nerw krtaniowy górny
Nerw krtaniowy górny (łac. nervus laryngeus superior) stanowi jedną z gałęzi nerwu błędnego (X nerw czaszkowy). Odchodzi on od zwoju dolnego nerwu błędnego na wysokości kości gnykowej i dzieli się na dwie gałęzie: wewnętrzną (czuciową) oraz zewnętrzną (ruchową).
Gałąź wewnętrzna nerwu krtaniowego górnego przebija błonę tarczowo-gnykową i zaopatruje czuciowo błonę śluzową krtani powyżej fałdów głosowych oraz nasadę języka i nagłośnię. Jest odpowiedzialna za odruch kaszlowy oraz ochronę dróg oddechowych przed aspiracją.
Gałąź zewnętrzna nerwu krtaniowego górnego unerwia ruchowo mięsień pierścienno-tarczowy, który napina fałdy głosowe. Uszkodzenie tej gałęzi może prowadzić do zaburzeń głosu, szczególnie przy wysokich tonach, co ma istotne znaczenie np. u śpiewaków.
W praktyce klinicznej nerw krtaniowy górny może zostać uszkodzony podczas operacji tarczycy, intubacji dotchawiczej lub w przebiegu procesów nowotworowych w okolicy szyi. Znajomość jego przebiegu i funkcji jest kluczowa dla chirurgów operujących w obrębie szyi oraz dla anestezjologów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie strun głosowych to stan unieruchomienia fałdów głosowych, najczęściej spowodowany uszkodzeniem nerwu krtaniowego wstecznego (RLN), który unerwia mięśnie krtani. Uszkodzenie może mieć charakter neuropraksji (blok przewodzenia z zachowaną integralnością aksonu) lub aksonotmezy (uszkodzenie aksonu z różnym rokowaniem). Etiologie obejmują uszkodzenia jatrogenne (np. tyreoidektomia, operacje szyi i klatki piersiowej), urazy, nowotwory, infekcje wirusowe (EBV, wirus opryszczki, COVID-19), choroby neurologiczne (np. ALS, stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona) oraz toksyny. Diagnostyka opiera się na elastycznej laryngoskopii i laryngologicznej elektromiografii (LEMG), a obrazowanie (MRI, TK) służy do oceny przebiegu nerwu i wykluczenia przyczyn centralnych i obwodowych. Jednostronne porażenie objawia się pozycją struny głosowej pośrodkową i dysfonią, natomiast obustronne prowadzi do znacznych zaburzeń oddychania i fonacji, często manifestujących się stridorem.
aksonotmeza, atrofia wieloukładowa, blok przewodzenia, borelioza, choroba Parkinsona, dysfunkcja strun głosowych, elastyczna laryngoskopia, funkcja nerwowo-mięśniowa, jądro dwuznaczne, komórki Schwanna, malformacja Arnolda-Chiariego, mięśnie krtani, nerw błędny, nerw krtaniowy górny, nerw krtaniowy wsteczny, neuropraksja, porażenie strun głosowych, stridor, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, tyreoidektomia, uszkodzenie jatrogenne, wirus Epsteina-Barr, zespół Guillaina-Barrégo -
Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie strun głosowych jest wynikiem uszkodzenia nerwów kontrolujących mięśnie krtani, głównie nerwu błędnego (X nerw czaszkowy) oraz jego gałęzi: nerwu krtaniowego wstecznego (RLN) i nerwu krtaniowego górnego (SLN). Etiologia jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny jatrogenne (44% przypadków, głównie po operacjach tarczycy i innych zabiegach szyi, głowy oraz klatki piersiowej), nowotwory (17%), intubację dotchawiczą (15%), choroby neurologiczne (12%) oraz przyczyny idiopatyczne lub powirusowe (30-50%). Porażenie może być jednostronne (UVCP) lub obustronne (BVCP), przy czym obustronne stanowi zagrożenie życia z powodu znacznego upośledzenia drożności dróg oddechowych. Diagnostyka powinna uwzględniać ocenę neurologiczną, obrazowanie oraz badania laryngologiczne, aby precyzyjnie określić przyczynę i stopień uszkodzenia nerwów.
bliznowacenie, borelioza, choroba Parkinsona, infekcja bakteryjna, intubacja dotchawicza, jądro dwuznaczne, malformacja Arnolda-Chiariego, miastenia, nerw błędny, nerw krtaniowy górny, nerw krtaniowy wsteczny, niedoczynność tarczycy, nowotwór krtani, nowotwór płuc, nowotwór przełyku, nowotwór tarczycy, porażenie jednostronne, porażenie obustronne, porażenie strun głosowych, przetoka tchawiczo-przełykowa, przyczyna idiopatyczna, przyczyna infekcyjna, przyczyna jatrogenna, przyczyna nowotworowa, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, tętniak aorty, twardzina, tyroidektomia, udar mózgu, uraz chirurgiczny, uraz klatki piersiowej, węzeł chłonny, wodogłowie, zaburzenie neurologiczne, zapalenie gruźlicze, zapalenie nerwu, zapalenie tarczycy, zastawka mitralna, zespół Goldenhara, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Millera Fishera, zespół Moebiusa, zespół Ortnera
