kredowy posmak

Kredowy posmak (określany również jako kredowy smak w ustach) to objaw zgłaszany przez pacjentów jako nieprzyjemne doznanie smakowe przypominające kreda, gips lub wapno. Zaburzenie to należy do grupy dysgeuzji, czyli zaburzeń smaku, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów.

Przyczyny kredowego posmaku mogą być różnorodne, obejmując m.in. zaburzenia wydzielania śliny, infekcje jamy ustnej, choroby przyzębia, refluks żołądkowo-przełykowy, choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca, niewydolność nerek), niedobory witamin i minerałów (szczególnie cynku), a także działania niepożądane niektórych leków, w tym antybiotyków, leków przeciwnadciśnieniowych czy preparatów zawierających wapń.

Diagnostyka kredowego posmaku w ustach wymaga szczegółowego wywiadu, badania stomatologicznego oraz często konsultacji z innymi specjalistami. W zależności od przyczyny, leczenie może obejmować terapię choroby podstawowej, modyfikację farmakoterapii, leczenie stomatologiczne, suplementację niedoborów lub stosowanie środków poprawiających wydzielanie śliny. Właściwe rozpoznanie przyczyny jest kluczowe dla skutecznego leczenia tego uciążliwego objawu.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Węglan dihydroksyglinowo-sodowy – Działania niepożądane

Węglan dihydroksyglinowo-sodowy, stosowany w preparatach takich jak Alugastrin (tabletki 340 mg, zawiesina 1,02 g/15 ml), wykazuje działania niepożądane głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się kredowy posmak w ustach, łagodne zaparcia oraz skurcze żołądka (częstość 1/100 do <1/10). Niezbyt często (1/1000 do <1/100) występują nudności, wymioty oraz białawe zabarwienie stolca, związane z obecnością związków glinu. Długotrwałe stosowanie lub podawanie dużych dawek może prowadzić do rzadkich (1/10 000 do <1/1000) zaburzeń gospodarki fosforanowej, manifestujących się przewlekłymi zaparciami, utratą apetytu, nieuzasadnioną utratą masy ciała oraz osłabieniem mięśni.
Dihydroxyaluminii natrii carbonas, działania niepożądane, kredowy posmak, niedobór fosforanów, niedobór fosforu, nudności i wymioty, osłabienie mięśniowe, osteomalacja, osteoporoza, skurcz żołądka, układ kostny, utrata apetytu, węglan dihydroksyglinowo-sodowy, zabarwienie kału, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki fosforanowej, zaburzenia gospodarki mineralnej, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia układu pokarmowego, zaparcia, zaparcia przewlekłe, zmniejszenie gęstości kości
Leksykon substancji czynnych
Chlorek – Działania niepożądane

Preparaty zawierające jony chlorkowe, takie jak chlorek wapnia (Calcium chloride DEMO 1 g/10 ml), chlorek sodu (Natrium Chloratum 0,9% Baxter) oraz preparaty wieloskładnikowe jak Klean-Prep, wykazują zróżnicowany profil działań niepożądanych istotnych w praktyce klinicznej. Chlorek wapnia podawany dożylnie może powodować miejscowe podrażnienie tkanek, zwapnienia tkanek miękkich oraz hiperkalcemię, której objawy obejmują m.in. jadłowstręt, nudności, osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca i w ciężkich przypadkach śpiączkę. Szybkie wstrzyknięcie dożylne może wywołać nieprzyjemne objawy naczyniowe, takie jak rozszerzenie naczyń obwodowych i uderzenia gorąca. Natomiast 0,9% roztwór chlorku sodu, zawierający 9 mg/ml NaCl, może prowadzić do hiponatremii, hipernatremii, kwasicy metabolicznej z hiperchloremią oraz powikłań neurologicznych, w tym ostrej encefalopatii hiponatremicznej. Działania niepożądane obejmują również reakcje miejscowe (rumień, podrażnienie żyły), zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie) oraz skórne (pokrzywka, świąd).
ból kostny, dreszcze, drgawki, duszność, encefalopatia hiponatremiczna, hiperkalcemia, hipernatremia, hiponatremia, hiponatremia szpitalna, jadłowstręt, kamica nerkowa, kredowy posmak, kwasica hiperchloremiczna, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, pokrzywka, polidypsja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń obwodowych, uderzenie gorąca, wapnica nerek, wielomocz, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie metabolizmu, zakrzepica żył, zespół Mallory’ego-Weissa, zespół SIADH, zwapnienie tkanek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Alugastrin 340 mg

Lek Alugastrin, zawierający 340 mg dihydroksyglinowo-sodowego węglanu w tabletce do rozgryzania i żucia, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. W obrębie układu pokarmowego najczęściej obserwuje się kredowy posmak w ustach, łagodne zaparcia oraz skurcze żołądka, natomiast nudności i wymioty występują niezbyt często. Zaburzenia metaboliczne, takie jak białawe zabarwienie kału, pojawiają się niezbyt często, natomiast rzadko, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub dużych dawkach, mogą wystąpić objawy hipofosfatemii, takie jak ciągłe zaparcia, utrata apetytu, niezwykła utrata masy ciała oraz osłabienie mięśni. W układzie mięśniowo-szkieletowym rzadko obserwuje się osteomalację i osteoporozę, manifestujące się bólami kości oraz obrzękami nadgarstków lub kostek, co wskazuje na konieczność monitorowania gospodarki fosforanowej u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii.
ból kości, dihydroksyglinowo-sodowy węglan, działanie niepożądane, farmakoterapia, gęstość mineralna kości, gospodarka mineralna, hipofosfatemia, klasyfikacja MedDRA, kredowy posmak, monitorowanie działań niepożądanych, niedobór fosforanów, niedobór fosforu, nudności, obrzęk nadgarstka, osłabienie mięśniowe, osłabienie siły mięśniowej, osteomalacja, osteoporoza, skurcz żołądka, stosunek korzyści do ryzyka, utrata apetytu, utrata masy ciała, zabarwienie kału, zaburzenia wypróżniania, zaparcie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Calcium chloride DEMO 1 g/10 ml

