gen HJV
Gen HJV (hemojuwelina) jest kluczowym regulatorem metabolizmu żelaza w organizmie. Koduje on białko hemojuwelinę, która odgrywa istotną rolę w regulacji ekspresji hepcydyny – głównego hormonu kontrolującego homeostazę żelaza. Gen ten znajduje się na chromosomie 1q21 i składa się z trzech eksonów.
Mutacje w genie HJV są przyczyną rzadkiej, dziedziczonej autosomalnie recesywnie hemochromatozy typu 2A (młodzieńczej hemochromatozy), charakteryzującej się ciężkim przeładowaniem żelazem organizmu, które ujawnia się przed 30. rokiem życia. Pacjenci z tą postacią hemochromatozy wykazują znacznie obniżone poziomy hepcydyny, co prowadzi do niekontrolowanego wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego.
Białko HJV działa jako koreceptor dla szlaku sygnałowego BMP (bone morphogenetic protein), który jest kluczowy dla indukcji ekspresji genu hepcydyny (HAMP). Badania wykazały, że hemojuwelina współdziała z receptorami BMP typu I i II oraz z innymi białkami szlaku BMP, takimi jak neogenina, tworząc kompleks sygnałowy regulujący produkcję hepcydyny w odpowiedzi na poziom żelaza w organizmie.
Diagnostyka molekularna mutacji w genie HJV jest istotnym elementem diagnostyki różnicowej zaburzeń gospodarki żelazowej, szczególnie u młodych pacjentów z objawami przeładowania żelazem przy braku innych znanych przyczyn. Zidentyfikowano ponad 40 różnych mutacji w genie HJV związanych z rozwojem hemochromatozy typu 2A.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Etiologia i przyczyny
Hemochromatoza to zaburzenie charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem żelaza w organizmie, prowadzącym do uszkodzenia narządów, zwłaszcza wątroby. Dziedziczna hemochromatoza, najczęstsza forma, jest chorobą autosomalnie recesywną związaną z mutacjami w genach regulujących metabolizm żelaza, głównie w genie HFE (mutacje C282Y i H63D). Mutacja C282Y, będąca najczęstszą, występuje u 70-100% pacjentów homozygotycznych z kliniczną postacią choroby. Patogeneza opiera się na niedoborze hepcydyny, hormonu regulującego wchłanianie żelaza, co prowadzi do jego nadmiernej absorpcji jelitowej i akumulacji w hepatocytach. Hemochromatoza dzieli się na typy 1-4, różniące się genetyką i mechanizmem dziedziczenia (typ 4 jest autosomalnie dominujący). Wtórna hemochromatoza wynika z innych stanów, takich jak częste transfuzje, niedokrwistości, choroby wątroby czy nadmierne spożycie żelaza.
choroba autoimmunologiczna, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczenie autosomalne recesywne, ferroportyna, gen HFE, gen HJV, gen SLC40A1, gromadzenie żelaza, hemochromatoza, hemochromatoza dziedziczna, hemochromatoza młodzieńcza, hemochromatoza noworodkowa, hepcydyna, heterozygota złożona, mutacja C282Y, mutacja H63D, niedokrwistość sierpowata, niewydolność szpiku kostnego, przeładowanie żelazem, reakcja Fentona, receptor transferyny, stłuszczeniowa choroba wątroby, stres oksydacyjny, talasemia, transfuzja krwi, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Epidemiologia
Hemochromatoza dziedziczna, najczęstsze autosomalne zaburzenie recesywne w populacjach europejskich, szczególnie północnoeuropejskich, cechuje się częstością występowania od 1:200 do 1:500. Najwyższa częstość homozygot C282Y obserwowana jest w Irlandii (1:83), a u populacji północnoeuropejskiej wynosi około 0,26%, z heterozygotycznością na poziomie 10%. Mutacja C282Y odpowiada za 82-90% przypadków klinicznej hemochromatozy w tej grupie. Choroba dotyka mężczyzn 2-3 razy częściej niż kobiety, z ujawnieniem objawów zwykle w 5. dekadzie życia u mężczyzn (średni wiek 51 lat) i 6. dekadzie u kobiet (średni wiek 66 lat). Penetracja kliniczna homozygot C282Y jest niska – około 12% rozwija pełnoobjawową chorobę, a u kobiet progresja jest wolniejsza. Oprócz typu 1 (HFE), istnieją rzadsze formy hemochromatozy (typy 2-5) związane z mutacjami w genach HJV, HAMP, TFR2 i SLC40A1, o częstości alleli od 0,00007 do 0,0004.
alfa-fetoproteina, badania genetyczne, badanie ultrasonograficzne, flebotomia, gen HAMP, gen HFE, gen HJV, gen SLC40A1, gen TFR2, genotyp, hemochromatoza dziedziczna, hemojuwelina, homozygota C282Y, krewni pierwszego stopnia, marskość wątroby, mutacja C282Y, mutacja H63D, przeładowanie żelazem, rak wątrobowokomórkowy, wysycenie transferyny, zaburzenie autosomalne recesywne