uraz ścięgnisty
Uraz ścięgnisty to uszkodzenie włóknistej tkanki łącznej (ścięgna), która łączy mięśnie z kośćmi. Urazy te mogą wystąpić w wyniku nagłego przeciążenia, długotrwałego powtarzania tych samych ruchów, bezpośredniego urazu mechanicznego lub jako powikłanie chorób ogólnoustrojowych.
Klinicznie urazy ścięgniste klasyfikuje się jako ostre (naderwania, zerwania całkowite) lub przewlekłe (tendinopatie, zapalenia pochewek ścięgnistych). Najczęściej dotykają ścięgien Achillesa, rotatorów barku, ścięgien łokcia (tzw. łokieć tenisisty i golfisty) oraz ścięgien w obrębie nadgarstka i dłoni.
Diagnostyka urazów ścięgnistych obejmuje badanie kliniczne oraz obrazowanie – głównie USG i MRI. W przypadku uszkodzeń częściowych stosuje się leczenie zachowawcze (odpoczynek, leki przeciwzapalne, fizjoterapia), natomiast zerwania całkowite często wymagają interwencji chirurgicznej. Rehabilitacja po urazie ścięgnistym jest procesem długotrwałym, a pełny powrót do sprawności może zająć od kilku tygodni do wielu miesięcy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Paluch młotkowaty – Patofizjologia i mechanizm
Paluch młotkowaty (mallet finger) to uszkodzenie mechanizmu prostownika palca na poziomie stawu międzypaliczkowego dalszego (DIP), objawiające się niemożnością aktywnego wyprostu dalszego paliczka. Uraz powstaje najczęściej w wyniku nagłego wymuszenia zgięcia wyprostowanego palca, co prowadzi do przerwania ścięgna prostownika (typ ścięgnisty) lub awulsji kostnej z fragmentem kości (typ kostny). W patomechanizmie istotne jest zaburzenie równowagi sił między ścięgnem zginacza głębokiego a ścięgnem prostownika, skutkujące opadnięciem końcówki palca. Leczenie zachowawcze obejmuje unieruchomienie stawu DIP w lekkim przeproście przez 6-8 tygodni w urazach ścięgnistych oraz w pozycji neutralnej lub lekkiego zgięcia przez 4-6 tygodni w urazach kostnych. Wskazaniem do interwencji chirurgicznej są złamania obejmujące ponad 30% powierzchni stawowej lub podwichnięcie dłoniowe dalszego paliczka.
aparat prostownika, awulsja kostna, deformacja łabędziej szyi, paluch młotkowaty, podwichnięcie dłoniowe, ścięgno prostownika, ścięgno zginacza głębokiego palców, staw międzypaliczkowy bliższy, staw międzypaliczkowy dalszy, torebka stawowa, uraz kostny, uraz ścięgnisty, złamanie przemieszczone, zmiany zwyrodnieniowe stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Paluch młotkowaty – Diagnostyka i diagnoza
Palec młotkowaty to uszkodzenie ścięgna prostownika w stawie międzypaliczkowym dalszym (DIP), objawiające się charakterystycznym zgięciem końcówki palca około 45° i niemożnością aktywnego wyprostu. Uraz powstaje najczęściej wskutek wymuszonego zgięcia lub przeprostu stawu DIP, co może skutkować przerwaniem ścięgna lub awulsyjnym złamaniem paliczka dalszego. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym teście palca młotkowatego, oraz obrazowaniu rentgenowskim w projekcjach przednio-tylnej, bocznej i skośnej, które pozwalają ocenić obecność złamań i podwichnięć. W przypadku urazów ścięgnistych bez komponentu kostnego zdjęcia rentgenowskie mogą być prawidłowe, dlatego w wybranych przypadkach stosuje się ultrasonografię wysokiej częstotliwości, rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografię komputerową (CT) dla dokładniejszej oceny tkanek miękkich i kostnych. Kluczowe jest określenie procentu powierzchni stawowej zajętej przez złamanie (>30% wskazuje na konieczność leczenia operacyjnego) oraz obecności podwichnięcia dłoniowego paliczka dalszego.