Chlorek wapnia podawany pozajelitowo wykazuje wysokie ryzyko działań niepożądanych, wynikających zarówno z właściwości drażniących preparatu, jak i z możliwości rozwoju hiperkalcemii. Ze względu na silne działanie drażniące, podanie domięśniowe lub podskórne jest bezwzględnie przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do ciężkiego miejscowego uszkodzenia tkanek oraz zwapnień w tkankach miękkich. Hiperkalcemia, definiowana jako podwyższone stężenie wapnia we krwi powyżej normy, manifestuje się objawami ze strony układu żołądkowo-jelitowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, zaparcia, bóle brzucha), nerwowo-mięśniowego (osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia umysłowe), nerkowego (polidypsja, wielomocz, wapnica nerek, kamica nerkowa) oraz kostnego (ból kostny). W ciężkich przypadkach mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca i śpiączka. Szybkie dożylne podanie chlorku wapnia może wywołać dodatkowe objawy, takie jak kredowy posmak w ustach, uderzenia gorąca i rozszerzenie naczyń obwodowych, nawet przy prawidłowych dawkach.
chlorek wapnia, hiperkalcemia, jadłowstręt, kamica nerkowa, kredowy posmak, odkładanie wapnia, podanie pozajelitowe, podrażnienie tkanek, polidypsja, rozszerzenie naczyń obwodowych, sól wapnia, spadek ciśnienia tętniczego, uderzenie gorąca, wapnica nerek, wielomocz, zaburzenia nerkowe, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwapnienie tkanek miękkich
Leksykon substancji czynnych
Wapnia glukonian – Przedawkowanie

Przedawkowanie wapnia glukonianu, obecnego w preparatach takich jak Calcium Gluconate hameln, Calsiosol, Multi-Sanostol czy Pediaven NN1, prowadzi do hiperkalcemii, której objawy obejmują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, zaparcia, ból brzucha), układu moczowego (poliuria, polidypsja, odwodnienie, zwapnienie nerek), nerwowo-mięśniowego (osłabienie mięśni, ból kości, senność, splątanie) oraz sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, arytmie, ryzyko zatrzymania akcji serca). Szybkie dożylne podanie może wywołać dodatkowo kredowy posmak w ustach, uderzenia gorąca i niedociśnienie tętnicze. W przypadku preparatów złożonych, np. Multi-Sanostol, istnieje ryzyko przewlekłego przedawkowania witamin A (4 500-18 000 j.m.) i D, co może nasilać hiperkalcemię i powodować objawy skórne, zaburzenia wzrostu włosów oraz bóle kości.
dializa otrzewnowa, diuretyk tiazydowy, furosemid, hemodializa, hiperazotemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperosmolarność, hipertriglicerydemia, jadłowstręt, kalcytonina, kredowy posmak, nadciśnienie tętnicze, nawodnienie pacjenta, niedociśnienie tętnicze, osłabienie mięśniowe, polidypsja, poliuria, śpiączka, splątanie, stężenie wapnia w osoczu, świąd, uderzenie gorąca, wapń glukonian, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zatrzymanie akcji serca, zwapnienie nerek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Alugastrin 1,02 g/15 ml

Lek Alugastrin w postaci zawiesiny doustnej (1,02 g/15 ml) zawiera dihydroksyglinowo-sodowy węglan, który działa zobojętniająco na kwas żołądkowy. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak kredowy posmak w ustach, łagodne zaparcia oraz skurcze żołądka (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują nudności i wymioty (≥1/1 000 do <1/100), a także białawe zabarwienie kału. Długotrwałe stosowanie lub podawanie dużych dawek może prowadzić do hipofosfatemii, manifestującej się ciągłymi zaparciami, utratą apetytu, znaczną utratą masy ciała oraz osłabieniem mięśni (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000). W takich przypadkach konieczna jest konsultacja lekarska i monitorowanie stężenia fosforanów w surowicy krwi.
Alugastrin, ból kości, dihydroksyglinowo-sodowy węglan, działanie zobojętniające, gospodarka mineralna, gospodarka wapniowa, hipofosfatemia, klasyfikacja MedDRA, kredowy posmak, nudności i wymioty, obrzęk nadgarstka, osłabienie mięśniowe, osteomalacja, osteoporoza, przewlekłe zaparcie, przewód pokarmowy, skurcz żołądka, utrata apetytu, utrata masy ciała, wiązanie fosforanów, zaburzenie metaboliczne, zaparcie, zobojętnianie kwasu żołądkowego

kredowy posmak

Powiązane wpisy

Węglan dihydroksyglinowo-sodowy – Działania niepożądane

Chlorek – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Alugastrin 340 mg

Działania niepożądane – Calcium chloride DEMO 1 g/10 ml

Wapnia glukonian – Przedawkowanie

Działania niepożądane – Alugastrin 1,02 g/15 ml