zespół Mallory’ego-Weissa
Zespół Mallory’ego-Weissa to stan kliniczny charakteryzujący się podłużnymi rozdarciami błony śluzowej w obrębie połączenia żołądkowo-przełykowego lub w proksymalnej części żołądka. Powstaje najczęściej w wyniku gwałtownych wymiotów, które powodują nagły wzrost ciśnienia wewnątrzbrzusznego i prowadzą do pęknięcia błony śluzowej.
Głównym objawem zespołu Mallory’ego-Weissa jest krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, które manifestuje się wymiotami z domieszką krwi (hematemeza) i/lub smolistymi stolcami (melena). W przeciwieństwie do innych przyczyn krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie w zespole Mallory’ego-Weissa ma tendencję do samoistnego ustępowania w około 80-90% przypadków.
Diagnostyka opiera się głównie na endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego, która pozwala na bezpośrednią wizualizację rozdarcia. Leczenie jest zazwyczaj zachowawcze i obejmuje zaprzestanie przyjmowania pokarmów doustnie, stosowanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu solnego oraz wyrównanie niedoborów płynowych i elektrolitowych. W przypadku aktywnego krwawienia można zastosować techniki endoskopowe, takie jak koagulacja termiczna, iniekcja adrenaliny czy założenie klipsów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nervosa – Objawy
Bulimia nervosa to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się, podczas których pacjent spożywa w krótkim czasie (zazwyczaj <2 godziny) ilości pokarmu znacznie przekraczające normę, połączonymi z poczuciem braku kontroli nad jedzeniem. Następują po nich niewłaściwe zachowania kompensacyjne, takie jak samowywołane wymioty, nadużywanie środków przeczyszczających, diuretyków, głodówki czy nadmierne ćwiczenia, mające na celu zapobieganie przyrostowi masy ciała. Kryteria diagnostyczne wymagają występowania tych epizodów i zachowań co najmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące, a także nadmiernego wpływu masy i kształtu ciała na samoocenę. Bulimia najczęściej rozpoczyna się między 13. a 20. rokiem życia, z przewagą kobiet (1,0% młodych kobiet vs 0,1% młodych mężczyzn). Choroba wiąże się z licznymi powikłaniami somatycznymi, m.in. erozją szkliwa, powiększeniem gruczołów ślinowych, zaburzeniami elektrolitowymi prowadzącymi do arytmii, refluksem, zapaleniem przełyku, nieregularnościami miesiączkowymi, osteoporozą oraz poważnymi powikłaniami kardiologicznymi i gastroenterologicznymi.
arytmia serca, biegunka, bulimia nervosa, choroba psychiczna, depresja, diuretyki, epizod objadania się, erozja szkliwa zębów, jadłowstręt psychiczny, kryteria diagnostyczne, lewatywa, nawrót choroby, niskie ciśnienie krwi, objaw Russella, odwodnienie, osteopenia, osteoporoza, próchnica zębów, refluks żołądkowo-przełykowy, remisja, samookaleczanie, środek przeczyszczający, wypadanie odbytnicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia lękowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zachowania kompensacyjne, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół Boerhaavego, zespół Mallory’ego-Weissa, zniekształcony obraz ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hematemeza, definiowana jako wymiotowanie krwią, jest objawem wskazującym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (przełyk, żołądek, dwunastnica). Krew może mieć postać świeżej jasnoczerwonej, ciemnoczerwonej lub treści przypominającej fusy od kawy, co świadczy o strawieniu krwi przez kwas żołądkowy. Przyczyny hematemezy obejmują m.in. wrzody trawienne, zapalenia błony śluzowej, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku, nowotwory oraz działania niepożądane leków (NLPZ, antykoagulanty). Ocena pacjenta powinna obejmować stabilność hemodynamiczną (ciśnienie tętnicze, tętno, stan świadomości, perfuzję obwodową), badania laboratoryjne (morfologia, koagulogram, stosunek mocznika do kreatyniny >30) oraz gastroskopię, która pełni rolę diagnostyczną i terapeutyczną. Czynniki prognostyczne ciężkiego krwawienia to obecność świeżej krwi, tachykardia (>100/min) oraz hemoglobina <8 g/dl.
alergia na białka mleka krowiego, gastroskopia, hematemeza, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, lek przeciwwymiotny, lek wazoaktywny, marskość wątroby, melena, nadciśnienie wrotne, opaskowanie żylaków przełyku, sonda nosowo-żołądkowa, stabilność hemodynamiczna, tamponada balonowa, TIPS, wrzód trawienny, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dwunastnicy, zapalenie przełyku, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Epidemiologia
Hematemeza, stanowiąca około 75% przypadków ostrego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (GI), jest poważnym objawem klinicznym wymagającym natychmiastowej interwencji. Roczna częstość występowania krwawienia z górnego odcinka GI wynosi 80-150/100 000 populacji, z wyższą zapadalnością u mężczyzn i wzrostem ryzyka z wiekiem. Najczęstsze przyczyny to zespół Mallory’ego-Weissa (3-15% epizodów u dorosłych, jasnoczerwona krew u 85% pacjentów), żylaki przełyku u chorych z marskością wątroby, wrzody trawienne oraz nowotwory przewodu pokarmowego, szczególnie w zaawansowanych stadiach raka. Zespół cyklicznych wymiotów (CVS) dotyczy 1,7-2,7% dzieci i 0,7-2% dorosłych, z nawrotowymi epizodami wymiotów, czasem z domieszką krwi. Diagnostyka obejmuje badania krwi, gastroskopię oraz badania obrazowe, a kolor wymiotowanej krwi (jasnoczerwona, ciemna, fusowata) pomaga w ocenie źródła i charakteru krwawienia.
badanie endoskopowe, choroba przewodu pokarmowego, fusy kawowe, gastroskopia, Helicobacter pylori, hematemeza, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, marskość wątroby, niedokrwistość, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność narządów, nowotwór przewodu pokarmowego, połączenie żołądkowo-przełykowe, przewód pokarmowy, rak przełyku, rak żołądka, transfuzja krwi, wrzód trawienny, wstrząs hipowolemiczny, zespół cyklicznych wymiotów, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wymiotów cyklicznych – Objawy
Zespół wymiotów cyklicznych (CVS) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się nawracającymi, stereotypowymi epizodami intensywnych nudności i wymiotów, które mogą występować nawet do 20 razy na godzinę, trwając od kilku godzin do kilku dni (średnio około 24 godziny, mediana 43 godziny). Przebieg choroby obejmuje cztery fazy: prodromalną (z objawami takimi jak nadmierne pocenie, nudności, bladość skóry), fazę wymiotną, fazę zdrowienia oraz fazę międzynapadową, w której pacjent jest wolny od objawów. Epizody często rozpoczynają się w nocy lub wczesnym rankiem i mogą być wyzwalane przez infekcje (41%), stres (66%), głodówkę, brak snu, czy miesiączkę. Towarzyszą im objawy autonomiczne (tachykardia, nadmierne ślinienie, zawroty głowy) oraz neurologiczne (ból głowy u 42%, fotofobia u 38%, fonofobia u 30%). U około 80% pacjentów występuje ból brzucha, który może imitować ostry brzuch i prowadzić do niepotrzebnych interwencji chirurgicznych. CVS jest często powiązany z migreną, a około 75% dzieci z CVS rozwija migreny w dorosłości. Powikłania obejmują odwodnienie, uszkodzenia przełyku (pęknięcia Mallory’ego-Weissa), oraz korozję szkliwa zębów.
biegunka, bladość skóry, ból głowy, depersonalizacja, faza prodromalna, faza zdrowienia, fonofobia, fotofobia, gastropareza, hiperestezja, koalescencja, letarg, migrena brzuszna, miopatia, nadmierne pocenie, nadmierne ślinienie, napad padaczkowy, nudności i wymioty, objawy prodromalne, odruch wymiotny, odwodnienie, ostry brzuch, parestezje, przewlekłe zapalenie zatok, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, zaburzenie paniki, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół Mallory’ego-Weissa, zespół wymiotów cyklicznych, zmęczenie i osłabienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klean-prep –
Klean-Prep, zawierający makrogol 3350 oraz elektrolity (sodu siarczan bezwodny, sodu wodorowęglan, sodu chlorek, potasu chlorek), jest stosowany doustnie jako roztwór przeczyszczający. Profil bezpieczeństwa obejmuje głównie działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, występujące często (≥1/100, <1/10) takie jak nudności, wzdęcia, rozdęcie brzucha i dyskomfort jamy brzusznej. Niezbyt często (≥1/1000, <1/100) obserwuje się ból brzucha, wymioty oraz podrażnienie okolicy odbytu. Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania obejmują pęknięcie błony śluzowej przełyku (zespół Mallory'ego-Weissa) związane z wymiotami. W zakresie układu nerwowego rzadko występują drgawki powiązane z hiponatremią oraz bóle głowy. Rzadkie są także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, a także zaburzenia elektrolitowe: hiponatremia i hipokaliemia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych.
ból brzucha, ból głowy, chlorek potasu, chlorek sodu, choroba serca, dreszcze, drgawki, duszność, dyskomfort brzuszny, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwwstrząsowe, makrogol, nadwrażliwość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, pęknięcie przełyku, podrażnienie odbytu, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rozdęcie brzucha, siarczan sodu, wodorowęglan sodu, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół Mallory’ego-Weissa - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Etiologia i przyczyny
Hematemeza jest objawem wskazującym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmującego jamę ustną, gardło, przełyk, żołądek oraz dwunastnicę. Kolor krwi w wymiocinach może się różnić od jasnoczerwonego, przez ciemnoczerwony, do brunatnego lub wyglądu fusów po kawie, co odzwierciedla różne źródła i stopień trawienia krwi. Najczęstsze etiologie to wrzody trawienne (żołądka i dwunastnicy) związane z Helicobacter pylori lub długotrwałym stosowaniem NLPZ, zapalenia błony śluzowej (gastritis, esophagitis, duodenitis), zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku w przebiegu marskości wątroby oraz urazy mechaniczne. Dodatkowo, choroby wątroby, nowotwory przewodu pokarmowego, zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie leków przeciwzakrzepowych mogą nasilać ryzyko krwawienia. Warto podkreślić, że NLPZ i aspiryna hamują syntezę prostaglandyn, co osłabia ochronę błony śluzowej i sprzyja krwawieniom.
alergia na mleko, alkoholowe zapalenie wątroby, anemia, angiodysplazja, białaczka, choroba refluksowa przełyku, doustny antykoagulant, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, hematemeza, hemofilia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedobór witaminy K, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewlekłe zapalenie trzustki, rak przełyku, rak trzustki, rak żołądka, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wrzód dwunastnicy, wrzód trawienny, wrzód żołądka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie dwunastnicy, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wymiotów cyklicznych – Etiologia i przyczyny
Zespół wymiotów cyklicznych (CVS) to rzadkie zaburzenie charakteryzujące się nawracającymi epizodami intensywnych nudności i wymiotów, z przerwami względnego zdrowia. Patogeneza CVS jest wieloczynnikowa, obejmująca komponent genetyczny, zwłaszcza mutacje mitochondrialnego DNA (np. polimorfizmy 16519T i 3010A), dysfunkcję autonomicznego układu nerwowego oraz związek z migreną, która występuje u około 80% dzieci i 25% dorosłych z CVS. Dysfunkcja mitochondriów prowadzi do niedoboru energii komórkowej, co w połączeniu ze stresem i pobudzeniem może wywoływać epizody wymiotów. Ponadto, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) i podwyższone poziomy czynnika uwalniającego kortykotropinę (CRF) mogą modulować przebieg choroby, zwłaszcza u kobiet, u których epizody CVS mogą korelować z cyklem menstruacyjnym.
autonomiczny układ nerwowy, choroba lokomocyjna, choroba refluksowa przełyku, czynnik uwalniający kortykotropinę, DNA mitochondrialne, dysfunkcja autonomiczna, dysfunkcja mitochondriów, dysregulacja neuroprzekaźników, gastropareza, glutaminian monosodowy, komórki tuczne, leki przeciwmigrenowe, migrena, nudności i wymioty, odruch wymiotny, opóźnione opróżnianie żołądka, oś mózgowo-jelitowa, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, patogeneza, przejadanie, układ endokannabinoidowy, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zapalenie przełyku, zespół jelita drażliwego, zespół Mallory’ego-Weissa, zespół przewlekłego zmęczenia, zespół wymiotów cyklicznych - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wymiotów cyklicznych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół wymiotów cyklicznych (CVS) to przewlekłe zaburzenie charakteryzujące się nawracającymi epizodami intensywnych nudności i wymiotów, trwającymi od kilku godzin do kilku dni, występującymi co najmniej cztery razy na godzinę i oddzielonymi okresami dobrego samopoczucia. Choroba dotyka około 1-2% dzieci, szczególnie w wieku 3-7 lat, oraz dorosłych, u których rozpoznanie wymaga co najmniej trzech epizodów w ciągu 12 miesięcy. Diagnostyka opiera się na kryteriach rzymskich i wykluczeniu innych schorzeń, takich jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neurologiczne, metaboliczne czy psychiczne. Kluczowe jest rozpoznanie faz choroby: interictalnej, prodromalnej, wymiotów i zdrowienia, co pozwala na odpowiednie dostosowanie terapii. Czynniki wyzwalające obejmują stres, zaburzenia snu, określone pokarmy (np. czekolada, ser, MSG), infekcje oraz długotrwały głód. W fazie wymiotów konieczne może być dożylne nawodnienie i hospitalizacja, a leczenie farmakologiczne obejmuje m.in. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (amitryptylina), leki przeciwpadaczkowe (topiramat, zonisamid), aprepitant, beta-blokery oraz leki przeciwwymiotne (ondansetron) i tryptany (sumatriptan).
amitryptylina, antagonista receptora neurokininowego, antagonista serotoniny, aprepitant, benzodiazepina, beta-bloker, choroba wątroby, cyproheptadyna, dysfagia, faza prodromalna, faza zdrowienia, guz mózgu, inhibitor pompy protonowej, koenzym Q10, kryteria rzymskie, lek przeciwdepresyjny trójcykliczny, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, migrena, nudności i wymioty, ondansetron, próchnica zębów, propranolol, światłowstręt, topiramat, tryptan, wodogłowie, wrzód żołądka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, zaburzenie odżywiania, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zespół lękowy, zespół Mallory’ego-Weissa, zespół wymiotów cyklicznych, zonisamid - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Diagnostyka i diagnoza
Hematemesis, czyli wymiotowanie krwi, jest objawem krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmującego przełyk, żołądek i dwunastnicę. Krew w wymiocinach może mieć różny charakter – od świeżej, jasnoczerwonej, przez ciemną, skrzepłą przypominającą fusy kawowe, po krew zmieszaną z pokarmem. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi, parametry układu krzepnięcia, panel biochemiczny i próby wątrobowe, które pozwalają ocenić stan pacjenta i potencjalne przyczyny krwawienia. Złotym standardem diagnostycznym jest gastroskopia (EGD), umożliwiająca bezpośrednią wizualizację źródła krwawienia, pobranie biopsji oraz wykonanie procedur terapeutycznych, takich jak koagulacja, klipsowanie naczyń czy zakładanie opasek na żylaki. W przypadku niestabilności hemodynamicznej konieczna jest natychmiastowa resuscytacja płynowa i ewentualna transfuzja krwi.
angiografia, choroba wrzodowa, dwunastnica, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopia kapsułkowa, enteroskopia dwubalonowa, fusy kawowe, gastroskopia, Helicobacter pylori, hematemesis, hemoptysis, kolonoskopia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, marskość wątroby, melena, morfologia krwi, niedokrwistość, próby wątrobowe, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, układ krzepnięcia, wstrząs hipowolemiczny, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nerwowa – Objawy
Bulimia nervosa to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się powtarzającymi się epizodami niekontrolowanego objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne, takie jak prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, nadmierne ćwiczenia czy głodówki. Kryteria diagnostyczne wymagają występowania tych epizodów co najmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące. Obraz kliniczny obejmuje objawy psychologiczne (m.in. zniekształcony obraz ciała, lęk przed przytyciem, niska samoocena) oraz fizyczne (m.in. erozja szkliwa, hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca, nieregularne miesiączki). Bulimia najczęściej rozpoczyna się w okresie dojrzewania, a jej przebieg jest cykliczny i może prowadzić do poważnych powikłań wieloukładowych, w tym kardiologicznych, nerkowych i stomatologicznych. Pięcioletni wskaźnik remisji wynosi około 74%, jednak 47% pacjentów doświadcza nawrotów.
amenorrhea, anoreksja, arytmia serca, bulimia nerwowa, choroba psychiczna, erozja szkliwa, hipokaliemia, nieregularna miesiączka, niewydolność nerek, objadanie się, objaw Russella, osteoporoza, refluks żołądkowo-przełykowy, środek moczopędny, środek przeczyszczający, terapia poznawczo-behawioralna, wymioty prowokowane, wypadanie odbytnicy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zaburzony obraz ciała, zachowanie kompensacyjne, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół Mallory’ego-Weissa - Leksykon substancji czynnych
Makrogol – Działania niepożądane
Makrogol (PEG) jest szeroko stosowanym środkiem przeczyszczającym oraz preparatem do przygotowania jelita do badań diagnostycznych. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują ból brzucha, skurcze, wzdęcia, nudności, biegunkę oraz podrażnienie odbytu, które zwykle mają charakter łagodny i ustępują po zwolnieniu tempa podawania lub przerwaniu terapii. Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność czy wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji. Stosowanie makrogolu może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej, w tym hiponatremii, hipokaliemii, hiperkaliemii, hipokalcemii, hipofosfatemii oraz zmian stężenia chlorków i dwutlenku węgla we krwi, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z chorobami współistniejącymi. Odwodnienie związane z biegunką i wymiotami stanowi dodatkowe ryzyko, zwłaszcza u osób z niewydolnością serca, nerek lub marskością wątroby.
astenia, biegunka, ból głowy, chlorki we krwi, drgawki, duszność, dyskomfort w jamie brzusznej, glikol polietylenowy, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, lidokaina, makrogol, makrogolu eter laurylowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudność, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, PEG, pęknięcie błony śluzowej przełyku, podrażnienie odbytu, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz, środek przeczyszczający, stan przedomdleniowy, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wzdęcie, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, żel stomatologiczny, zespół Mallory’ego-Weissa