deformacja łabędzia szyja, drut Kirschnera, leczenie operacyjne, leczenie zachowawcze, palec młotkowaty, paliczek dalszy, paliczek środkowy, podwichnięcie dłoniowe, rezonans magnetyczny, ścięgno prostownika, staw międzypaliczkowy bliższy, staw międzypaliczkowy dalszy, tomografia komputerowa, ultrasonografia wysokiej częstotliwości, uraz kostny, uraz ścięgna, uraz ścięgnisty, uszkodzenie łożyska paznokcia, zapalenie stawu, zdjęcie rentgenowskie, złamanie awulsyjne, złamanie Seymoura, zmiany zwyrodnieniowe stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Paluch młotkowaty – Epidemiologia
Paluch młotkowaty (mallet finger) jest jednym z najczęstszych zamkniętych urazów ścięgna w obrębie ręki, z częstością około 10 przypadków na 100 000 osób rocznie. Stanowi 9,3% wszystkich urazów ścięgnistych i 5,6% uszkodzeń ścięgien ręki i nadgarstka. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie demograficzne: urazy wysokoenergetyczne dominują u młodych mężczyzn (np. 1,5/10 000 rocznie w grupie 20-29 lat), natomiast niskoenergetyczne u starszych kobiet. Najczęściej uszkodzeniu ulegają palec środkowy, serdeczny i mały ręki dominującej, co wiąże się z aktywnością manualną i sportową, zwłaszcza w sportach z piłką. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i trójpłaszczyznowym zdjęciu rentgenowskim, choć obecne wytyczne dotyczące rutynowego obrazowania mogą wymagać rewizji w podstawowej opiece zdrowotnej ze względu na niską częstość konieczności interwencji chirurgicznej.
badanie radiologiczne, deficyt wyprostu, deformacja typu łabędzia szyja, paluch młotkowaty, przerwanie ścięgna prostownika, staw międzypaliczkowy bliższy, staw międzypaliczkowy dalszy, unieruchomienie, uraz kostny, uraz niskoenergetyczny, uraz ścięgnisty, uraz wysokoenergetyczny, uszkodzenie ścięgna, zespół klinicystów, złamanie awulsyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Paluch młotkowaty – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Palec młotkowaty to deformacja wynikająca z przerwania ścięgna prostownika w okolicy stawu międzypaliczkowego dalszego (DIP), z podziałem na urazy ścięgniste i kostno-ścięgniste. Złamania kostne (bony mallet) charakteryzują się lepszym rokowaniem krótkoterminowym oraz krótszym czasem unieruchomienia (około 4 tygodnie) w porównaniu do urazów ścięgnistych (6-8 tygodni). Wielkość odłamanego fragmentu kostnego ma istotne znaczenie prognostyczne – fragment zajmujący 46% powierzchni stawowej znacząco zwiększa ryzyko podwichnięcia stawu DIP podczas leczenia (67% vs 42%). Leczenie operacyjne złamań typu IIB wykazuje pięciokrotnie mniejsze ryzyko niepowodzenia niż samo unieruchomienie (współczynnik ryzyka 5,04; p=0,03). Około 80% pacjentów osiąga satysfakcjonujące wyniki funkcjonalne niezależnie od metody leczenia.
- Leksykon chorób i schorzeń
Skręcenie stawu – Epidemiologia
Skręcenie stawu skokowego jest jednym z najczęstszych urazów mięśniowo-szkieletowych, z roczną zapadalnością w USA wynoszącą 2,15 na 1000 osobo-lat, co przekłada się na około 2 miliony przypadków rocznie. Najczęściej dotyczy nastolatków i młodych dorosłych, zwłaszcza w wieku 15-19 lat (7,2/1000 osobo-lat). Urazy te stanowią 3-5% wizyt w oddziałach ratunkowych w Wielkiej Brytanii i 10% urazów w USA, generując obciążenie ekonomiczne rzędu 4 miliardów dolarów rocznie. Epidemiologia wskazuje na wyższe ryzyko u kobiet, zwłaszcza w sportach halowych takich jak koszykówka i siatkówka, gdzie wskaźniki skręceń sięgają 5,32/10 000 ekspozycji sportowych (AEs). W ostatniej dekadzie obserwuje się wzrost wskaźników skręceń, szczególnie urazów bezkontaktowych (+91%) i nawrotowych (+29%). Ponad 50% skręceń nawraca w ciągu 6 miesięcy, co sprzyja rozwojowi chronicznej niestabilności stawu skokowego (CAI), występującej u 25-70% pacjentów po urazie, oraz pourazowej choroby zwyrodnieniowej stawów, która dotyka do 40% pacjentów z resztkowym bólem i niestabilnością.
chroniczna niestabilność stawu skokowego, deficyt nerwowo-mięśniowy, kompleks więzadłowy boczny, kość śródstopia, niestabilność mechaniczna, niestabilność więzadłowa, orteza powietrzna, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, rezonans magnetyczny, równowaga postawy, skręcenie boczne stawu skokowego, skręcenie stawu skokowego, szpotawość tyłostopia, uraz inwersyjny, uraz kończyny dolnej, uraz mięśniowo-szkieletowy, uraz ścięgnisty, uraz więzadłowy, więzadło strzałkowo-skokowe przednie, wskaźnik zapadalności