wodzian terpinu
Wodzian terpinu (terpini hydras, terpinum hydratum) to związek organiczny należący do grupy terpenów, który powstaje w wyniku reakcji terpentyny z kwasem azotowym i alkoholem etylowym. Ma postać białych kryształów o słabym zapachu przypominającym bzy. Jest to substancja trudno rozpuszczalna w wodzie, ale dobrze rozpuszczalna w alkoholu i eterze.
W medycynie wodzian terpinu wykorzystywany jest głównie jako środek wykrztuśny i sekretolityczny. Mechanizm jego działania polega na zwiększeniu wydzielania śluzu w drogach oddechowych oraz poprawie jego właściwości reologicznych, co ułatwia odkrztuszanie wydzieliny. Jest stosowany pomocniczo w leczeniu nieproduktywnego kaszlu oraz w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych.
Wodzian terpinu wchodzi w skład różnych preparatów złożonych o działaniu wykrztuśnym, często w połączeniu z kodeina lub innymi środkami przeciwkaszlowymi. W Polsce jest składnikiem niektórych preparatów recepturowych. Współcześnie jego zastosowanie kliniczne jest ograniczone ze względu na wprowadzenie nowszych i skuteczniejszych leków mukolitycznych oraz wykrztuśnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to lek w formie tabletek doustnych, zawierający pięć substancji czynnych o działaniu wielokierunkowym: 500 mg paracetamolu (działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe), 25 mg kofeiny (wzmacnia działanie przeciwbólowe i działa pobudzająco), 5 mg chlorowodorku fenylefryny (obkurcza naczynia krwionośne, zmniejszając obrzęk błony śluzowej nosa), 20 mg wodzianu terpinu (działanie wykrztuśne) oraz 30 mg kwasu askorbinowego (suplementacja witaminy C). Tabletki zawierają również substancje pomocnicze, takie jak skrobia kukurydziana i rozpuszczalna, talk, kwas stearynowy, powidon, potasu sorbinian, sodu laurylosiarczan oraz barwnik Eurocol Sunset Yellow (E110 i chlorek sodu). Produkt jest dostępny w opakowaniach zawierających 12 lub 24 tabletki, z okresem ważności 4 lata i zalecanym przechowywaniem poniżej 25°C.
blister Al/PVC, chlorowodorek fenylefryny, działanie przeciwbólowe, działanie wykrztuśne, Eurocol Sunset Yellow, kofeina, kwas askorbowy, kwas stearynowy, laurylosiarczan sodu, niezgodność farmaceutyczna, obkurczanie naczyń krwionośnych, paracetamol, powidon, skrobia kukurydziana, skrobia rozpuszczalna, sorbinian potasu, substancja powierzchniowo czynna, substancja przeciwzbrylająca, witamina C, wodzian terpinu - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wodzian terpinu (Terpinum hydratum), stosowany w preparatach leczniczych, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w okresie rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji. Brak jest specyficznych danych klinicznych dotyczących wpływu tej substancji na płodność, a także jej bezpieczeństwa w ciąży i przenikania do mleka matki. Preparaty zawierające wodzian terpinu, takie jak Coldrex MaxGrip C, nie są zalecane w ciąży ze względu na brak danych oraz obecność innych składników (fenylefryna, kofeina), które mogą zwiększać ryzyko zmniejszenia krążenia łożyskowego lub poronienia. W przypadku konieczności stosowania leku w ciąży, decyzja powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, z preferencją alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to lek złożony zawierający paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Działania niepożądane paracetamolu są bardzo rzadkie (<1/10 000) i obejmują trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość skórną (w tym zespół Stevens-Johnsona), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Kofeina może powodować nerwowość i zawroty głowy, a w połączeniu z innymi źródłami kofeiny nasilać objawy takie jak bezsenność, lęk, bóle głowy czy kołatanie serca. Fenylefryna wiąże się z nerwowością, bólami głowy, bezsennością, wzrostem ciśnienia tętniczego, nudnościami oraz rzadkimi działaniami jak jaskra ostra zamykającego się kąta, tachykardia, reakcje alergiczne i zaburzenia oddawania moczu.
