działanie znieczulające miejscowe

Działanie znieczulające miejscowe to efekt wywoływany przez leki z grupy środków znieczulenia miejscowego, które blokują przewodnictwo nerwowe poprzez hamowanie kanałów sodowych zależnych od napięcia w błonie komórkowej neuronu. Dzięki temu impulsy bólowe nie są przewodzone do ośrodkowego układu nerwowego.

Mechanizm działania leków miejscowo znieczulających polega na odwracalnym blokowaniu przepływu jonów sodu przez kanały jonowe w błonie komórkowej włókien nerwowych, co zapobiega depolaryzacji i hamuje powstawanie oraz przewodzenie impulsów nerwowych. Znieczulenie rozwija się według określonej kolejności: najpierw blokowane są włókna autonomiczne, następnie czuciowe (w kolejności: ból, temperatura, dotyk, ucisk) i na końcu włókna ruchowe.

Leki znieczulające miejscowo dzielą się na estry (np. prokaina, benzokaina) oraz amidy (np. lidokaina, bupiwakaina, ropiwakaina). Różnią się one między sobą siłą działania, czasem działania, toksycznością oraz metabolizmem. Amidy są metabolizowane w wątrobie, natomiast estry hydrolizowane są przez esterazy osoczowe.

Zastosowanie kliniczne obejmuje znieczulenie powierzchniowe (np. błon śluzowych), nasiękowe, przewodowe (blokady nerwów), odcinkowe dożylne, zewnątrzoponowe oraz podpajęczynówkowe. Wybór techniki zależy od rodzaju zabiegu, stanu pacjenta i preferencji lekarza.

Działania niepożądane środków znieczulających miejscowo mogą dotyczyć układu nerwowego (drgawki, zaburzenia świadomości) oraz układu sercowo-naczyniowego (hipotensja, zaburzenia rytmu serca). Reakcje toksyczne występują najczęściej przy przypadkowym podaniu donaczyniowym lub przedawkowaniu leku.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl