powikłania ospy wietrznej
Ospa wietrzna, wywoływana przez wirus Varicella-zoster (VZV), może prowadzić do szeregu powikłań, szczególnie u osób z grup ryzyka. Najczęstsze powikłania obejmują wtórne zakażenia bakteryjne skóry, które mogą prowadzić do cellulitis, ropni lub rzadziej martwiczego zapalenia powięzi.
Poważne powikłania neurologiczne ospy wietrznej to ataksja móżdżkowa (najczęstsze powikłanie neurologiczne), zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół Reye’a (obecnie rzadki, związany z podawaniem aspiryny). Mogą one wystąpić zarówno w trakcie aktywnej infekcji, jak i po jej ustąpieniu.
Powikłania pulmonologiczne, takie jak zapalenie płuc wywołane przez VZV, stanowią poważne zagrożenie szczególnie dla dorosłych, kobiet w ciąży i pacjentów immunokompromitowanych. Charakteryzują się one śródmiąższowymi naciekami i mogą prowadzić do niewydolności oddechowej.
U kobiet ciężarnych zakażenie VZV w pierwszym lub drugim trymestrze może prowadzić do zespołu ospy wrodzonej, objawiającego się bliznami skórnymi, hipoplazją kończyn, zaćmą oraz wadami neurologicznymi. Zakażenie około porodu grozi ciężką, uogólnioną ospą wietrzną u noworodka.
Długoterminowym powikłaniem zakażenia VZV jest półpasiec, wynikający z reaktywacji wirusa latentnego w zwojach nerwowych, występujący głównie u osób starszych i z obniżoną odpornością. Szczepienia przeciwko ospie wietrznej znacząco zmniejszają ryzyko wystąpienia zarówno pierwotnej infekcji, jak i jej powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ospa wietrzna – Epidemiologia
Ospa wietrzna (varicella) jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez wirus varicella-zoster (VZV), charakteryzującą się pęcherzykową wysypką, gorączką i złym samopoczuciem. Przed wprowadzeniem szczepień, zachorowalność w krajach o klimacie umiarkowanym sięgała 90% wśród dzieci do 10. roku życia, z wtórnym wskaźnikiem ataku w kontaktach domowych 90-100%. Okres inkubacji wynosi 10-21 dni, a zakaźność trwa od 1-2 dni przed wysypką do momentu pokrycia wszystkich zmian strupami (zwykle 5-7 dni). Epidemiologia wykazuje sezonowość w klimacie umiarkowanym (zima-wczesna wiosna) i odmienny wzorzec w tropikach (miesiące chłodne i suche). Globalnie rocznie notuje się około 140 mln przypadków, 4,2 mln hospitalizacji i 4200 zgonów, z tendencją spadkową dzięki szczepieniom. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, z rzadkim potwierdzeniem laboratoryjnym (PCR, izolacja wirusa, immunofluorescencja), które zyskuje na znaczeniu w dobie szczepień i zmniejszonej liczby dzikich zakażeń.
badanie immunofluorescencyjne, dochodzenie epidemiologiczne, droga kropelkowa, gorączka, nadzór epidemiologiczny, ognisko epidemiczne, okres inkubacji, okres zakaźności, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłania ospy wietrznej, przełamanie odporności poszczepiennej, reakcja łańcuchowa polimerazy, seropozytywność, system informacji geograficznej, szczepionka przeciw ospie wietrznej, VZV, wirus varicella zoster, wysypka pęcherzykowa, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw ospie wietrznej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka przeciw ospie wietrznej to żywa atenuowana szczepionka stosowana w schemacie dwudawkowym: pierwsza dawka między 12. a 15. miesiącem życia, druga między 4. a 6. rokiem życia, z możliwością wcześniejszego podania drugiej dawki już w 18. miesiącu w zależności od lokalnych wytycznych. U osób powyżej 13. roku życia, które nie chorowały i nie były szczepione, zaleca się dwie dawki w odstępie 4-8 tygodni. Szczepienie znacząco redukuje zachorowania, hospitalizacje i powikłania, zapewniając 90-98% skuteczności. Szczepionka jest podawana podskórnie (preferowana) lub domięśniowo, w okolice mięśnia naramiennego lub przednio-bocznej części uda. Szczepienie jest szczególnie wskazane dla grup wysokiego ryzyka, w tym pracowników ochrony zdrowia, osób z kontaktami z immunosupresyjnymi, nauczycieli, personelu domów opieki, studentów, podróżnych oraz kobiet w wieku rozrodczym niebędących w ciąży. Przed szczepieniem konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia, wywiad dotyczący ekspozycji, wcześniejszych szczepień, stanu immunologicznego oraz przeciwwskazań, takich jak ciężkie reakcje alergiczne, immunosupresja, ciąża czy aktywna choroba gorączkowa.
anafilaksja, badanie serologiczne, dializa, drgawki, gruźlica, mukowiscydoza, neomycyna, obniżona odporność, obrzęk naczynioruchowy, opony mózgowo-rdzeniowe, ospa wietrzna, pokrzywka, półpasiec, powikłania ospy wietrznej, produkty krwiopochodne, profilaktyka poekspozycyjna, przełomowe zakażenie, reakcja alergiczna, salicylany, steroidy systemowe, szczepionka MMRV, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka żywa atenuowana, wirus varicella zoster, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zespół Reye’a