alergiczne zapalenie skóry, dysuria, fenylefryna, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra zamykającego się kąta, kofeina, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, wodzian terpinu, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Właściwości farmakodynamiczne
Wodzian terpinu, obecny w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg na tabletkę, wykazuje udokumentowane działanie wykrztuśne poprzez stymulację wydzielania gruczołów oskrzelowych, co zwiększa objętość i zmniejsza lepkość śluzu w drogach oddechowych. Mechanizm ten ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny, poprawiając oczyszczanie dróg oddechowych i łagodząc objawy infekcji górnych dróg oddechowych, takie jak kaszel i uczucie zatkanego nosa. W preparacie wodzian terpinu działa synergistycznie z innymi składnikami aktywnymi: paracetamolem (500 mg) o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, kofeiną (25 mg) nasilającą efekt przeciwbólowy, chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) zmniejszającym przekrwienie błony śluzowej nosa oraz kwasem askorbinowym (30 mg) uzupełniającym niedobory witaminy C w przebiegu infekcji wirusowych.
amina sympatykomimetyczna, chlorowodorek fenylefryny, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, hamowanie syntezy prostaglandyn, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, kofeina, kwas askorbowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, odkrztuszanie wydzieliny, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, środek wykrztuśny, stan zapalny dróg oddechowych, witamina C, wodzian terpinu, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Działania niepożądane
Wodzian terpinu, stosowany jako składnik preparatów wykrztuśnych i mukolitycznych, występuje m.in. w Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg/tabletkę, w połączeniu z paracetamolem (500 mg), kofeiną (25 mg), chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) oraz kwasem askorbinowym (30 mg). Charakterystyka produktu nie wskazuje na specyficzne działania niepożądane przypisane bezpośrednio wodzianowi terpinu, jednak ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu, profil bezpieczeństwa determinuje suma działań niepożądanych wszystkich składników. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Kofeina (25 mg) i fenylefryna (5 mg) mogą powodować objawy ze strony OUN (nerwowość, zawroty głowy, bezsenność), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, wzrost ciśnienia), a także reakcje alergiczne i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
alergiczne zapalenie skóry, alfa-adrenomimetyk, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek fenylefryny, dysfunkcja wątroby, działanie hepatotoksyczne, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra zamykającego się kąta, kofeina, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość skórna, niepokój ruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, preparat mukolityczny, preparat wykrztuśny, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, wodzian terpinu, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Przedawkowanie
Wodzian terpinu, obecny w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg na tabletkę, pełni funkcję środka wykrztuśnego, jednak przedawkowanie tej substancji manifestuje się głównie objawami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności, wymioty i ból brzucha. Preparat zawiera również paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg), których toksyczność może się nakładać, komplikując obraz kliniczny. Szczególnie istotne jest ryzyko uszkodzenia wątroby po przedawkowaniu paracetamolu ≥ 5 g jednorazowo, co może prowadzić do niewydolności wątroby, konieczności przeszczepu lub zgonu. Przedawkowanie kofeiny i fenylefryny może wywołać objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego, takie jak tachykardia, arytmie, pobudzenie, a w ciężkich przypadkach splątanie i omamy. Kwas askorbinowy w dawkach powyżej 3000 mg może powodować przejściową biegunkę osmotyczną i dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
acetylocysteina, arytmia, biegunka osmotyczna, ból brzucha, bradykardia, chlorowodorek fenylefryny, dolegliwości gastroenterologiczne, drgawki, fentolamina, kwas askorbowy, metionina, nadciśnienie, objawy żołądkowo-jelitowe, oddział intensywnej terapii, omamy, paracetamol, parametry krzepnięcia, pobudzenie OUN, przeszczep wątroby, receptory alfa-adrenergiczne, równowaga elektrolitowa, splątanie, środek wykrztuśny, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wodzian terpinu, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to preparat złożony zawierający 500 mg paracetamolu, 25 mg kofeiny, 5 mg chlorowodorku fenylefryny, 20 mg wodzianu terpinu oraz 30 mg kwasu askorbinowego w jednej tabletce. Ze względu na obecność kofeiny i fenylefryny, lek generalnie nie jest zalecany w ciąży. Paracetamol w dawkach terapeutycznych jest bezpieczny, natomiast fenylefryna może zmniejszać przepływ łożyskowy i wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentek z ryzykiem stanu przedrzucawkowego. Kofeina zwiększa ryzyko samoistnego poronienia, a bezpieczeństwo wodzianu terpinu nie zostało ustalone. Kwas askorbinowy jest bezpieczny do dawki 2000 mg/dobę. Stosowanie leku w ciąży powinno być rozważane indywidualnie, po ocenie bilansu korzyści i ryzyka.
bilans korzyści i ryzyka, chlorowodorek fenylefryny, Coldrex MaxGrip C, karmienie piersią, kofeina, krążenie łożyskowe, kwas askorbinowy, laktacja, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, paracetamol, płodność, przenikanie do mleka matki, przepływ łożyskowy, samoistne poronienie, stan przedrzucawkowy, witamina C, wodzian terpinu, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to złożony preparat leczniczy stosowany objawowo w infekcjach górnych dróg oddechowych, takich jak przeziębienie i grypa. Zawiera paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbowy (30 mg), które działają wielokierunkowo na objawy takie jak gorączka, dreszcze, bóle głowy, gardła, mięśni i kości oraz katar. Paracetamol zapewnia działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, kofeina wzmacnia efekt analgetyczny i zmniejsza zmęczenie, fenylefryna działa sympatykomimetycznie, zmniejszając przekrwienie błon śluzowych, wodzian terpinu ułatwia odkrztuszanie, a witamina C wspiera układ odpornościowy.
chlorowodorek fenylefryny, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, działanie sympatykomimetyczne, działanie wykrztuśne i sekretolityczne, infekcja górnych dróg oddechowych, kofeina, kwas askorbowy, leczenie objawowe, leczenie przyczynowe, obrzęk, paracetamol, polipragmazja, przekrwienie błony śluzowej nosa, przeziębienie i grypa, układ odpornościowy, wodzian terpinu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to preparat z grupy leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, sklasyfikowany pod kodem ATC N02 BE 51, zawierający kombinację pięciu substancji czynnych: paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym, nie wpływając na agregację płytek krwi. Kofeina wzmacnia efekt przeciwbólowy paracetamolu i pobudza OUN, przeciwdziałając zmęczeniu. Chlorowodorek fenylefryny, jako sympatykomimetyk alfa-adrenergiczny, wywołuje wazokonstrykcję błony śluzowej nosa, redukując przekrwienie i ułatwiając oddychanie. Wodzian terpinu działa wykrztuśnie, pobudzając wydzielanie oskrzelowe, a kwas askorbinowy uzupełnia niedobory witaminy C, wspierając układ odpornościowy w przebiegu infekcji.
agregacja płytek krwi, chlorowodorek fenylefryny, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, drożność dróg oddechowych, działanie moczopędne, działanie sedatywne, kofeina, kwas askorbowy, niedrożność dróg nosowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odkrztuszanie wydzieliny, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zakażenie wirusowe, paracetamol, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptor alfa-adrenergiczny, substancja wykrztuśna, synteza prostaglandyn, układ odpornościowy, wazokonstrykcja, wodzian terpinu, wydzielanie oskrzelowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Coldrex MaxGrip C –
Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku Coldrex MaxGrip C, zawierającego paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbowy (30 mg), nie wykazała istotnych informacji wykraczających poza te zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Badania poszczególnych substancji czynnych nie dostarczyły dodatkowych danych klinicznie relewantnych, co potwierdza spójność profilu bezpieczeństwa produktu z istniejącą dokumentacją.
