izotop 18F
Izotop 18F (fluor-18) jest radioaktywnym izotopem fluoru wykorzystywanym powszechnie w medycynie nuklearnej, szczególnie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Charakteryzuje się stosunkowo krótkim czasem półtrwania wynoszącym około 110 minut, co czyni go idealnym do zastosowań diagnostycznych – jest wystarczająco długi, by przeprowadzić badanie, ale na tyle krótki, by zminimalizować ekspozycję pacjenta na promieniowanie.
Najczęściej stosowanym radiofarmaceutykiem zawierającym 18F jest 18F-fluorodeoksyglukoza (18F-FDG), analog glukozy, który gromadzi się w tkankach o wysokim metabolizmie glukozy, takich jak nowotwory, mózg czy mięsień sercowy. Po podaniu dożylnym, 18F-FDG ulega wychwytowi przez komórki, gdzie zostaje uwięziony po fosforylacji, co umożliwia obrazowanie procesów metabolicznych.
Izotop 18F produkowany jest w cyklotronach medycznych poprzez bombardowanie wzbogaconej wody (H218O) protonami. Ze względu na krótki czas półtrwania, produkcja musi odbywać się w pobliżu miejsca wykorzystania lub należy uwzględnić odpowiedni czas transportu i podania pacjentowi. Oprócz 18F-FDG, rozwijane są również inne znaczniki zawierające 18F, służące do obrazowania specyficznych procesów biochemicznych, receptorów czy zmian patologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fluor – Dawkowanie i sposób podawania
Fluor jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych, w tym preparatach stomatologicznych, żywieniu pozajelitowym oraz radiofarmaceutykach. W profilaktyce i leczeniu chorób zębów stosuje się żele, pasty oraz płyny o zróżnicowanym stężeniu fluoru, np. pasta zawiera 5000 ppm fluoru (5 mg/g), a płyn Fluormex 10 000 ppm (10 mg/g). Dawkowanie żelu w domu to 0,5 g (6,25 mg fluorku) raz w tygodniu, natomiast w gabinecie stomatologicznym dawki wahają się od 0,5 do 3 g żelu (6,25–37,5 mg fluorku) z czasem kontaktu do 5 minut. Płyn Fluormex stosuje się 5–10 razy w roku, aplikując 6–9 kropli na szczoteczkę lub wcierając 0,5–1 ml na zęby. U dzieci do 9 lat konieczny jest nadzór dorosłych, a po aplikacji nie należy płukać jamy ustnej ani jeść przez minimum 30 minut.
aminofluorek, cholestaza, diagnostyka PET, fludeoksyglukoza, fluor, fluorek, fluorek sodu, gabinet stomatologiczny, hiperkatabolizm, izotop 18F, kamień nazębny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oparzenie, pierwiastek śladowy, pozytonowa tomografia emisyjna, preparat stomatologiczny, preparat stomatologiczny z fluorem, próchnica, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, radioizotop, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Fluoroetylo-L-tyrozyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluoroetylo-L-tyrozyna (18F), składnik radiofarmaceutyku IASOglio stosowanego w diagnostyce PET, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią ze względu na emisję promieniowania jonizującego. Przed podaniem preparatu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego ewentualnej ciąży, zwłaszcza w przypadku opóźnionej lub nieregularnej miesiączki, z wykluczeniem ciąży testem ciążowym. Podawanie fluoroetylo-L-tyrozyny (18F) jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet ciężarnych z uwagi na ryzyko uszkodzenia płodu. W przypadku kobiet karmiących piersią zaleca się odroczenie badania do zakończenia laktacji lub, jeśli badanie jest niezbędne, przerwanie karmienia na co najmniej 12 godzin po podaniu radiofarmaceutyku, z usunięciem odciągniętego mleka, aby zapobiec narażeniu dziecka na promieniowanie. Okres półtrwania izotopu 18F wynosi 110 minut, co wpływa na czas koniecznego ograniczenia kontaktu matki z niemowlęciem.
cykl menstruacyjny, efekt biologiczny, ekspozycja na promieniowanie, ekspozycja płodu, fluoroetylo-L-tyrozyna, izotop 18F, izotop radioaktywny, laktacja, narażenie dziecka, okres półtrwania, opóźniona miesiączka, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk IASOglio, status reprodukcyjny, test ciążowy, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Fluorek sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania fluorku sodu, obecnego w preparatach stomatologicznych (Fluormex) oraz radiofarmaceutykach (V-NaF), wykazały brak działania mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego w dawkach terapeutycznych. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono mutagenności przy dawkach 2–4 mg fluoru/kg masy ciała, a cytogenetyczne aberracje chromosomowe pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną. Preparat Fluormex zawiera 22,1 mg fluorku sodu i 33,19 mg aminofluorków na gram żelu, co odpowiada 12,5 mg fluoru (12 500 ppm), mieszcząc się w bezpiecznym zakresie dawkowania. W przypadku radiofarmaceutyku V-NaF, zawierającego (¹⁸F)-fluorek sodu o aktywności 2 GBq/mL, brak jest szczegółowych badań mutagenności, jednak jednorazowy charakter podania i krótki okres półtrwania izotopu (110 minut) minimalizują ryzyko długotrwałej ekspozycji.
aberracja chromosomowa, aminofluorek, badanie cytogenetyczne, badanie niekliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, diagnostyka obrazowa, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluorek sodu, funkcja immunologiczna, funkcja rozrodcza, izotop 18F, model zwierzęcy, preparat stomatologiczny, radiofarmaceutyk, szczur Sprague-Dawley, terapia przewlekła, toksyczność ostra