karboksylazy

Karboksylazy to grupa enzymów, które katalizują reakcje karboksylacji, czyli przyłączania grupy karboksylowej (-COOH) do substratów. Enzymy te odgrywają kluczową rolę w wielu szlakach metabolicznych, w tym w metabolizmie węglowodanów, lipidów i aminokwasów.

W organizmie człowieka występuje kilka ważnych karboksylaz, między innymi: acetylo-CoA karboksylaza (biorąca udział w syntezie kwasów tłuszczowych), pirogronianowa karboksylaza (przekształcająca pirogronian w szczawiooctan), propionyl-CoA karboksylaza (ważna w metabolizmie niektórych aminokwasów i kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla) oraz metylomalonylo-CoA karboksylaza.

Niedobór karboksylaz może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych. Szczególnie istotny jest niedobór biotynidazy lub deficyt wielokrotnych karboksylaz, które są schorzeniami genetycznymi prowadzącymi do zaburzeń neurologicznych, skórnych i metabolicznych. Większość karboksylaz wymaga biotyny jako kofaktora, dlatego też niedobór tego witaminy może manifestować się objawami przypominającymi defekty genetyczne tych enzymów.

W diagnostyce niedoborów karboksylaz stosuje się badania metabolitów w moczu i surowicy, analizę aktywności enzymów w leukocytach oraz badania genetyczne. Leczenie polega głównie na suplementacji biotyną, która często prowadzi do znacznej poprawy stanu klinicznego pacjentów, zwłaszcza gdy terapia zostanie wdrożona odpowiednio wcześnie.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl