Działania niepożądane
Terpina

Wodzian terpinu, stosowany jako składnik preparatów wykrztuśnych i mukolitycznych, występuje m.in. w Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg/tabletkę, w połączeniu z paracetamolem (500 mg), kofeiną (25 mg), chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) oraz kwasem askorbinowym (30 mg). Charakterystyka produktu nie wskazuje na specyficzne działania niepożądane przypisane bezpośrednio wodzianowi terpinu, jednak ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu, profil bezpieczeństwa determinuje suma działań niepożądanych wszystkich składników. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Kofeina (25 mg) i fenylefryna (5 mg) mogą powodować objawy ze strony OUN (nerwowość, zawroty głowy, bezsenność), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, wzrost ciśnienia), a także reakcje alergiczne i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

  1. Działania niepożądane terpiny
    1. Profil bezpieczeństwa terpiny
    2. Działania niepożądane składników towarzyszących terpinie
    3. Tabela działań niepożądanych związanych z produktami zawierającymi terpinę
    4. Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi terpiny
    5. Monitorowanie bezpieczeństwa leków zawierających terpinę
    6. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane terpiny

Wodzian terpinu (Terpinum hydratum) jest substancją aktywną stosowaną w preparatach wykrztuśnych i mukolitycznych. Występuje m.in. w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg na tabletkę, w połączeniu z paracetamolem (500 mg), kofeiną (25 mg), chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) oraz kwasem askorbowym (30 mg). 1

Profil bezpieczeństwa terpiny

W dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Coldrex MaxGrip C nie odnotowano specyficznych działań niepożądanych przypisanych bezpośrednio do wodzianu terpinu. Jednakże należy mieć na uwadze, że substancja ta występuje w produkcie wieloskładnikowym, co może wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa preparatu. 2

Działania niepożądane składników towarzyszących terpinie

Ze względu na złożony skład preparatu Coldrex MaxGrip C, w którym występuje wodzian terpinu, należy zwrócić uwagę na działania niepożądane pozostałych substancji czynnych, które mogą wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych poszczególnych składników aktywnych. 3

Działania niepożądane paracetamolu

Paracetamol, główny składnik preparatu Coldrex MaxGrip C, charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, które zostały zaobserwowane w badaniach klinicznych oraz w trakcie doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania te są klasyfikowane jako bardzo rzadkie (<1/10 000), a ich częstość została ustalona na podstawie dobrowolnych zgłoszeń z populacji o nieznanej wielkości. 4

Do bardzo rzadko występujących działań niepożądanych paracetamolu należą:

Działania niepożądane kofeiny

Kofeina, której dawka w Coldrex MaxGrip C wynosi 25 mg, może powodować działania niepożądane, których częstość występowania według danych post-marketingowych jest nieznana. Do działań tych należą: 9

  • Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego: nerwowość, zawroty głowy 10

Warto zauważyć, że przy jednoczesnym spożywaniu innych produktów zawierających kofeinę możliwe jest nasilenie objawów niepożądanych związanych z kofeiną, takich jak: bezsenność, niepokój ruchowy, lęk, rozdrażnienie, bóle głowy, zaburzenia żołądka i jelit oraz kołatanie serca. 11

Działania niepożądane fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny, alfa-adrenomimetyk stosowany w preparacie Coldrex MaxGrip C, może wywoływać następujące działania niepożądane zgłoszone w badaniach klinicznych: 12

  • Zaburzenia psychiczne: nerwowość 13
  • Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, bezsenność 14
  • Zaburzenia serca: zwiększenie ciśnienia krwi 15
  • Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty 16

Dodatkowo, na podstawie doświadczeń post-marketingowych zidentyfikowano działania niepożądane fenylefryny o częstości prawdopodobnie rzadkiej (≥1/10 000 do <1/1 000): 17

Tabela działań niepożądanych związanych z produktami zawierającymi terpinę

Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas stosowania produktów zawierających wodzian terpinu, na podstawie informacji o preparacie Coldrex MaxGrip C. Ze względu na złożony skład preparatu, przedstawiono działania niepożądane wszystkich składników aktywnych, które mogą wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa leku zawierającego terpinę.

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Składnik odpowiedzialny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia Bardzo rzadko (<1/10 000) Paracetamol
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne, reakcje nadwrażliwości skórnej (wysypka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevens-Johnsona) Bardzo rzadko (<1/10 000) Paracetamol
Zaburzenia układu oddechowego Skurcz oskrzeli (u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ) Bardzo rzadko (<1/10 000) Paracetamol
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby Bardzo rzadko (<1/10 000) Paracetamol
Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego Nerwowość, zawroty głowy Nieznana Kofeina
Ból głowy, zawroty głowy, bezsenność Nieznana Fenylefryna
Zaburzenia psychiczne Nerwowość, niepokój ruchowy, lęk, rozdrażnienie Nieznana Kofeina, Fenylefryna
Zaburzenia serca Zwiększenie ciśnienia krwi Nieznana Fenylefryna
Tachykardia, kołatanie serca (palpitacje) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Fenylefryna, Kofeina
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, zaburzenia żołądka i jelit Nieznana Fenylefryna, Kofeina
Zaburzenia oka Rozszerzenie źrenicy, jaskra ostra zamykającego się kąta Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Fenylefryna
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Reakcje alergiczne (wysypka, alergiczne zapalenie skóry) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Fenylefryna
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bolesne oddawanie moczu, zatrzymanie moczu Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Fenylefryna

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi terpiny

Wodzian terpinu występując w preparacie wieloskładnikowym jak Coldrex MaxGrip C, może potencjalnie przyczyniać się do ogólnego profilu bezpieczeństwa produktu, jednak specyficzne działania niepożądane tej substancji nie zostały szczegółowo opisane w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego. 22

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zagrożenia wynikające z jednoczesnego stosowania produktu zawierającego wodzian terpinu z innymi lekami, zwłaszcza w kontekście dodatkowych składników aktywnych preparatu Coldrex MaxGrip C:

  • U pacjentów z zaburzeniami wątroby należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne hepatotoksyczne działanie paracetamolu, zwłaszcza przy przedawkowaniu 23
  • U osób z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ostrej jaskry z powodu działania fenylefryny 24
  • U pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego zwiększa się ryzyko zatrzymania moczu przy stosowaniu fenylefryny 25
  • Jednoczesne stosowanie z innymi produktami zawierającymi kofeinę zwiększa ryzyko wystąpienia takich objawów jak: bezsenność, niepokój, tachykardia 26

Monitorowanie bezpieczeństwa leków zawierających terpinę

Przy przepisywaniu preparatów zawierających wodzian terpinu, takich jak Coldrex MaxGrip C, należy uwzględnić całościowy profil bezpieczeństwa produktu wynikający z działania wszystkich składników aktywnych. Zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie u osób z grup podwyższonego ryzyka (z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami wątroby, jaskrą, rozrostem prostaty). 27

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl