faza telogenowa
Faza telogenowa to końcowy etap cyklu wzrostu włosa, następujący po fazie anagenowej (wzrostu) i katagenowej (przejściowej). W tej fazie włos przestaje rosnąć, a mieszek włosowy przechodzi w stan spoczynku. Zazwyczaj trwa ona od 2 do 4 miesięcy dla włosów na głowie, choć może być dłuższa dla innych partii ciała.
Podczas fazy telogenowej włos jest już całkowicie uformowany, oddzielony od mieszka, ale pozostaje osadzony w skórze. W tym okresie około 10-15% wszystkich włosów na głowie znajduje się w fazie telogenowej. Pod koniec tej fazy włos wypada, a mieszek przygotowuje się do rozpoczęcia nowej fazy anagenowej i wytworzenia nowego włosa.
Zaburzenia fazy telogenowej mogą prowadzić do różnych problemów, w tym telogenowego wypadania włosów (telogen effluvium), które charakteryzuje się nadmiernym przechodzeniem włosów z fazy wzrostu do fazy spoczynku. Może być to spowodowane stresem, chorobami, zmianami hormonalnymi, niedoborami żywieniowymi lub niektórymi lekami. Diagnostyka tego stanu obejmuje trichogram oraz analizę historii medycznej pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alocutan Forte 50 mg/ml
Alocutan Forte to preparat dermatologiczny w postaci aerozolu na skórę, zawierający minoksydyl w stężeniu 50 mg/ml jako substancję czynną. Minoksydyl działa poprzez zwiększenie średnicy trzonu włosa, stymulację i wydłużenie fazy anagenowej oraz skrócenie fazy telogenowej, co przyspiesza przejście do fazy wzrostu włosa. Mechanizm działania obejmuje również rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych i zwiększenie mikrocyrkulacji w okolicach mieszków włosowych, a także stymulację VEGF, co zwiększa przepuszczalność naczyń włosowatych i aktywność metaboliczną w fazie anagenowej. Po miejscowym zastosowaniu średnie stężenie minoksydylu w surowicy wynosi około 1,6 ng/ml, a wpływ na częstość pracy serca obserwuje się dopiero przy stężeniach ≥21,7 ng/ml, co wskazuje na niskie ryzyko działań układowych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alocutan
Przed rozpoczęciem terapii minoksydylem (Alocutan) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz wykluczenie przyczyn endokrynologicznych, chorób ogólnoustrojowych i niedożywienia. Preparat jest wskazany wyłącznie do miejscowej aplikacji na zdrową, owłosioną skórę głowy i nie powinien być stosowany przy nieznanej etiologii łysienia, łysieniu poporodowym, zakażeniach skóry głowy ani stanach zapalnych. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem objawów ogólnoustrojowych, takich jak hipotonia tętnicza, tachykardia, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, obrzęki czy reakcje nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej. U pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami rytmu serca oraz nadciśnieniem tętniczym stosowanie Alocutan jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia objawów podstawowych schorzeń.
ból w klatce piersiowej, choroba układu krążenia, cykl włosowy, efekt hipotensyjny, faza anagenowa, faza telogenowa, glikol propylenowy, lek hipotensyjny, łysienie, minoksydyl, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedożywienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk dłoni, podrażnienie dróg oddechowych, podrażnienie skóry, przyczyny endokrynologiczne, retencja płynów, skóra głowy, stan zapalny, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zakażenie skóry głowy, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Minoksydyl – Właściwości farmakodynamiczne
Minoksydyl (2,4-diamino-6-piperydynopirymidyno-3-tlenek) jest lekiem dermatologicznym stosowanym miejscowo w leczeniu łysienia androgenowego u obu płci, oznaczonym kodem ATC D11AX01. Jego mechanizm działania polega na zwiększeniu średnicy włosów i cebulek, stymulacji oraz wydłużeniu fazy anagenowej, a także skróceniu fazy telogenowej, co przyspiesza odrost włosów. Minoksydyl działa poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie mikrocyrkulacji w obrębie mieszków włosowych, stymulując wydzielanie VEGF, co poprawia metabolizm w fazie wzrostu włosa. Efekty terapeutyczne pojawiają się po około 8 tygodniach (zatrzymanie wypadania włosów), z początkiem odrostu po 2-4 miesiącach i maksymalnym efektem po 12 miesiącach systematycznego stosowania. Odpowiedź na leczenie jest zmienna i zależy m.in. od indywidualnej przemiany minoksydylu do aktywnego metabolitu – siarczanu minoksydylu – oraz stopnia penetracji leku w skórę. Pacjenci z długotrwałym (>10 lat) i zaawansowanym łysieniem wykazują gorsze wyniki terapii, co wiąże się z utratą cebulek włosowych.
4-diamino-6-piperydynopirymidyno-3-tlenek, badanie kliniczne III fazy, działanie antyandrogenowe, faza anagenowa, faza telogenowa, lek dermatologiczny, łysienie androgenowe, mechanizm działania minoksydylu, mieszki włosowe, mikrocyrkulacja, minoksydyl, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, nadciśnienie tętnicze, pierwszorzędowy punkt końcowy, przepuszczalność naczyń włosowatych, siarczan minoksydylu, stymulacja wzrostu włosów, VEGF, wchłanianie leku, wypadanie włosów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finapil 1 mg
Finasteryd, będący specyficznym, kompetycyjnym inhibitorem enzymu 5α-reduktazy typu II, wykazuje istotne działanie farmakodynamiczne w leczeniu łysienia androgenowego u mężczyzn. Mechanizm polega na zahamowaniu konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co prowadzi do zmniejszenia stężenia DHT w surowicy i tkankach, obserwowanego już po 24 godzinach od podania leku. W obszarach skóry głowy dotkniętych łysieniem androgenowym, gdzie mieszki włosowe wykazują zwiększone stężenie DHT i ulegają miniaturyzacji, finasteryd przeciwdziała tym zmianom, stabilizując i odwracając proces utraty włosów. Badania kliniczne z udziałem 1879 mężczyzn w wieku 18-41 lat potwierdziły skuteczność terapii 1 mg finasterydu, wykazując znaczący wzrost liczby włosów w polu 5,1 cm² – średnio o 88 włosów po 2 latach i o 38 włosów po 5 latach (p<0,01) – oraz poprawę w ocenie fotograficznej u 48% pacjentów po 5 latach leczenia.
5α-reduktaza typu II, cebulka włosowa, cykl wzrostu włosa, dihydrotestosteron, faza anagenowa, faza telogenowa, finasteryd, inhibitor 5α-reduktazy, inhibitor kompetycyjny, łysienie androgenowe, mieszek włosowy, miniaturyzacja mieszków włosowych, ocena fotograficzna, receptor androgenowy, utrata włosów, wskaźnik anagenowo-telogenowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Minovivax 5% 50 mg/ml
Minoksydyl (Minovivax 5%, 50 mg/ml) jest miejscowo stosowanym lekiem dermatologicznym, wykorzystywanym w terapii łysienia androgenowego. Jego mechanizm działania polega na zwiększeniu średnicy cebulek włosowych, stymulacji i wydłużeniu fazy anagenowej cyklu wzrostu włosa oraz skróceniu fazy telogenowej, co przyspiesza odnowę włosów. Minoksydyl działa również jako wazodylatator, poprawiając mikrocyrkulację w mieszkach włosowych oraz stymulując produkcję VEGF, co zwiększa przepuszczalność naczyń włosowatych i aktywność metaboliczną w fazie wzrostu włosa. Efekty terapeutyczne obejmują zahamowanie wypadania włosów po kilku tygodniach oraz wzrost nowych włosów po około 4 miesiącach regularnego stosowania.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Androstatin 1 mg
Finasteryd, będący selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem 5α-reduktazy typu II, hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia DHT w surowicy oraz tkankach docelowych, w tym skórze głowy. Mechanizm ten przeciwdziała miniaturyzacji mieszków włosowych, kluczowemu procesowi patogenetycznemu łysienia androgenowego u mężczyzn. Efekt farmakodynamiczny jest szybki, z supresją DHT obserwowaną już po 24 godzinach od podania. W badaniach klinicznych z udziałem 1879 mężczyzn w wieku 18-41 lat, stosujących finasteryd w dawce 1 mg przez okres do 5 lat, wykazano znaczący wzrost liczby włosów na obszarze 5,1 cm² – średnio o 88 włosów po 2 latach i o 38 włosów po 5 latach terapii (p<0,01). W grupie placebo obserwowano natomiast postępującą utratę włosów, sięgającą ubytek 239 włosów po 5 latach. Poprawa była potwierdzona zarówno obiektywnymi pomiarami, jak i oceną fotograficzną oraz subiektywną samooceną pacjentów i badaczy.
5α-reduktaza typu II, badanie kliniczne, cykl wzrostu włosa, dihydrotestosteron, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie przeciwandrogenne, faza anagenowa, faza telogenowa, finasteryd, grupa farmakoterapeutyczna, inhibitor kompetycyjny, konwersja testosteronu, lek dermatologiczny, łysienie androgenowe, łysienie typu męskiego, mechanizm patogenetyczny, miniaturyzacja mieszków włosowych, receptor androgenowy, supresja DHT, wskaźnik anagenowo-telogenowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piloxidil
Produkt leczniczy Piloxidil zawiera minoksydyl w stężeniu 20 mg/ml i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na zdrową skórę głowy. Aplikacja na uszkodzony naskórek lub inne części ciała jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania substancji czynnej i wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie tętnicze, obrzęki, zaburzenia rytmu serca, szybki przyrost masy ciała, objawy neurologiczne czy dolegliwości kardiologiczne. Pacjenci z chorobami układu krążenia lub arytmią powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem terapii. Nasilone wypadanie włosów może wystąpić w ciągu 2-6 tygodni od rozpoczęcia stosowania, co jest efektem farmakologicznym minoksydylu, jednak utrzymujące się objawy powyżej 2 tygodni wymagają przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
arytmia serca, błona śluzowa, choroba układu krążenia, cykl włosowy, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, działanie wazodylatacyjne, ekspozycja na promieniowanie słoneczne, faza anagenu, faza telogenowa, glikol propylenowy, kołatanie serca, minoksydyl, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk twarzy, podrażnienie skóry, retencja płynów, skóra głowy, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie naskórka, wchłanianie substancji czynnej, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Minovivax 2% 20 mg/ml
Minovivax 2% (20 mg/ml) to roztwór minoksydylu przeznaczony do miejscowego leczenia łysienia u dorosłych pacjentów powyżej 18 roku życia. Zalecana dawka to 1 ml aplikowany na suchą skórę głowy dwa razy dziennie (rano i wieczorem), co odpowiada 6 naciśnięciom pompki rozpylającej lub aplikacji za pomocą dołączonego aplikatora. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 ml, niezależnie od powierzchni skóry objętej zmianami. Produkt nie jest zalecany dla dzieci, młodzieży poniżej 18 lat oraz pacjentów powyżej 65 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych grupach. Terapia powinna trwać co najmniej 4 miesiące, a jej przerwanie skutkuje nawrotem łysienia w ciągu 3-4 miesięcy.
aplikacja na skórę głowy, aplikacja roztworu, aplikator leku, efekt terapeutyczny, efekt uboczny, faza anagenowa, faza telogenowa, leczenie łysienia, łysienie, minoksydyl, nawrót łysienia, pompka rozpylająca, przeciwwskazanie wiekowe, roztwór na skórę, stosowanie zewnętrzne, wypadanie włosów, wzrost włosów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Minoxidil Doppelherz dla mężczyzn 50 mg/g
Minoksydyl, klasyfikowany w grupie D11AX01 jako preparat dermatologiczny, wykazuje wielokierunkowe działanie w leczeniu łysienia androgenowego u mężczyzn, polegające na zwiększeniu średnicy łodygi włosa, stymulacji wzrostu w fazie anagenowej, wydłużeniu tej fazy oraz skróceniu fazy telogenowej. Mechanizmy te prowadzą do kompleksowej modyfikacji cyklu wzrostu włosa, co skutkuje zahamowaniem wypadania i stymulacją odrostu włosów. Skuteczność minoksydylu 5% w postaci piany została potwierdzona w randomizowanym badaniu III fazy trwającym 16 tygodni, gdzie zaobserwowano istotny statystycznie wzrost liczby włosów ostatecznych na cm² skóry głowy (21,0 vs 4,3 włosów/cm² w grupie placebo, p<0,0001) oraz wyższą subiektywną ocenę poprawy przez pacjentów (1,4 vs 0,5). Efekt terapeutyczny był widoczny już od 8. tygodnia i narastał do końca badania.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Minovivax 2% 20 mg/ml
Minoksydyl stosowany miejscowo w leczeniu łysienia androgenowego wykazuje wielokierunkowe działanie na mieszki włosowe, obejmujące zwiększenie średnicy cebulek, stymulację i wydłużenie fazy anagenowej oraz skrócenie fazy telogenowej. Mechanizm ten jest prawdopodobnie związany z poprawą mikrokrążenia i indukcją produkcji VEGF, co zwiększa metabolizm mieszków włosowych. Klinicznie, hamowanie wypadania włosów obserwuje się po kilku tygodniach terapii, a widoczny wzrost nowych włosów pojawia się zwykle po około 4 miesiącach regularnego stosowania. Skuteczność preparatów zależy od stężenia minoksydylu: 2% (np. Minovivax) wykazuje zadowalający efekt u ≤40% pacjentów po roku, natomiast 5% u ≤50% pacjentów.
cebulka włosowa, faza anagenowa, faza telogenowa, kod ATC, lek dermatologiczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, łysienie androgenowe, mieszek włosowy, mieszki włosowe, mikrocyrkulacja, mikrokrążenie, minoksydyl, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, nawrót łysienia, porost włosów, przepuszczalność naczyń włosowatych, VEGF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Propecia 1 mg
Finasteryd, aktywny składnik preparatu Propecia, jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem 5α-reduktazy typu II, co prowadzi do szybkiego (w ciągu 24 godzin) i znaczącego obniżenia stężenia dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy i tkankach. Mechanizm ten przeciwdziała miniaturyzacji mieszków włosowych, kluczowej w patogenezie łysienia androgenowego u mężczyzn. W badaniach klinicznych obejmujących 1879 mężczyzn w wieku 18-41 lat z łagodnym lub umiarkowanym łysieniem typu męskiego, finasteryd wykazał istotną skuteczność w zwiększaniu liczby włosów na wyznaczonym polu 5,1 cm²: średni wzrost o 88 włosów po 2 latach i 38 włosów po 5 latach terapii (p <0,01). W grupie placebo obserwowano natomiast spadek liczby włosów o 50 po 2 latach i 239 po 5 latach. Ocena fotograficzna po 5 latach wykazała poprawę u 48% pacjentów leczonych finasterydem oraz stabilizację u 42%, podczas gdy w grupie placebo tylko 25% pacjentów miało poprawę lub stabilizację owłosienia.
5α-reduktaza typu II, dihydrotestosteron, działanie androgenne, działanie przeciwandrogenne, faza anagenowa, faza telogenowa, inhibitor 5α-reduktazy, konwersja testosteronu do dihydrotestosteronu, kwestionariusz samooceny, lek dermatologiczny, łysienie androgenowe, łysienie typu męskiego, miniaturyzacja mieszków włosowych, ocena fotograficzna, receptor androgenowy, supresja DHT, wskaźnik anagenowo-telogenowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Minovivax 5% 50 mg/ml
Minovivax 5% (50 mg/ml) to roztwór do stosowania miejscowego na skórę głowy, zawierający minoksydyl, przeznaczony do leczenia łysienia. Zalecane dawkowanie wynosi 1 ml dwa razy na dobę u mężczyzn oraz 1 ml od 1 do 2 razy na dobę u kobiet, z maksymalną dawką dobową 2 ml (100 mg minoksydylu). Aplikacja powinna być wykonywana na suchą skórę głowy, z równomiernym rozprowadzeniem produktu opuszkami palców, a po aplikacji konieczne jest dokładne umycie rąk. U kobiet aplikacja wieczorna powinna odbywać się co najmniej 2 godziny przed snem, aby zminimalizować ryzyko niepożądanego owłosienia na twarzy. Produkt nie jest zalecany do stosowania u dzieci, młodzieży poniżej 18 lat oraz osób powyżej 65 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alocutan 20 mg
Alocutan, zawierający minoksydyl w stężeniu 20 mg/ml, jest preparatem dermatologicznym stosowanym miejscowo w leczeniu łysienia androgenowego u kobiet, które manifestuje się rozlanym przerzedzeniem włosów. Minoksydyl działa poprzez zwiększenie średnicy trzonu włosa, stymulację i wydłużenie fazy anagenowej oraz skrócenie fazy telogenowej, co prowadzi do zahamowania wypadania włosów i pobudzenia ich wzrostu. Mechanizm ten jest dodatkowo wspierany przez rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych i wzrost produkcji VEGF, co poprawia mikrokrążenie w obrębie mieszków włosowych i zwiększa aktywność metaboliczną w fazie anagenowej. Klinicznie obserwuje się redukcję utraty włosów u 80-90% pacjentek, przy czym pierwsze efekty terapeutyczne pojawiają się po 3-4 miesiącach regularnego stosowania.
cykl wzrostu włosa, częstość pracy serca, efekt hemodynamiczny, faza anagenowa, faza telogenowa, łysienie androgenowe, mieszek włosowy, mikrokrążenie, minoksydyl, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, nieleczone nadciśnienie tętnicze, przepuszczalność naczyń włosowatych, rozszerzenie naczyń krwionośnych, VEGF, właściwości farmakokinetyczne