karboksylazy
Karboksylazy to grupa enzymów, które katalizują reakcje karboksylacji, czyli przyłączania grupy karboksylowej (-COOH) do substratów. Enzymy te odgrywają kluczową rolę w wielu szlakach metabolicznych, w tym w metabolizmie węglowodanów, lipidów i aminokwasów.
W organizmie człowieka występuje kilka ważnych karboksylaz, między innymi: acetylo-CoA karboksylaza (biorąca udział w syntezie kwasów tłuszczowych), pirogronianowa karboksylaza (przekształcająca pirogronian w szczawiooctan), propionyl-CoA karboksylaza (ważna w metabolizmie niektórych aminokwasów i kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla) oraz metylomalonylo-CoA karboksylaza.
Niedobór karboksylaz może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych. Szczególnie istotny jest niedobór biotynidazy lub deficyt wielokrotnych karboksylaz, które są schorzeniami genetycznymi prowadzącymi do zaburzeń neurologicznych, skórnych i metabolicznych. Większość karboksylaz wymaga biotyny jako kofaktora, dlatego też niedobór tego witaminy może manifestować się objawami przypominającymi defekty genetyczne tych enzymów.
W diagnostyce niedoborów karboksylaz stosuje się badania metabolitów w moczu i surowicy, analizę aktywności enzymów w leukocytach oraz badania genetyczne. Leczenie polega głównie na suplementacji biotyną, która często prowadzi do znacznej poprawy stanu klinicznego pacjentów, zwłaszcza gdy terapia zostanie wdrożona odpowiednio wcześnie.