terapia transdermalna
Terapia transdermalna to metoda podawania leków poprzez skórę pacjenta, umożliwiająca dostarczenie substancji aktywnych bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem przewodu pokarmowego. Dzięki temu unika się efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, co zwiększa biodostępność leków i pozwala na utrzymanie stabilnego stężenia substancji czynnej w osoczu przez dłuższy czas.
Systemy transdermalne występują najczęściej w formie plastrów, żeli, maści lub aerozoli. Ich skuteczność zależy od właściwości fizykochemicznych podawanej substancji, zwłaszcza jej lipofilności, masy cząsteczkowej oraz rozpuszczalności. Najlepiej przez barierę skórną przenikają cząsteczki o masie do 500 Da, umiarkowanej lipofilności i dobrej rozpuszczalności w wodzie.
W praktyce klinicznej terapia transdermalna znajduje zastosowanie w leczeniu bólu (np. plastry z fentanylem, buprenorfiną), choroby niedokrwiennej serca (nitrogliceryna), hormonalnej terapii zastępczej (estradiol), nikotynowej terapii zastępczej oraz w kontroli płodności. Zaletami tej metody są nieinwazyjność, łatwość stosowania, możliwość szybkiego przerwania podaży leku oraz zwiększona współpraca pacjentów, szczególnie tych z problemami z połykaniem.
Nowoczesne systemy transdermalne wykorzystują różne metody zwiększania przenikania substancji przez skórę, takie jak mikroigły, jonoforeza, sonoforeza czy systemy z kontrolowanym uwalnianiem leku. Ograniczeniami metody pozostają możliwe podrażnienia skóry, reakcje alergiczne oraz stosunkowo niewielka liczba substancji leczniczych odpowiednich do podania tą drogą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atmina 9,5 mg/24 h
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii systemem transdermalnym Atmina (9,5 mg/24 h), zawierającym rywastygminę, kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, które mogą zagrażać bezpieczeństwu farmakoterapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rywastygminę lub inne pochodne karbaminianowe oraz na substancje pomocnicze zawarte w plastrze. Plaster o powierzchni 21,6 cm² zawiera 51,84 mg rywastygminy, uwalnianej w dawce 9,5 mg na 24 godziny. Szczególną uwagę należy zwrócić na historię alergicznych reakcji skórnych, zwłaszcza alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, które objawia się intensywnym rumieniem, obrzękiem, pęcherzami, nadżerkami oraz świądem utrzymującym się po usunięciu plastra, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do dalszego stosowania systemu transdermalnego Atmina.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Durogesic 25 mcg/h
Produkt leczniczy Durogesic, zawierający fentanyl w postaci systemu transdermalnego, dostępny jest w dawkach 12 μg/h, 25 μg/h, 50 μg/h, 75 μg/h oraz 100 μg/h, odpowiadających powierzchniom plastrów od 5,25 cm² do 42,0 cm² i zawartości fentanylu od 2,1 mg do 16,8 mg. Ze względu na silne działanie opioidowe, lek może powodować istotne zaburzenia zdolności psychomotorycznych, w tym spowolnienie reakcji, upośledzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz zaburzenia oceny sytuacji, co znacząco wpływa na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. W szczególności dawki od 50 μg/h wzwyż wiążą się z poważnymi do bardzo poważnych zaburzeniami sprawności psychofizycznej, co skutkuje zaleceniem całkowitego powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nawet dawka 12 μg/h wymaga zachowania ostrożności, a dawka 25 μg/h wskazuje na konieczność znacznego ograniczenia aktywności wymagającej pełnej sprawności.
alternatywne metody leczenia, dawka leku, Durogesic, farmakoterapia, fentanyl, interakcje lekowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, leki hamujące OUN, ośrodkowy układ nerwowy, plaster leczniczy, substancja czynna, system transdermalny, system transdermalny Durogesic, terapia transdermalna, upośledzenie sprawności psychofizycznej, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia sprawności psychofizycznej, zdolność psychomotoryczna