpik kostny, translokacja (17:22)[(q22:q13)], transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 100 mg
Meaxin (imatynib) w dawce 100 mg w formie tabletek powlekanych jest lekiem stosowanym przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży, w różnych fazach choroby, w tym po niepowodzeniu terapii interferonem alfa, w fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym. Ponadto, imatynib jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach. Lek znajduje zastosowanie także w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z ekspresją CD117 oraz w terapii adjuwantowej po resekcji tych guzów u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Wskazaniem są również guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) w przypadkach nieoperacyjnych lub nawrotowych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie odpowiednich markerów molekularnych i cytogenetycznych, a dawkowanie i decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać aktualne wytyczne oraz indywidualne ryzyko pacjenta.
faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, leczenie adjuwantowe, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Chordoma – Patofizjologia i mechanizm
Chordoma to rzadki, pierwotny złośliwy nowotwór kości wywodzący się z pozostałości struny grzbietowej, charakteryzujący się nadekspresją czynnika transkrypcyjnego brachyury (kodowanego przez gen TBXT). Duplikacje TBXT występują w 44% rodzinnych i amplifikacje w 27% sporadycznych przypadków. Patogeneza obejmuje aktywację szlaków sygnałowych FGF/MEK/ERK, PI3K/AKT/mTOR (z fosforylacją białek Akt, TSC2 i EIF4EBP1 odpowiednio w 92%, 96% i 98% przypadków) oraz receptorów tyrozynowych EGFR, PDGFR (obecny w 100% przypadków) i c-Met. Utrata genów supresorowych CDKN2A (p16/p15) w 30% i PTEN w 80% przypadków, a także delecje SMARCB1 w podtypie słabo zróżnicowanym, sprzyjają progresji choroby. Epigenetyczne mechanizmy, takie jak hipermetylacja DNA i dysregulacja miRNA (np. ADAR1 wpływający na miR-10a i miR-125a), również odgrywają rolę w patogenezie.
biologia molekularna, cykl komórkowy, czynnik transkrypcyjny, czynnik transkrypcyjny brachyury, czynnik wzrostu fibroblastów, deaminaza adenozyny, duplikacja genu, embriogeneza, gen TBXT, hipermetylacja DNA, inhibitor mTOR, kariotyp, komórki macierzyste, metylacja DNA, mikroRNA, mTOR, niestabilność chromosomowa, nowotwór złośliwy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, receptor czynnika wzrostu naskórka, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, receptorowa kinaza tyrozynowa, struna grzbietowa, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak Sonic Hedgehog, terapia molekularna, wyspa CpG, złośliwy nowotwór kości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatynib, klasyfikowany pod kodem ATC L01XE01, jest inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, który selektywnie hamuje aktywność kinazy Bcr-Abl oraz receptorów tyrozynowych, takich jak c-Kit, DDR1/2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania polega na blokowaniu ścieżek sygnałowych zależnych od tych receptorów, co prowadzi do zahamowania proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia oraz ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL). Potwierdzono skuteczność imatynibu zarówno in vitro, jak i in vivo, w tym na modelach zwierzęcych z komórkami Bcr-Abl dodatnimi. Ponadto, imatynib jest stosowany w leczeniu zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP), gdzie hamuje patologicznie aktywowane receptory PDGFR i kinazy Abl.
chromosom Philadelphia, dermatofibrosarcoma protuberans, imatynib mezylan, indukcja apoptozy, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny