zniekształcony obraz ciała
Zniekształcony obraz ciała to zjawisko psychologiczne, w którym pacjent ma nieprawidłowe postrzeganie własnego wyglądu fizycznego, często nie odpowiadające rzeczywistości. Zaburzenie to stanowi kluczowy element w patogenezie wielu zaburzeń odżywiania, takich jak anoreksja czy bulimia, ale może również występować samodzielnie lub towarzyszyć innym jednostkom chorobowym.
Z perspektywy klinicznej, zniekształcony obraz ciała obejmuje trzy główne komponenty: poznawczy (nieadekwatne przekonania na temat wyglądu), percepcyjny (błędne postrzeganie rozmiaru lub kształtu ciała) oraz behawioralny (podejmowanie działań wynikających z zaburzonego postrzegania). Pacjenci często wyolbrzymiają defekty swojego wyglądu lub dostrzegają wady, które obiektywnie nie istnieją.
W diagnostyce tego zaburzenia stosuje się zarówno ustrukturyzowane wywiady kliniczne, jak i kwestionariusze samooceny (np. Body Shape Questionnaire, Body Image Disturbance Questionnaire). Terapia poznawczo-behawioralna wykazuje największą skuteczność w leczeniu zniekształconego obrazu ciała, a w przypadkach współwystępowania z innymi zaburzeniami psychicznymi może być konieczne zastosowanie farmakoterapii, najczęściej lekami z grupy SSRI.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nervosa – Objawy
Bulimia nervosa to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się, podczas których pacjent spożywa w krótkim czasie (zazwyczaj <2 godziny) ilości pokarmu znacznie przekraczające normę, połączonymi z poczuciem braku kontroli nad jedzeniem. Następują po nich niewłaściwe zachowania kompensacyjne, takie jak samowywołane wymioty, nadużywanie środków przeczyszczających, diuretyków, głodówki czy nadmierne ćwiczenia, mające na celu zapobieganie przyrostowi masy ciała. Kryteria diagnostyczne wymagają występowania tych epizodów i zachowań co najmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące, a także nadmiernego wpływu masy i kształtu ciała na samoocenę. Bulimia najczęściej rozpoczyna się między 13. a 20. rokiem życia, z przewagą kobiet (1,0% młodych kobiet vs 0,1% młodych mężczyzn). Choroba wiąże się z licznymi powikłaniami somatycznymi, m.in. erozją szkliwa, powiększeniem gruczołów ślinowych, zaburzeniami elektrolitowymi prowadzącymi do arytmii, refluksem, zapaleniem przełyku, nieregularnościami miesiączkowymi, osteoporozą oraz poważnymi powikłaniami kardiologicznymi i gastroenterologicznymi.
arytmia serca, biegunka, bulimia nervosa, choroba psychiczna, depresja, diuretyki, epizod objadania się, erozja szkliwa zębów, jadłowstręt psychiczny, kryteria diagnostyczne, lewatywa, nawrót choroby, niskie ciśnienie krwi, objaw Russella, odwodnienie, osteopenia, osteoporoza, próchnica zębów, refluks żołądkowo-przełykowy, remisja, samookaleczanie, środek przeczyszczający, wypadanie odbytnicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia lękowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zachowania kompensacyjne, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół Boerhaavego, zespół Mallory’ego-Weissa, zniekształcony obraz ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) to zaburzenie odżywiania o wysokim ryzyku śmiertelności, charakteryzujące się masą ciała poniżej 75% idealnej, bradykardią (<50 uderzeń/min), hipotensją (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), hipotermią (<35,6°C) oraz poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi i arytmiami. Hospitalizacja jest wskazana przy ciężkim niedożywieniu, zaburzeniach elektrolitowych, psychozie, wysokim ryzyku samobójstwa lub braku wsparcia społecznego. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje monitorowanie masy ciała, BMI, parametrów życiowych, stanu odżywienia, nawodnienia oraz oceny ryzyka samobójczego. Leczenie wymaga stopniowego ponownego odżywiania, zapobiegania zespołowi ponownego odżywienia, wsparcia psychologicznego oraz interdyscyplinarnego podejścia z udziałem lekarzy, psychoterapeutów i dietetyków. Terapie obejmują m.in. CBT, MANTRA, SSCM, FPT oraz Family-Based Treatment, a farmakoterapia jest stosowana głównie w leczeniu współistniejących zaburzeń psychicznych (np. SSRI, leki przeciwlękowe).
amenorrhea, chlorpromazyna, cyproheptadyna, depresja oporna na leczenie, fluoksetyna, hipowolemia, jadłowstręt psychiczny, klomipramina, lanugo, motywacja pacjenta, niedociśnienie ortostatyczne, niedożywienie, olanzapina, opieka paliatywna, próba samobójcza, problem zdrowotny, równowaga elektrolitowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sojusz terapeutyczny, środek przeczyszczający, stan nawodnienia, stan odżywienia, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie elektrolitowe, zawroty głowy, zespół ponownego odżywienia, zniekształcone postrzeganie, zniekształcony obraz ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nervosa – Etiologia i przyczyny
Bulimia nervosa to złożone zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się oraz kompensacyjnymi zachowaniami kontrolującymi masę ciała. Etiologia obejmuje interakcję czynników genetycznych (odziedziczalność 30-80%, ryzyko 2-20-krotnie wyższe przy krewnych pierwszego stopnia), neurobiologicznych (zaburzenia funkcji serotoniny, dopaminy, noradrenaliny oraz nieprawidłowości w strukturze i funkcji mózgu, zwłaszcza w obrębie wyspy i istoty białej), hormonalnych (rola estrogenów, kortyzolu, wazopresyny, hiperandrogenizmu), psychologicznych (niska samoocena, perfekcjonizm, impulsywność, trudności w regulacji emocji, zniekształcony obraz ciała) oraz środowiskowych i społeczno-kulturowych (trauma w dzieciństwie, dysfunkcje rodzinne, presja społeczna na szczupłość, wpływ mediów, kultura diet). Współwystępują często zaburzenia lękowe, depresja, OCD, PTSD oraz zaburzenia związane z używaniem substancji.
beta-endorfina, bulimia, bulimia nervosa, cholecystokinina, czynnik genetyczny, depresja, dopamina, estradiol, estrogen, hiperandrogenizm, impulsywność, nadużycie seksualne, negatywna pilność, neuropeptyd Y, neuroprzekaźnik, noradrenalina, objadanie się, peptyd stymulujący apetyt, perfekcjonizm, poziom kortyzolu, PTSD, receptor estrogenowy, regulacja emocji, serotonina, trauma, używanie substancji, wazopresyna, wydarzenie traumatyczne, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zachowania kompensacyjne, zespół policystycznych jajników, zniekształcony obraz ciała