- Leksykon substancji czynnych
Terpina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Terpina, stosowana w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg wodzianu terpinu na tabletkę, wykazuje działanie wykrztuśne i wykrztuśne. Preparat ten zawiera również paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Wskazania do stosowania leku powinny uwzględniać potencjalne działania niepożądane, w szczególności zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Producent zaleca, aby pacjenci, u których wystąpią zawroty głowy, powstrzymali się od wykonywania czynności wymagających koncentracji, co jest istotne ze względu na ryzyko związane z działaniem terpinowego wodzianu oraz innych składników preparatu na ośrodkowy układ nerwowy.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Coldrex MaxGrip C –
Preparat Coldrex MaxGrip C zawiera paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Ze względu na obecność fenylefryny, kofeiny i wodzianu terpinu, lek może wpływać na funkcje poznawcze i motoryczne, co może skutkować zawrotami głowy – stanowiącymi bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentem ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza zawrotów głowy, oraz konieczność samoobserwacji po pierwszej dawce, zalecając przyjęcie leku w warunkach umożliwiających monitorowanie objawów. Należy również uwzględnić możliwe interakcje z innymi lekami, które mogą nasilać negatywny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek fenylefryny, ciśnienie tętnicze, Coldrex MaxGrip C, działanie pobudzające, działanie sedatywne, działanie wykrztuśne, fenylefryna, funkcje poznawcze i motoryczne, interakcje lekowe, kofeina, koordynacja psychoruchowa, kwas askorbowy, naczynia krwionośne, objawy niepożądane, paracetamol, samoobserwacja, świadoma zgoda na leczenie, sympatykomimetyk, wodzian terpinu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W składzie produktu leczniczego Coldrex MaxGrip C znajduje się wodzian terpinu w dawce 20 mg na tabletkę, który jest stosowany w połączeniu z paracetamolem (500 mg), kofeiną (25 mg), chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) oraz kwasem askorbowym (30 mg). Analiza dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa wodzianu terpinu wskazuje na ograniczone informacje, jednak nie wykazano istotnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem w zalecanych dawkach terapeutycznych. Dane te nie sugerują konieczności wprowadzania dodatkowych ostrzeżeń poza tymi, które już znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego Coldrex MaxGrip C.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Coldrex MaxGrip C –
Przedawkowanie leku Coldrex MaxGrip C, zawierającego paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbowy (30 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu hepatotoksyczności paracetamolu. Dawka toksyczna paracetamolu wynosi ≥ 5 g jednorazowo, co może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji do konieczności przeszczepu lub zgonu. Wczesne objawy zatrucia (nudności, wymioty, potliwość, senność, osłabienie) pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu godzin, a następnie mogą ustąpić, mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby manifestującego się bólem w nadbrzuszu, nawracającymi nudnościami i żółtaczką. Postępowanie obejmuje natychmiastową hospitalizację, wywołanie wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina), podanie 60-100 g węgla aktywowanego, oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi oraz podanie co najmniej 2,5 g metioniny i kontynuację terapii acetylocysteiną lub metioniną, najlepiej w ciągu pierwszych 10-12 godzin od zatrucia.
acetylocysteina, biegunka osmotyczna, bradykardia, chlorowodorek fenylefryny, dyskomfort w jamie brzusznej, fentolamina, hepatotoksyczność, kwas askorbowy, metionina, nadciśnienie, niepokój ruchowy, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przedawkowanie paracetamolu, przeszczep narządu, receptory alfa-adrenergiczne, splątanie, tachykardia, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wodzian terpinu, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to wieloskładnikowy preparat w tabletkach zawierający paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki aktywne i pomocnicze, w tym barwnik Eurocol Sunset Yellow (E110), niewydolność wątroby i nerek, chorobę alkoholową oraz wiek poniżej 12 lat. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności związane z paracetamolem w przypadku dysfunkcji wątroby oraz na potencjalne interakcje z lekami takimi jak zydowudyna i inhibitory monoaminooksydazy (MAO), które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym neutropenii i przełomu nadciśnieniowego.
choroba alkoholowa, cukrzyca, enzymy wątrobowe, Eurocol Sunset Yellow, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenylefryna, hepatotoksyczność, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, kofeina, kwas askorbowy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, sympatykomimetyk, układ sercowo-naczyniowy, wodzian terpinu, zatrzymanie moczu, zydowudyna - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Dawkowanie i sposób podawania
Wodzian terpinu, będący substancją aktywną w preparacie Coldrex MaxGrip C, stosowany jest doustnie w leczeniu objawowym stanów przeziębieniowych. Każda tabletka zawiera 20 mg wodzianu terpinu, a zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 2 tabletki (40 mg) do 4 razy na dobę, z zachowaniem co najmniej 4-godzinnych odstępów między dawkami. Maksymalna dobowa dawka wynosi 8 tabletek (160 mg wodzianu terpinu), a czas stosowania bez konsultacji lekarskiej nie powinien przekraczać 3 dni. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia.