zapalenie gruźlicze

Zapalenie gruźlicze to specyficzny rodzaj reakcji zapalnej wywołanej przez prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), charakteryzujący się tworzeniem ziarniniaków, czyli skupisk zmienionych komórek immunologicznych, głównie makrofagów, które przekształcają się w komórki nabłonkowate i olbrzymie typu Langerhansa.

Proces zapalenia gruźliczego rozpoczyna się od fagocytozy prątków przez makrofagi pęcherzykowe. Bakterie te posiadają zdolność przeżycia wewnątrz komórek, co prowadzi do rozwoju specyficznej odpowiedzi immunologicznej typu komórkowego. W centrum ziarniniaka gruźliczego często dochodzi do martwicy serowatej, która jest charakterystycznym objawem histopatologicznym gruźlicy.

Zapalenie gruźlicze może dotyczyć różnych narządów, jednak najczęściej lokalizuje się w płucach. Inne często zajęte miejsca to węzły chłonne, opłucna, układ moczowo-płciowy, kości, stawy, ośrodkowy układ nerwowy oraz otrzewna. Przebieg kliniczny zależy od lokalizacji, rozległości zmian oraz stanu immunologicznego pacjenta.

Diagnostyka zapalenia gruźliczego opiera się na badaniach mikrobiologicznych (barwienie metodą Ziehla-Neelsena, hodowla, testy genetyczne), badaniach obrazowych oraz histopatologicznych. Leczenie wymaga długotrwałej, wielolekowej terapii przeciwprątkowej, trwającej co najmniej 6 miesięcy, zgodnie z aktualnymi wytycznymi.