laseczka wąglika
Laseczka wąglika (Bacillus anthracis) to Gram-dodatnia, tlenowa bakteria wytwarzająca przetrwalniki, będąca czynnikiem etiologicznym wąglika (anthrax). Ten patogen ma zdolność do przetrwania w glebie przez wiele lat w formie zarodników, które są wyjątkowo odporne na czynniki środowiskowe, takie jak wysoka temperatura, promieniowanie czy środki dezynfekcyjne.
Bacillus anthracis wytwarza trzy główne czynniki wirulencji: toksynę obrzękową, toksynę letalną oraz otoczkę z kwasu poli-D-glutaminowego, które razem odpowiadają za patogenezę zakażenia. Toksyny zaburzają funkcje komórek układu odpornościowego, podczas gdy otoczka chroni bakterię przed fagocytozą.
Zakażenie u ludzi może przebiegać w trzech głównych postaciach klinicznych: skórnej (najczęstszej), płucnej (inhalacyjnej) oraz żołądkowo-jelitowej, zależnie od drogi wniknięcia patogenu. Postać płucna i żołądkowo-jelitowa charakteryzują się wysoką śmiertelnością, zwłaszcza przy opóźnionym rozpoznaniu. Istnieje również rzadka postać meningitis, która może rozwinąć się jako powikłanie każdej z wymienionych form.
Diagnostyka obejmuje metody mikrobiologiczne (hodowla, barwienie metodą McFadyean), molekularne (PCR) oraz serologiczne. W leczeniu stosuje się antybiotyki (głównie ciprofloksacynę, doksycyklinę, penicylinę), a w profilaktyce poekspozycyjnej – antybiotykoterapię i szczepienia. Wąglik jest chorobą zwalczaną z urzędu, a B. anthracis znajduje się na liście potencjalnych czynników broni biologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Neomycyna – Właściwości farmakodynamiczne
Neomycyna, antybiotyk aminoglikozydowy o szerokim spektrum działania bakteriobójczego, hamuje syntezę białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 30S rybosomu, co prowadzi do błędnego odczytu mRNA i śmierci komórki bakteryjnej. Wykazuje aktywność przeciwko licznym bakteriom Gram-dodatnim (m.in. Staphylococcus aureus, w tym niektórym szczepom MRSA, Streptococcus pneumoniae, Enterococcus faecalis, Mycobacterium tuberculosis) oraz Gram-ujemnym (m.in. Escherichia coli, Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa, Neisseria spp.). Nie działa na większość paciorkowców, bakterie Serratia marcescens, Nocardia oraz większość Pseudomonas spp. Nie posiada aktywności przeciwgrzybiczej ani przeciwwirusowej. Neomycyna jest często stosowana w preparatach miejscowych, łączona z bacytracyną, polimyksyną B oraz kortykosteroidami, co pozwala na rozszerzenie spektrum działania i zwiększenie skuteczności terapeutycznej, np. w preparatach dermatologicznych (Betnovate N, Dexapolcort N, Lorinden N) oraz okulistycznych (Maxitrol, Dicortineff, Neomycinum Jelfa).
antybiotyk aminoglikozydowy, Bacillus anthracis, bacytracyna, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Bordetella pertussis, Corynebacterium diphtheriae, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwzapalne, działanie synergistyczne, Escherichia coli, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, laseczka wąglika, maczugowiec błonicy, MRSA, Mycobacterium tuberculosis, nadwrażliwość krzyżowa, pałeczka krztuśca, pneumokok, podjednostka 30S rybosomu, polimyksyna B, poliomyelitis, prątek gruźlicy, preparat dermatologiczny, preparat okulistyczny, preparat złożony, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białek bakteryjnych, szczepionka przeciw błonicy, toksyczność ogólnoustrojowa, zakażenie rany